د هند بهرنیو چارو وزارت: په ډیلي کې د افغانستان سفارت د درې رنګه بیرغ لاندې فعالیت کوي

د امریکا ولسمشر دغه لیک د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۶مه) په سیمه کې د امریکايي ځواکونو د ځای پر ځای کېدو په اړه د خپل هېواد د استازو جرګې ته استولی دی.

د جوبایډن په لیک کې لومړني هیواد ته چې اشاره شوې، افغانستان دی.

د امریکا ولسمشر ویلي: «د متحده ایالاتو ځواکونه د امریکا او د دغه هیواد د ګټو پر وړاندې له افغانستانه د احتمالي ګواښونو د ځواب ورکولو لپاره له دغه هېواده بهر میشت دي.»

جوبایډن دا هم ویلي، چې په سوریه او عراق کې د امریکا د ترهګرۍ ضد عملیاتو په دغو هېوادونو کې د داعش وړتیاوې کمزورې کړې دي.

په لیک کې زیاته شوې چې، اوس مهال په سیمه کې د امریکايي ځواکونو د حضور څرنګوالی او موده مشخصه کولی نه شي، خو واشنګټن ټینګار کړی چې د اړتیا په صورت کې به د «خلکو او امریکا د ګټو دفاع لپاره خپل اقدامات زیات کړي.»

جوبایډن په خپل لیک کې د عربستان په ټاپووزمه، اردن، لبنان، ترکیې، سوېلي افریقا، کیوبا او فیلیپین کې د امریکا د پوځ د ځای پر ځای کېدو یادونه هم کړې ده.

له افغانستانه د امریکايي ځواکونو له وتلو څه باندې دوه کاله وروسته لا هم په افغانستان کې د ترهګرو ډلو د فعالیتونو په اړه اندېښنې شته.

د منځنۍ اسیا په ګډون یو شمېر هېوادونو له افغانستانه د ترهګرو ډلو د فعالیتونو د پراخېدو په اړه خبرداری ورکړی دی.

د امریکا بهرنیو چارو وزارت د ۲۰۲۲ کال لپاره په خپل کلني راپور کې چې روانه میاشت خپور شو، ویلي دي چې د افغانستان ګاونډي هیوادونه له افغانستانه د احتمالي ترهګریزو ګواښونو په اړه اندېښمن دي.

دغه وزارت زیاته کړې، سره له دې چې طالبانو ژمنه کړې وه چې د افغانستان خاوره به د نورو هېوادونو پر ضد نه کارول کېږي، خو بیا یې هم ترهګرو ډلو ته پناه ورکولو ته دوام ورکړی.

د افغانستان د خپلواکۍ ملي تحریک نشراتي ادارې د پنجشنبې په شپه (د لیندۍ په ۱۶مه) په اېکس ټولنیزې شبکې د یوې ویډیو په خپرولو سره دا اعلان کړی دی.

په خپرې شوې ویډیو کې پر سړک یو موټر ښکاري چې څراغونه یې روښانه دي او ورسره د پښو د خاپونو او د ډزو غږ اورېدل کیږي.

لا تر اوسه د دې پیښې د مرګ ژوبلې په اړه کره معلومات نه دي خپاره شوي؛ خو یاد تحریک ویلي چې ۵ کسان یې په نښه کړي دي.

یاد تحریک لیکلي، چې د افغانستان د اسلامي جمهوري دولت د اساسي قانون په تطبیق او ټولو نړۍوالو بشري قوانینو په رعایت او نظر کې نیولو سره له خپل هېواد او هېوادوالو څخه دفاع کوي.

یاد تحریک زیاته کړې، چې د دوی خونړي بریدونه به د طالبانو پر وړاندې زیاتوالی ومومي.

تر اوسه د دغې پېښې په اړه طالبانو رسنیو ته څه نه دي ویلي؛ خو د سیمې اوسېدونکو ویلي، چې تېره شپه یې د ۱۶مې حوزې مخې ته د ډزو غږونه اورېدلي دي.

سابستیان هاینه زمري دغه موضوع له شهاب الدین دلاور سره په لیدنه کې مطرح کړه.

د طالبانو د کانونو وزارت د پنجشنبې په ورځ (د لیندۍ په ۱۶مه) په یوې خبرپاڼه کې لیکلي، چې شهاب الدین دلاوري د ۳۰ جرمني شرکتونو د فدراسیون له اجراییوي رییس سره په کتنه کې د افغانستان د کانونو په زېرمو کې د پانګونې پر فرصتونو خبرې وکړې.

د طالبانو د کانونو وزارت د سابستیان له قوله ويلي، چې په اروپا کې د دغه دفتر په جوړېدو سره به ټول اروپايي پانګوال د دې دفتر له خوا معلومات ترلاسه او پانګونه وکړي.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزیر د دې طرحې د هرکلي په ترڅ کې د کانونو د قانون او کړنلارې پر بنسټ د اروپايي شرکتونو د پانګونې لپاره د لازمو همکاریو ژمنه وکړه.

بل خوا د «اروپایي بیرنر ګروپ» شرکت مشر د طالبانو د کانونو او پټرولیم له وزیر سره په کتنه کې د افغانستان په کانونو په تېره بیا د اوسپنې، سرو زرو او سرب په برخه کې د پانګونې غوښتنه وکړه.
د هغه څه پر بنسټ چې د طالبانو د کانونو وزارت په خپلې اېکس پاڼې کې ليکلي، د يادو شرکتونو مشر د برېښنا د بندونو د جوړولو، د کانونو د پروسس او نورو ټولنيزو خدمتونو په اړه هم خبرې اترې کړې دي.

عباس ستانکزي چې د سرحدونو او قبایلو چارو وزارت د تعلیمي مرکزونو په فراغت غونډه کې خبرې کولې وویل، “هغه کسان چې د خپلو شخصي غوښتنو په خاطر له علم سره مخالفت کوي؛ دغه کار د دې ملک بچیانو سره یو لویه جفا ده.‌"

نوموړي ټینګار وکړ، چې د نجونو پرمخ باید په هېڅ صورت د علم دروازې بندې پاتې نه شي.

ستانکزي وویل؛ هغه کسانو چې د نجونو پرمخ تعلم بند کړی باید میدان ته راووځي او که کوم دلیل لري ټولو سره دې شریک کړي.

هغه ټینګار وکړ، چې تعلیم د هر انسان طبیعي حق دی او دا ورته خدای او رسول ورکړی دی.

هغه وویل هیڅوک دغه حق له چا نه شي اخیستلی. هغه زیاته کړه:‌ “هر څوک چې د تعلیم حق له نورو انسانانو اخلي، دا د هغوی پر حق تجاوز او پر خلکو ښکاره ظلم دی.”

ستانکزی وايي؛ د طالبانو، ګاونډیو او نړۍ ترمنځ یوازینۍ ستونزه د نجونو د تعلیم مساله ده او له همدې امله ډېری هېوادونه له دوی لري دي او یا ورسره اړیکي نه لري.

طالبانو شاوخوا دوه کاله وړاندې د شپږم ټولګی څخه پورته د نجونو په مخ لومړی ښوونځي او بیا پوهنتونونه وتړل.

دغې ډلې وروسته بیا په نړۍوال مرستندویه ادارو کې هم د ښځو پر کار بندیز ولګوه.

په پیل کې طالبانو ویلي وو، چې دا هرڅه به د میرمنو د تعلیم او کار لپاره د یو "اسلامي چارچوب” تر رامنځته کولو پورې بند وي؛ خو د دې ډلې تر واکمنې د څه د پاڅه دوو کلونو په تېرېدو سره لا هم نجونو د تعلیم او کار د اجازې ورکولو په اړه کوم پرمختګ نه دی شوی.

مولانا فضل رحمان په اسلام اباد کې د برېتانيې له سفيرې جين ميريټ سره په ليدنه کې ويلي، چې طالبان به د دغه لیدلوري له مخې د ښځو او نجونو لپاره د زده کړو چاپېريال چمتو کوي.

نوموړی چې د افغان طالبانو ملاتړی دی د "طالبانو د معنوي پلار" په نوم هم یادیږي. په افغانستان کې د د امریکا او ناټو ځواکونو د حضور پر مهال هغه دغه هېواد اشغال شوی بللی و او هلته یې د طالبانو جګړې ته د جهاد په سترګه کتل.

د پاکستان د جمعیت علمای اسلام ګوند له خوا د پنجشنبې په ورځ په یوه خپرې شوې اعلامیه کې راغلي، چې مولانا فضل رحمان په افغانستان کې د سولې او امنیت د تدریجي ښه والي په اړه خوښي څرګنده کړې ده.

نوموړي همداراز وړاندیز کړی، چې د سولې د ټینګښت ترڅنګ باید په افغانستان کې نورې ستونزې هم هوارې شي.

د جمعیت علمای اسلام مشر له برېتانوي ډېپلوماټ سره په لیدنه کې له افغانستان سره د نړۍوالې ورورولۍ پر ښه کولو او د تفاهم له لارې د ستونزو پر حل ټینګار وکړ.

دغه مذهبي مشر تر دې وړاندې په وار - وار په افغانستان کې د طالبانو د رسمیت پېژندلو غوښتونکی شوی و. نوموړي له پاکستان څخه په ډله ییزه توګه د افغان کډوالو پر ایستلو هم تندې نیوکې کړې وې.‌

مولانا فضل الرحمان د غرب او اسلام تر منځ د کلتوري تنوع په منلو ټینګار سره ویلي: "موږ د اسلامي او پښتني لیدلوري په پام کې نیولو سره د ښځو د زده کړو ملاتړ کوو."

په افغانستان کې د واک تر لاسه کولو وروسته طالبانو د نجونو ښوونځي وتړل او نجونې یې پوهنتون ته له تګ او کار کولو بندې کړې.

طالبانو دغه راز ښځې له شرعي محرم پرته پارکونو او رستورانټونو ته له تګ هم منع کړي دي.

د اسلامي نړۍ علماوو او د اسلامي هېوادونو مشرانو د ښځو په اړه د طالبانو پر تګلارو نيوکې کړي او هغه يې د اسلام له ارزښتونو او لارښوونو سره په ټکر کې بللي دي.