فنلنډ د کډوالو د بې ساري څپې سره د مبارزې لپاره له یوې لارې پرته له روسیې سره د خپلو اتو پولو د تړلو پرېکړه کړې ده. په وروستیو اونیو کې له افغانستان، پاکستان، سوریې، مراکش، یمن، کینیا او سومالیا څخه څه باندې ۷۰۰ کډوال د روسیې له لارې فنلنډ ته داخل شوي دي.
هیلسنکي پر مسکو تور لګولی چې مهاجرین یې پولې ته اړولي، خو کرملین دا تور ردوي.
فنلنډ تیره اونۍ خپل څلور پولې وتړلې او د جمعې په ورځ یې په یوه نوي اقدام کې ، د هیواد په شمالي نقطه کې له راجا جوزپي پرته د یوې میاشتې لپاره پاتې ټولې لارې وتړلې.
د فنلنډ پوله ساتو ویلي چې د راجا جوزپي لاره به د سهار په اتو بجو د ترافیکو پرمخ پرانستې وي او د ورځې څلور ساعته به د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه پروسس کړي.
د فنلنډ پولو ته د مهاجرینو د بې ساري راتګ وروسته، دغه هیواد له روسیې سره د خپل ۱۳۴۰ کیلومتره پولې په اوږدو کې کنټرول زیات کړی دی.
د اروپايي اتحادیې د سرحدونو ادارې هم د پنجشنبې په ورځ وویل چې له فنلنډ سره به د ۵۰ سرحدي ساتونکو افسرانو او د وسایطو په ګډون د نورو تجهیزاتو په استولو سره مرسته وکړي.
اسراییلي پوځ له اوږدې مودې راهیسې پر حماس تور لګوي چې د شفاء روغتون کمپلیکس د دغې وسله والې ډلې د فعالیتونو لپاره د قوماندې او کنټرول مرکز په توګه کاروي.دا جنجال د ملکي وګړو تر منځ د حماس د ځواکونو د پټیدو د یوې پراخې ستراتیژۍ په توګه بیان شوې.
د اسراييلي پوځ وياند دانیل هاګاري مخکې له دې چې د افغانستان انټرنشنل خبریال تونل ته داخل کړي، هغه وسلې او مهمات افشا کړل چې اسراییلي پوځیانو له دې شفاخانې موندلي و.
د هاګاري په وينا، دغه مهمات په يوه اکمالاتي موټر کې چې د عاجلې څانګې د دروازې تر څنګ ولاړ و، وموندل شول.
د اسراییل د پوځ ویاند تر دې مخکې د ایران سپاه پاسداران د دې تونلونو په جوړولو کې د حماس اصلي ملاتړی بللی و.
هاګاري د چهارشنبې په ورځ د لیندۍ په لومړۍ نېټه ایران انټرنشنل ته ویلي چې سپاه پاسداران حماس ته ځانګړي تجهیزات، مهمات او پوځي روزنه ورکوي او دا ډله په روغتونونو، ښوونځیو او جوماتونو کې ترهګریز بنسټونه جوړوي.
یو اوږد تونل د څو ننوتلو لارو سره
د افغانستان انټرنشنل خبریال د روغتون له سیمې د یوې څاه له لارې یو تونل ته ننوتی، چې لا تراوسه اسراییلي پوځ په دې نه دی ټوانیدلی معلومه کړي دا تونل څو لارې لري.
د دغه پیچلي تونل دننه تشناب، پخلنځی، شاور او د ملاقات یوه خونه شتون لري.
د انځورونو له مخې، د روغتون لاندې تونل د لسګونو مترو په اوږدو کې ډیری دروازې لري.
د اسراييل پوځ د لړم په ٢٨مه نېټه اعلان وکړ چې د حماس اړوند يو تونل چې ١٠ متره ژور او ٥٥ متره اوږدوالی لري، د غزې په شمال کې د شفاء روغتون لاندې چې (د مرمې ضد ) دروازه لري کشف کړ.
اسراییل اعلان وکړ چې حماس دا ډول دروازې کاروي ترڅو د اسراییلي ځواکونو د قوماندې مرکزونو او د دوی دځمکې لاندې شتمنیو ته د ننوتلو مخه ونیسي.
د چهارشنبې په ورځ د اسراییل پوځ وویل چې ښايي له دې تونل سره تړلې نورې لارې هم وي چې تر اوسه نه دي موندل شوي،خو مطمیناً له دې تونل څخه ښار ته لارې تللې دي.
په شفاء روغتون د برید نه مخکې او وروسته د اسراییل پوځ حماس په دې تورن کړی چې له زرګونو ملکي فلسطینیانو یې پناه اخیستې او له روغتون څخه یې د انساني سپر په توګه کار اخیستی دی. حماس دا تورونه رد کړي، خو د افغانستان انټرنشنل خبریال وایي چې د منلو نه ده چې له روغتون څخه دې ناوړه ګټه نه وي پورته شوې.
د دغه روغتون یوه ډاکټر د پنجشنبې په ورځ د لیندې په دویمه نېټه د فرانسې خبري اژانس ته وویل چې د دغه مرکز مدیر ابوسلیمه او څو نور ډاکټران د پنجشنبې په ورځ د اسراییل پوځ لخوا ونیول شول.
د اسراییل پوځ دا خبره تایید کړې او ویلي یې دي چې ابو سلمیه یې د دې لپاره نیولې چې د حماس لخوا د دغه روغتون څخه د قوماندې مرکز په توګه د کارولو په اړه وپوښتي.
د اسراییلي رسنیو د راپورونو له مخې، ابو سلمیه د شین بت (د اسراییل د استخباراتو اداره) او د اسراییل د وسله والو ځواکونو د استخباراتو د څانګې لخوا تر پوښتنو ګرویګنو لاندې ده.
د پوځ راډیو اعلان وکړ چې ابو سلمیه په داسې حال کې نیول شوی چې د غزې د جنوب پر لور روان و.
له دې پېښې وروسته حماس له سره صلیب او د روغتیا له نړۍوال سازمان څخه وغوښتل چې پر اسراییل فشار راوړي چې د شفاء روغتون مشر خوشې کړي.
د حماس تر سیوري لاندې ویجاړ شوی ښار
د غزې یو اوسېدونکی چې له روغتونه خوندي سیمو ته د تلو په حال کې دی، افغانستان انټرنشنل ته یې د فلسطینیانو تر منځ د حماس د موقف په اړه وویل: «موږ له ډېرې مودې راهیسې په روغتون کې وو او له بهرنۍ نړۍ سره مو هېڅ اړیکه نه درلوده، خو څه چې پر حماس راغلي یا هم راځي مهمه نه ده.»
دغه سړي زیاته کړه: "زما ژوند او زما د ماشومانو ژوند زما لپاره مهم دی. موږ نور ستړي یوو."
د افغانستان انټرنشنل خبريال د راپور له مخې؛ په غزه کې د داسې کور او ودانۍ موندل ګران کار دی چې د اسراييلي پوځ په بمباريو کې ويجاړ شوی نه وي: «په دې ښار کې نه کومه کوڅه شته او نه هم کوم میدان. ښکاري یوې سترې زلزلې دا ښار ویجاړ کړی. د ښار یو اوسیدونکی هم د سړکونو پر سره نه ښکاري. ټول له جګړې تښتیدلي او ښار یې کوڅه ډبو سپیو او پیشوګانو ته سپارلی.»
د غزې د روغتیا وزارت چې د حماس ترکنټرول لاندې دی، د پنجشنبې په ورځ اعلان وکړ چې پر غزې د اسراییل په برید کې د وژل شویو فلسطینیانو شمېر له دیارلس زرو څخه زیات شوی دی.
د اسراييل او حماس تر منځ وروستۍ جګړه هغه مهال پيل شوه چې دغې وسله والې ډلې د اکټوبر په اوومه پر اسراييل بريد وکړ.
دا په وروستیو لسیزو کې د حماس لخوا پر اسراییل تر ټولو خونړی برید و، چې په ترڅ کې یې شاوخوا ۱۴۰۰ کسان، چې ډېری یې ملکي وګړي وو، ووژل شول او تر ۲۰۰ډېر کسان یرغمل شول.