د طالبانو د زندانونو د ادارې نظامي مرستیال ویلي، چې په ټول افغانستان کې د دې ډلې په زندانونو کې د ۸۰۰ ښځو په ګډون ۱۹ زره کسان بندیان دي. حبيب الله بدر وويل، چې طالبان هيڅ سياسي بنديان نه لري او دغه ټول زندانیان په جنايي جرمونو تورن دي.
د طالبانو دغه چارواکې د دې ډلې تر واک لاندې ملي ټلویزيون سره په مرکه کې تاييد کړه، چې د دوی په زندانونو کې لږ شمېر بهرنیان هم د جنايي جرمونو په تور بنديان دي.
نوموړي د بهرنیو بنديانو دقیقه شمېره ونه ویله.
د حبيب الله بدر په وينا، د دوی په زندانونو کې ٩ زره ښځينه پوليسې دندې لري.
د ملګرو ملتونو دفتر په تېره چنګاښ میاشت کې د طالبانو په زندانونو کې د بنديانو شمېر ۱۵ زره ښودلی و.
يوناما په دې راپور کې تايید کړې وه، چې طالبان زندانيان «شکنجه کوي» او «برقي شاکونه» ورکوي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سياسي دفتر (يوناما) د وږي مياشت کې په يوه بل راپور کې هم د طالبانو د استخباراتو او کورنيو چارو وزارت په زندانونو کې د بنديانو د شکنجې په اړه اندېښنه ښودلې وه.
د يوناما د راپور له مخي د طالبانو تر واک لاندې زندانونو کې د بنديانو د شکنجو لږ قضيې مستندي شوي دي.
د طالبانو د زندانونو د ادارې نظامي مرستیال د بندیانو شکنجه رد کړه.
د بشري حقونو سازمانونو په وار ـوار ويلي، چې د طالبانو په زندانونو کې بنديانو د محکمې شفاف بهير او مدافع وکیلانو ته لاس رسی نه لري.
طالبانو په تېرو دوو کلونو کې د عمومي بخښنې له اعلان سره ـ سره، په لویه کچه پخواني دولتي کارکوونکي او سرتېري، د ښځو د حقونو فعالاني، خبریالان او د پوهنتون استادان په بېلابېلو تورونو نیولي او بنديان کړي دي.
ملا هبت الله اخوندزاده د سې شنبې په ورځ (د مرغومي ۱۹مه) په یوه پیغام کې چې د طالبانو تر کنترول لاندې ملي ټلویزیون پر اېکس ټولنیزې شبکې خپور کړی د مدرسو څخه فارغو زده کوونکو ته ویلي: «دعاگانې ډېرې کوئ، خصوصاً د اسلامي نظام د بقاء او خپلو امیرانو ته پر شریعت باندې د استقامت او عدالت دعاوې کوئ او موږ ته هم دعاء کوئ.»
ظاهرأ دلته یې له اسلامي نظام څخه موخه د طالبانو خپل حکومت دی.
تر دې مخکې هم د طالبانو رییس الوزرا ویلي وو: "راځئ چې خدای ته بغارې وکړو چې مشکلات مو حل کړي."
ملا محمد حسن اخوند پر افغانستان د طالبانو بیا واکمنېدو سره په خپلې لومړې وینا کې دې ته په اشارې سره چې ګواکې د دوی له راتګ سره خلک بېکاره شوي وویل: «دا ستونزې له امارت سره راغلې که مخکې موجودې وې؟ د رزق وعده امارت له تاسې سره نه ده کړې، د رزق وعده الله تعالی کړې او راځئ چې هغه ذات ته بغارې (چيغې) کړو، چې دغه مشکلات مو حل کړي.»
د طالبانو لوړ رتبه چارواکي اکثر وخت د دنیاوي چارو او د دوی د واکمنۍ د چارو لپاره له خلکو د دعاګانو غوښتنې کوي.
د کندهار د طالبانو د پوهنې ادارې مسولينو نن سې شنبه د پنجوايي ولسوالۍ د هغه ښوونځۍ د ترميم چارې شروع کړې، چې د تېرو جګړو پر مهال تخريب شوې وه.
د دې ادارې د نشراتو کارکوونکي قدرت الله عرفان رسنيو ته وويل، چې دا مهال په ښار او ولسواليو کې شاوخوا ۷۵ مدرسې او ښوونځي بيا ترميم ته اړتيا لري.
د هغه په خبره؛ له دې جملې يې دا مهال د ۳۱ ښوونځیو د ترميم چارې پيل کړي، چې د درېيو مياشتو په موده کې به ورغول شي.
د معلوماتو له مخې؛ پر هر ښوونځی د تخريب محاسبې ته په کتو له ۱۰۰ زره افغانيو څخه تر يو میليون افغانيو پورې لګښت راځي، چې د طالبانو د پوهنې وزارت له بوديجې ورکول کيږي.
عرفان وايي؛ د کندهار په پنجوايي، ژړۍ، ارغنداب، ارغستان، معروف، ښورابک، تخته پل، ميوند، غورک او يو شمېر نورو لرو پرتو سېمو کې دغه ښوونځي د تېرو جګړو پر مهال د جګړې په لومړۍ کرښه کې تخريب شوي دي.
د سېمې اوسېدونکي وايي، چې د جګړو او تخريب شويو ښوونځيو پر مهال يې اولادونه تر ډېره له زده کړو بې برخې وو.
طالبانو د افغانستان په ډېرو سيمو کې د تېر جمهوري نظام سره په جګړه کې ښوونځي، ښوونيز مرکزونه او نورو عامو ځايونو څخه د سنګر په توګه کار اخيست او د جګړې په ګرم ساتلو کې به یې استفاده ترې کوله.
د ځايي طالبانو د معلوماتو له مخې؛ دا مهال په کندهار کې ۳۶۶ ښوونځي فعال دي او تر سل زيات نور ښوونځي د تشکيل او بودېجې د نه شتون له کبله بندي پاتې دي.
په افغانستان کې د طالبانو واک ته له رسېدو را وروسته دغه ډلې د ښوونځیو او نصاب لويه برخه ديني مدرسو ته تغير کړې ده.