• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

ایرنا: د هامون د حق ابې لپاره ایران او طالبان ګډه کارډله جوړوي

۴ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۲۵ نومبر ۲۰۲۳، ۱۹:۰۲ GMT+۰

د ایران رسمي خبري اژانس ایرنا وايي، د لومړي ځل لپاره طالبانو او ایران هوکړه چې د دواړو هیوادونو چاپېریال ساتنې مسوولینو یوه کار ډله به جوړیږي، چې په هلمند سیند کې د ایران د اوبو د حق په اړه یوې هوکړې ته ورسېږي او که هلمند سیند اوبه ولري، نو ایران ته یې برخه ورکړل شي.

د دې کارډلې په هکله نور جزیات نه دی ور کړل شوي، خو دا ګام له هغه وروسته دی چې په دې وروستیو کې د طالبانو د اوبو وزیر او تر هغه مخکې ملا برادر د یوه لوړپوړي پلاوي په مشرۍ تهران ته سفر درلود.

د ایرنا د رپوټ له مخې، په هامون کې په دې ورځو کې حالت ښه نه دی، د سیستان او بلوچستان سیمې خلک له دوړو په عذاب دي.

یو وخت چې هامون له اوبو او شنو ډک و، د سیمې د خلکو ژوند او هیلې ورځ تر بلې زیاتېدې.

دغه جهیل چې یو وخت د خلکو د عاید سرچینه وه اوس ورته په یو عذاب بدل شوی دی.

په تیرو دوو لسیزو کې د وچکالی او د افغانستان نه د ابو د حق د نه رسیدو له، دغه سیمه وچه او ویجاړه شوې.

دغه جهیل چې پخوا د ایران دریم تر ټولو پراخه د اوبو سرچینه وه، اوس د ایرانيانو په باور ځکه وچ شوی چې د هلمند سیند نه د ایران د اوبو برخه نه ورکول کیږي او هغه اوبه چې دې ځای ته د سیلاوونو له امله رسیدې،‌ اوس په نیمروز ولایت کې د کمال خان بند تر شا ایسارې دي نو ځکه دغه سیمه په ټولیزه توګه وچه شوې ده.

د افغانستان او ایران د توافق له مخې چې ۱۳۵۱ د معاهدې په نوم یادیږي، باید په یو عادي کال کې ۸۲۰ میلیونه مترمکعبه اوبه د هلمند په سیند کې د ایران د اوبو حق په چوکاټ کې دغه هیواد ته ورسیږي.‌

د څو کلونو راهیسې د وچکالۍ له امله له هلمند سینده ایران ته هیڅ اوبه نه رسیږي.

د ایران اوسنۍ حکومت د خپل کار د پیل راهیسې هڅه کوي چې دغه ستونزه له افغانستان سره حل کړي. د ایران ولسمشر ابراهیم رئیسې ویلې چې په هلمند سیند کې د ایران د حق آبې مساله ډیره مهمه ده او دوی به یې په جدي توګه تعقیب کړي.

د ایران د چاپیریال ساتنې ادارې مشر علی سلاجقه ويلي چې د افغان چارواکو سره یې خبرې کړې دي‌.

هغوی ورته ویلي چې اوس د وچکالۍ له امله د هلمند سیند په بندونو کې اوبه نشته او کله چې اوبه پیدا شي، دوی به ایران لور ته اوبه خوشې کړي.

تېر دوبی ایران هلمند سیند ته پلاوی هم استولی و او هغوی له خپلې ارزونې دا نتیجه واخیسته چې په دغه سیند کې اوبه نشته.

ترویج لرونکی

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي
۱

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي

۲
تازه خبر

داعش- خراسان ډلې د مولانا محمد ادریس د وژنې مسوولیت ومانه

۳

مولانا محمد ادریس څوک و؟

۴

د شیخ ادریس وژنه؛ په خیبر پښتونخوا کې مذهبي مشران ولې په نښه کېږي؟

۵

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته

•
•
•

نور کیسې

سهیل شاهین:‌ د رسمیت پیژندلو لپاره باید د افغان ملت غوښتنې په نظر کې ونیسو

۴ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۲۵ نومبر ۲۰۲۳، ۱۶:۴۳ GMT+۰

په قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر مشر سهیل شاهین،‌ د دغې ډلې تر واک لاندې ملي تلویزنو سره په یوه نیم ساعته مرکه ویلي د نړۍ له خوا د رسمیت پیژندلو په خاطر باید په کور دننه ځیني کارونه ترسره کړي او د ولس غوښتنې باید په پام کې ونیسو.‌

نوموړي د دغو کارونو مشخصه یادونه نه ده کړې،‌ خو ظاهرا یې اشاره د نجونو تعلیم او میرمنو ته د کار اجازې ورکولو ته وه،‌ هغه څه چې نړې یې په پرلپسې توګه له طالبانو د عملي کولو غوښتنه کوي.

ده وویل چې دا کار باید د دې لپاره ونه کړي چې د بهرنیان یې غوښتنه کوي، بلکې ځکه یې باید وکړو چې ولس یې غواړي.

هغه زیاته کړه چې‌ دا به د نړۍ سره د دوی پر تعامل ښه اثر ولري او دغه ډله به هدف ته ورسوي.

سهیل شاهین دغه راز وویل، “دا چې نړۍ ولې زمونږ سره تعامل نه کوي دا دوی پورې اړه لري،‌ خو افغانستان کې ۵۴ هیوادونو حضور لروده او مونږ د ۲۰ کلونو هلو ځلو په پایله کې خپلواکي ترلاسه کړه. د دوی ذهنیت په داسې لنډ وخت کې دې ته اماده نه و چې مونږ په رسمیت وپیژني.”

نوموړي وویل چې د دوو کلونو په تیریدو سره طالبانو سره د نړۍ په تعامل کې ښه والی راغلی دی.

ده یو ځل بیا ټینګار وکړ چې باید په هغه داخلي مسایلو غور وشي چې حل کول یې ضروري دي.‌

د امریکا او طالبانو ترمنځ په ۲۰۲۰ کال لاسلیک شوي د دوحې تړون په اړه شاهین وویل چې امریکا د دغه توافق په ډیرو برخو عمل نه دی کړی.

هغه زیاته کړه: “مثلا هغه جایزې چې دوی د طالب مشرانو د نیولو لپاره ټاکلې،‌ لا یې دغه لیست د جایزو نه دی لرې کړی. له تور لیست نه د طالبانو د مشرانو نومونه نه دي ایستل شوي. دغه موارد باید د امریکا له خوا ترسره شي.”

شاهین وايي، په قطر کې دوی سیاسي دفتر،‌ له نړۍ سره د طالبانو دروازه ده.

د هغه په وینا ډیری هیوادونو په افغانستان کې خپل سفارتونه پرانیستې او ځینې نور بیا په قطر کې سفارت لري خو افغانستان ته ځي او له طالب مشرانو سره ګوري.

د هغه په خبره، دغه سفارتونه هم په موقتي توګه قطر کې دي او په نهایت کې به افغانستان ته راځي خو یو څه وخت به نیسي.‌

شاهین چې د طالبانو له خوا په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازې په توګه ټاکل شوی و، ملګرو ملتونو دغه ټاکنه ونه منله او د افغانستان پرځیدلي جمهوریت استازی اوس هم د افغانستان استازولي‌کوي.‌

شاهی وايي، دنیا د سیاسي ملحوظاتو په اساس په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازیتوب چوکۍ دوی ته نه راکوي،‌ نه د اوصولو په اساس.

په قطر کې د طالبانو سیاسي دفتر چې دغې ډلې سره د امریکا د خبرو په موخه جوړ شوی وو،‌ واک ته د غې ډلې له رسیدو دوه کاله وروسته هم فعال دی.‌

سهیل شاهین وايي، د دغه دفتر شتون یو ضرورت دی.‌ هغه زیاته کړه:“مونږ په تیرو دوو کلونو ډیرې لاسته راوړندې لرودې. د افغانیو په چاپ او انتقال، د پاسپورټونو چاپ او‌ افغانستان ته د مالي مرستو په انتقال کې اسانتیا رامنځ‌ ته کول یې د مثال په توګه یادولی شم.‌”

مسکو کې د طالب مخالفو تر غونډې ۲ ورځې وروسته امیرخان متقي کابل کې د روسیې له سفیر سره وکتل

۴ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۲۵ نومبر ۲۰۲۳، ۱۵:۳۷ GMT+۰

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت وايي، د دې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د شنبې په ورځ په کابل کې د روسیې له سفیر دیمیتري ژیرنوف سره وکتل. له دې لیدنې دوه ورځې مخکې یو شمېر روسي چارواکي په مسکو کې د طالبانو د مخالفو څېرو کوربه و، چې په مقابل کې طالبانو هم غبرګون وښود.

د طالبانو د بهرنیو چارو د وزارت د ویاند مرستیال حافظ ضیا احمد په کابل کې د روسیې له سفیر سره د ښاغلي متقي د لیدنې په اړه نور وضاحت نه دی ورکړی.

هغه په عمومي توګه په اېکس ټولنیزه شبکه کې لیکلي چې دواړو لورو د افغانستان او روسیې ترمنځ د سیاسي او اقتصادي اړیکو او د وروستیو سیمه ییزو او نړیوالو پېښو په اړه خبرې کړې.

هغه زیاته کړه، متقي او ژیرنوف پر تعلیمي او فرهنګي مسایلو هم د نظرونه تبادله کړل.

دا غونډه په مسکو کې د طالبانو له مخالفو سیاسي څېرو سره له ناستې وروسته کیږي.

د مسکو په غونډه کې چې د روسیې د عدالت ګوند او د دغه هېواد د علومو اکاډمۍ په ملاتړ د «افغانستان د تېر او راتلونکي ترمنځ» په نوم جوړه شوې وه، مخالفانو د طالبانو پر سیاستونو سختې نیوکې وکړې.

د دې غونډې په غبرګون کې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد د افغانستان له ګاونډیو هېوادونو وغوښتل چې د افغانانو تر منځ دې «تفرقه» نه اچوي.

مجاهد ځایي رسنیو ته ویلي، چې ځینې هېوادونه غواړي "سوځول شوې مهرې" بیا را ژوندۍ او فساد رامنځته کړي.

په هلمند کې د طالبانو «د ناوړه چلند» له امله د مستوفیت ادارې ۲۳ کارکوونکو دندې پرېښودې

۴ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۲۵ نومبر ۲۰۲۳، ۱۴:۴۳ GMT+۰

هلمند کې د مستوفیت ادارې ځینو کارمنانو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، د دې ادارې ۲۳ کارکوونکو د طالب چارواکو د ناوړه چلند او اداري کارونو کې د لاسوهنې له امله دندې پرېښودې. سرچینې وايي د دې ستونزې د هواری لپاره د طالبانو مالیې وزیر ملا عدالناصر اخوند هم هلمند ته سفر کړی.

د هلمند د مستوفیت ځینو کارکوونکو نن یکشنبه ( لیندۍ ۴ مه ) افغانستان انټرنشتل - پښتو وویل چې د دې ولایت لپاره د طالبانو مستوفي او ځینې نور ځايي چارواکي د مستوفیت پر لاندې مسوولینو باندې په خپل سر او په زوره مکتوبونه لاسلیکوي.

دوی زیاتوي د هلمند مستوفي له مدیرانو صلاحیت اخیستی دی او یوازې د ده په غوښتنه بې قانونه کړنو ته یې مجبوري او د نه کولو په صورت کې ورته بېلابیلې ستونزې جوړوي.

ویل کیږي د هلمند مستوفیت په یو وار د ۲۳ کارکوونکو دندې پرېښودل، اداري بهیر له ستونزو سره مخ کړی دی او طالبان نشي کولی چې ډېر ژر د ورته مدیریتونو او امریتونو ته مسلکي کسان پیدا کړي.

په هلمند کې سرچینې وايي د دې ستونزې د هواري لپاره تېره ورځ د طالبانو مالې وزیر ملا عبدالناصر اخوند هلمند ته ورغی او د مستوفیت ځینو مسوولینو سره یې ناسته کړې ده.

سرچینې زیاتوي عبدالناصر اخوند د دوی ستونزې اوریدلې دي او له کارکوونکو یې غوښتنه کړې ده، چې خپلې استعفاوې بېرته واخلي او خپلو دندو ته ادامه ورکړي خو تراوسه دغو ۲۳ کارمنانو مالې وزیر ته مثبت ځواب نه دی ورکړی.

د هلمند لپاره د طالبانو اطلاعاتو کلتور وزارت دې ستونزې ته له اشارې پرته دغه ولایت ته د مالیې وزیر د سفر خبره کړې ده.

له دې وړاندې هم د پلازمینې کابل په شمول یو شمیر ولایتونو کې د دولتي ادارو پخوانیو کارکوونکو سره د طالبانو د ناوړه چلند په اړه شکایتونه شوي.

د طالبانو واک لاندې په دولتي ادارو کې پخوانیو حکومتي مامورینو ویلي، چې طالبان هڅه کوي په ادارو کې خپل طالبان او غیر مسلکي کسان وګماري او د ادارو مسلکي کسان له دندو وشړي.

دوی زیاتوي طالبان له پخوانیو مامورینو سره ښه چلند نه کوي د تېرو حکومتونو بېلابیل پېغرونه ورکوي.

طالبانو په تازه خپلو وسلوالو ته اوږد مهاله او لنډ مهاله عصري زدکړې پیل کړې دي چې د پخواني حکومت مامورین له دندو ګوښه کړي او په ټولو دولتي ادارو کې خپل هغه وسلوال ځای پر ځای کړي چې کلونه کلونه یې د دې ډلې واک ته رسولو لپاره جګړه کړې ده.

د ازبکستان ولسمشر وايي د طالبانو له ګډون پرته نړیوالې خبرې «مثبته نتیجه نه لري»

۴ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۲۵ نومبر ۲۰۲۳، ۱۲:۴۲ GMT+۰

د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف وايي، د طالبانو له ښکېلتیا پرته له نړیوالو خبرو « مثبته نتیجه نشي ترلاسه کېدلی.» نوموړي د منځنۍ اسیا اقتصاد لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي پروګرام یا د سپیکا په سرمشریزه کې افغانستان د منځنۍ اسیا نه بېلېدونکې برخه او د سیمې د ټیکاو لپاره مهم وباله.

شوکت میرضیایف پرون د اذربایجان پلازمېنه باکو کې دې غونډې ته په وینا کې وویل، چې د ځینې لاملونو له امله افغانستان په دې ناسته کې ګډون نه لري.

هغه زیاته کړه چې د منځنۍ اسیا اقتصاد لپاره د ملګرو ملتونو د پروګرام دبرخې په توګه له افغلانستان سره همکاري او اړیکي بیا پیل شي.

ښاغلي میرضیایف په افغانستان کې د اوسنیو اقتصادي او بشري ستونزو په یادولو سره وویل دا هېواد یوازې پرېښودلی نه شو.

طالبان چې د ۲۰۲۱ کال اګسټ کې واکمن شوي او نړیواله ټولنه یې په رسمیت نه پېژني د افغانستان اړوند غونډو او سازمانونو ته هم نه بلل کېږي.

ازبکستان چې له طالبانو سره نږدې اقتصادي اړیکي لري تر دې مخکې یې هم په ورته غونډو کې د طالبانو ګډون مهم بللی دی.

د ازبکستان ولسمشر د روانې نومبر میاشتې پر یوولسمه په دغه هېواد کې د ایکو په نوم د اقتصادي همکاریو سازمان غونډو کې هم د طالب چارواکو ګډون مهم وباله.

د نوموړي په خبره، «د تلپاتې پرمختګ لپاره دا ضروري ده چې موږ د سیمه ییز یوځایتوب یا ادعام بهیر کې افغانستان په کارند ډول فعال کړو.»

د منځنۍ اسیا د اقتصاد لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی پروګرام یا سپیکا د ۱۹۹۸ کال د مارچ پر ۲۶ پیل شوی دی.

په دې پروګرام کې افغانستان، ازبکستان، اذربایجان، قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان، ترکمنستان ګډون لري او موخه یې هم په منځنۍ اسیا کې د سیمه ییزې همکاري زیاتول او نړیوال اقتصاد سره یې ګډول دي.

بلال کریمي په چین کې د طالبانو د «سفیر» په توګه وټاکل شو

۴ لیندۍ ۱۴۰۲ - ۲۵ نومبر ۲۰۲۳، ۱۱:۱۹ GMT+۰

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت کې سرچینې وايي د دې ډلې د حکومت مرستیال ویاند بلال کریمي په چین کې «د افغانستان د سفیر» په توګه ټاکل شوی دی. څو میاشتې وړاندې چین هم د طالبانو حاکمیت لاندې افغانستان کې نوی سفیر وټاکه، چې خپل باورلیک یې ځانکړو مراسمو کې طالب چارواکو ته وړاندې کړ.

تر اوسه د بلال کریمي د نوې دندې په هکله طالبانو او د چین حکومت کومه رسمي خبرپاڼه نه ده خپره کړې.

خو د طالبانو بهرنیو چارو وزارت کې سرچینو نن یکشنبه ( لیندۍ ۴ مه ) وویل چې ډېر ژر به طالبان په دې اړه رسمي خبرپاڼه خپره کړي.

دغه سرچینې زیاتوي بلال کریمي د چین پلازمینې بېچنګ ته رسېدلی دی او ډېر ژر به هلته خپله نوې دنده پیل کړي.

له دې وړاندې هم طالبانو بېجنګ ته خپل ډيپلوماټان لیږلي او په دغه هیواد کې د افغانستان سفارت د دوی په کنټرول کې دی.

د طالبانو واک ته رسېدو څخه وړاندې بلال کریمي د امیر خان متقي په مشرۍ د طالبانو د فرهنګي کمیسون غړی و او د طالبانو د بیا ځلي واک ته رسېدو سره نوموړی د طالبانو د ډلې حکومت د ویاند ذبیح الله مجاهد د مرستیال په توګه کار کاوه.

طالبانو ګڼو هیوادونو ته خپل سفیران او ډپيلوماټان لیږلي دي او یو شمیر د تېر حکومت له سفیرانو سره تعمل له مخې اړیکي لري.

همداراز؛ د روسیې، چین، ترکیې او یو شمیر نور هیوادونو په کابل کې سفارتونه پرانیستي او سفیران یې حضور لري.

د طالبانو د حکومت څه باندې دوه کاله تیریږي خو تروسه ددغه ډلې حکومت د چین په شمول هیڅ کوم هیواد په رسميت نه پيژني خو راشه درشه ورسره د خپلو سیاسي موخو لپاره کوي.