د ایران د بېړنیو پېښو د ادارې ویاند ویلي، چې دغه چاودنې د سپاه پاسداران د قدس ځواکونو د پخواني قوماندان قاسم سلیماني د مړینې د څلورم تلین په مناسبت د قاسم سلیماني د ښخولو ځای «ګلزار شهدای کرمان» ته څېرمه شوې دي.
د بېړنیو پېښو ادارې ویاند زیاتوي، چې په دغو چاودنو کې تر دې مهاله د وژل شویو کسانو شمېر ۵۳ او د ټپیانو شمېر ۷۱ تنو ته رسېدلی دی.
بل خوا د د کرمان د والي سیاسي مرستیال دا پېښه "ترهګریزه" بللې او هغه تسنیم خبري اژانس ته ویلي چې په مراسمو کې دوه بمونه چاودلي دي.
ټاکل شوې وه، چې د ايراني حاجيانو لومړۍ ډله د چهارشنبې په سهار د تهران او رياض تر منځ د ډېيلوماتيکو اړيکو له ماتېدو ۹ کاله وروسته تر سره شي؛ خو د سعودي عربستان له خوا الوتنې ته د اجازې نه ورکولو له امله د ايرانيانو د عمرې سفر لغوه شو.
له دې مخکې اعلان شوی و، چې د ایران د اسلامي جمهوريت هوايي شرکت به د حج عمرې لپاره د ورځي دوې الوتني ولري.
سعودي عربستان ته د ۳۰ زره ايرانيانو د لېږولو لپاره چمتوالی نيول شوی دی.
پر همدې مهال د هماصبح هوايي شرکت ویاند حسام قربانعلي د چهارشنبې په ورځ خبر ورکړ، چې د ایران د اسلامي جمهوريت الوتکه « د ضروري اجازې د نه ترلاسه کولو» له کبله نه شي کولی سعودي عربستان او د جدې هوايي ډکر ته لاړه شي.
یو ساعت وروسته د کلتور او اسلامي ارشاد وزير محمد مهدي اسماعيلي د الوتنو د ځنډ لامل د دواړو هېوادونو د هوايي چلند د ادارو ترمنځ «تخنيکي ستونزه» وبلله او زياته يې کړه، چې ستونزه جدي نه ده.
د ایران چارواکو له دې مخکې اعلان کړی و، چې د ایران د عمرې حاجیان به د ډسمبر له دیارلسمې نېټې د ۱۱ هوایي ډګرونو له لارې سعودي عربستان ته ځي.
له ۱۳۹۴ کال راهيسي د عمرې د بندېدو او د تهران او رياض تر منځ له لانجې وروسته شاوخوا شپږ میليونه ايرانيان د عمرې بيا پیلېدو ته په تمه وو.
د حج او ارشاد وزير ژمنه کړې وه، چې د ۱۴۰۳ کال د حج له مراسمو مخکې به شاوخوا ۴۰۰ زره کسان عمرې ته ځي.
ایران اسلامي جمهوريت له خپل تاسیس راهیسې له سعودي عربستان سره نېږدې او ډېرې اړيکې نه لري او په وروستيو کلونو کې په سيمه او په ځانګړې توګه یمن کې يې له شيعه ملېشو ډلو د ملاتړ له کبله له رياض سره اړيکې ترينګلې شوې دي.
تهران او ریاض د تېر کال په مارچ میاشت کې له اوو کلونو خرابو اړیکو وروسته د ډېپلوماتیکو اړیکو د بیا پیلولو هوکړې ته ورسېدل.
دغه موافقه د چين په منځګړيتوب او بیجینګ ته د ایران د اسلامي جمهوريت د ملې امنيت د عالي شورا د پخواني منشي علي شمخاني د سفر پر مهال شوې ده.
دا په داسي حال کې ده، چې د دواړو هېوادونو سفارتونه بيا پرانيستل شوي او ټاکل شوې، چې ابرهيم رييسي به ډېر ژر سعودي عربستان ته سفر وکړي.
د جاپان د ايشیکاوا سیمې سیمه ییزو چارواکو اعلان کړی، چې د دوشنبې د ورځې په زلزله کې د وژل شویو کسانو شمېر ۶۲ تنو ته رسېدلی دی. د چارواکو په وینا؛ په زلزله کې تر ۳۰۰ ډېر کسان ټپيان شوي دي.
په زلزله ځپلو سيمو کې اوس هم د خلکو د لټون او ژغورنې عمليات روان دي.
په جاپان کې د دوشنبې په ورځ د ریښتر په کچه ۷.۶ درجې زلزله وشوه، چې وروسته لسګونه نورې سختې زلزلې هم وشوې.
د زلزلې له امله په سلګونه کورونه نړېدلي او د تګ راتګ لارې هم د ترافيکو پر مخ تړل شوي دي.
د پاکستان د قومي اسمبلۍ پخوانی وکیل او د ملي ډیموکراتیک ګوند مشر محسن داوړ د شمالي وزیرستان په مرکز میرانشاه کې پرې له شوي بریده روغ وتلی. هغه وزیرستان ته د پاکستان په راتلوونکو ټاکنو کې له خپل ګوند نوماند دی او وزیرستان ته د ټاکنیز کمپاین لپاره نن چهارشنبه (مرغومي ۱۳مه) تللی.
داوړ ته نږدې سرچینې افغانستان انټرنشنل پښتو ته وويل چې په برید کې نوموړي ته زیان نه دی اوښتی او یوازې د هغه ګاډی زیامن شوی.
د پیښې د څرنګوالي په اړه لا ډیر جزیات نه دي ورکړل شوي خو د چاودنې په شاوخوا سیمه کې د پاکستاني امنیتي ځواکونو له لوري د پلټنې عملیات روان دي.
د پیښې مسوولیت لا کومې وسله والې ډلې په غاړه نه دی اخیستی.
په سیمه کې خپلواک خبریال لال وزیر افغانستان انټرنشنل پښتو ته وويل چې د هغه په موټر ډیرې مرمۍ لګیدلې دي خو وایي خپله محسن داوړ ته زیان نه دی رسېدلی.
تر دې وړاندې د پښتونخوا په ډېره اسمعیل خان ولسوالۍ کې تېره اوونۍ د پاکستان د جمعیت علمای اسلام د مشر مولانا فضل الرحمان پر موټریز کاروان هم برید شوی و خو خپله هغه پکې زیان نه و اوښتی.
د اسلام اباد پولیسو تېره شپه ناوخته د بلوڅو لاریون والو پر راټولېدنې چاپه وهلې او هغوی ته د خوراکي توکو، کمپلو، برېښنايي توکو او نورو توکو د ور وړلو اجازه نه ورکوي. بلوڅو لاریون والو پر اېکس پاڼه یوه ویډیو خپره کړې چې د اسلام اباد پولیس یې کمپلې، خواراکي او نور توکي پلټي.
د بلوڅو لاریون والو پرلت چې له تېرو څو ورځو راهیسې د اسلام اباد پریس کلب مخې ته روان دی، ښځې، ماشومان او د زاړه عمر لرونکي کسان برخه پکې لري.
دوی وايي، د ژمي سړې شپې او ورځي د اسلام اباد پریس کلب مخې ته د بې ګناه بلوڅانو د تري تم کېدو او د وژنو په غبرګون کې تیروي.
په هغې ویډیو کې چې بلوڅو لاریون والو خپره کړې، لیدل کیږي چې د اسلام اباد پولیس د لاریون کوونکو خوراکي توکي، کمپلي او لاریون کوونکو ته راتلونکي ټول توکي پلټي او وايي د یادو خوراکي او نورو توکو د راوړلو اجازه نه لري.
بلوڅ لاریون کوونکي وايي: «موږ له پیل څخه دا وایو چې دوی (اسلام اباد پولیسو) موږ ځوروي، په دې ویډیو کې تاسو لیدلی شئ چې دوی څنګه زموږ رسنیو ته ګواښ کوي. موږ ته که څه پيښ شي د اسلام اباد پولیس او دولتي ادارې یې په بشپړه توګه مسوولې دي.»
دغه بلوڅ لاریون وال وايي، د پاکستان حکومت له لوري د بلوڅانو د نسل وژنې پر ضد د سوله ییز اعتراض حق نه ورکول کیږي او دوی له رسنیو غوښتنه کوي غږ یې پورته کړي او دا ظلمونه نړۍ ته وښیي.
د بلوڅو لاریون والو سرلارې ماه رنګ بلوڅ تېره ورځ په پاکستان کې د کار بندیز اعلان وکړ.
د اسلام اباد پولیسو تر دې وړاندې هم پر بلوڅ لاریون والو چاپه وهلې وه او سلګونه ښځې یې بنديانې کړې وې.
د بلوڅانو دغه لاریون هغه مهال پیل شو چې د بلوچستان په تربت کې د پولیسو له لوري د بالاچ بلوڅ په نوم یو ځوان د پولیسو په زندان کې د ځورونې له امله ووژل شو خو پولیسو په هغه تور پورې کړ چې چاودېدونکي توکي یې له ځان سره لرل.
رویټرز خبر ورکړی، چې د حماس یو جګپوړی چارواکی صالح العاروري د سې شنبې په شپه (د جنوري دویمه) د بیروت په جنوب کې چې د لبنان د حزب الله د متحدې وسله والې ډلې مرکز دی، د اسراییل د بې پیلوټه الوتکې په برید کې ووژل شو.
العاروري د حماس په سیاسي دفتر کې یو لوړ پوړی چارواکی او د قسام لواګانو پوځي څانګې بنسټګر هم و، چې د اکټوبر په اوومه یې د اسراییل په خاوره کې وژونکی برید ترسره کړ.
تېر کال امریکا د هغه د پېدا کولو لپاره ۵ میلیونه ډالره ټاکلي وو.
حماس د الاقصی راډیو له لارې د العاروري وژنه تایید کړه.
د حماس د سیاسي دفتر غړي عزت الشرق وویل چې دا یو "بزدلانه وژنه" ده.
په برید کې د صالح العاروري په ګډون ۵ تنه وژل شوي او ۱۱ تنه نور ټپیان شوي دي.