کاکړ د پاکستان وسلوالو مخالفینو ته: که لس حملې راباندې وکړئ زر وارې ځواب در کوو

پولیټیکو په واشنګټن کې د باخبره چارواکو په حواله راپور ورکړی، چې امریکايي چارواکي دا احتمال ورکوي چې د لبنان حزب الله ډله په منځني ختیځ او حتا د امریکا په دننه کې پر امریکایانو احتمالي بریدونه وکړي.

چارواکو ویلي، حزب الله ښايي لومړی په منځني ختیځ کې امریکايي اتباع په نښه کړي.

دوی زیاته کړه، چې د متحده ایالاتو استخباراتي ادارو د حزب الله په اړه معلومات راټول کړي او دا په ګوته کوي، چې دا ډله له لبنان څخه بهر په متحده ایالاتو یا ډېپلوماټانو باندې د بریدونو په اړه فکر کوي.

دغو چارواکو ویلي، چې په سیمه کې د تاوتریخوالي له زیاتېدو سره به د امریکا پر خاوره د برید احتمال هم زیات شي.

دوی د حزب الله د بریدونو د څرنګوالي په اړه د جزییاتو له ورکولو ډډه وکړه؛ خو ویې ویل، دا ډله چې د ایران اسلامي جمهوریت له خوا یې ملاتړ کېږي، هغه وړتیاوې لري چې په سیمه کې نورې ترهګرې ډلې یې نه لري.

د لبنان جنوبي جبهه لا هم د تاوتریخوالي او جګړو شاهده ده او اسراییل د حزب الله پر وړاندې خپل ګواښونه زیات کړي دي.

د اسراییل د جنګي کابینې غړي بیني ګانټز بیا ویلي، چې که لبنان وغواړي چې خپل اتباع د حزب الله او ایران لپاره انساني ډال وګرځوي، دوی به د لبنان په سویل کې هم فعال شي.

د حزب الله په وړاندې د اسراییل د پوځ لوی درستیز بیا ویلي، چې د هغه ځواکونه کولی شي، چې په لبنان کې دننه هره سیمه او کلی چې دوی یې وغواړي ویجاړ او له خاورو سره خاورې کړي.

لبناني رسنیو دغه څرګندونې یو "اورېدونکی پیغام" بللی.

د اسراییل د پوځ ویاند په دې وروستیو کې تایید کړه، چې د حزب الله یو جګپوړی قوماندان علي حسین برجي چې د اسراییل په شمال کې د لسګونو بې پیلوټه الوتکو د بریدونو مسوول و، د اسراییل په هوايي برید کې وژل شوی دی.

له دې وړاندې د اسراییل پوځ د حماس یو لوړپوړی چارواکی د لبنان په مرکز بېروت کې له خپلو ملګرو سره وواژه.

د چمن د اوسېدونکو له لوري د سپین بولدک ـ چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کېدو په غبرګون کې له پیل شوي پرلت سره سم د پرلت پر لسګونو غړو د پولیسو له لوري قضیې ثبتې شوې او هم د ډیریو پرلت والو پر کورونو چاپې وهل شوې.

د چمن ځايي اوسیدونکي وايي، د پاکستان حکومت له لوري د پاسپورټ د جبري کېدو پرېکړې سره د زرګونو خلکو کاروبار او اقتصاد ته سخت زیان اوښتی دی.

بل خوا د بلوچستان د اطلاعاتو سرپرست وزير جان اڅکزي په یوه خبري غونډه کې ویلي، چې د پاکستان حکومت د چمن د پرلتوالو یوه غوښتنه هم نه شي منلی او دوی دې خپل پرلت ژر تر ژره ختم کړي.

نوموړی زیاتوي، چې حکومت یې کله هم له دغې پرېکړې نه په شا کیږي او د چمن - سپین بولدک ترمنځ د تګ راتګ لپاره د پاسپورټ او ویزې لرل حتمي دي.

د سپين بولدک -چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کېدو په غبرګون د پرلت وهلو نن پنجشنبه د (مرغومي ۲۱مه) ۸۶ ورځې وشوې.

د چمن د لغړي اتحاد مشر غوث الله اڅکزی د تېرې یکشنبې په ورځ ویلي وو، چې د پرلت د پای ته رسولو او د پاسپورټ د پرېکړې بېرته اخیستو په موخه یې د چمن له ځايي حکومتي چارواکو سره خبرې اترې د تېر په څېر ناکامې شوې.

نوموړي زیاته کړې وه: «د چمن مسوولینو د پرلت د پای ته رسولو لپاره له هر کس سره مذاکرات کوي موږ تیره ورځ له هغوی سره د نږدې مذاکرات وکړل. خو د سپین بولدک ـ چمن دروازې د خلاصولو او د پاسپورټ د حتمي کېدو د پرېکړې اخیستلو صلاحیت د ایالتي حکومت سره نه شته او دا صلاحیت یوازې له مرکزي حکومت سره دی. دوی موږ ته تل وايي چې روان پرلت باید پای ته ورسو ځکه پرلت ته امنیتي ګواښونه متوجې دي خو موږ د دوی دا ډول خبرې نه منو او خپل پرلت ته به دوام ورکوو.»

تر دې وړاندې هم د ایالتي حکومت تر څنګ د پرلت د استازو او د پاکستان حکومت تر منځ په پلازمېنه اسلام اباد کې هم مذاکرات ترسره شوي خو کومې مثبتې پایلې ته نه دي سره رسیدلي.

د سپین بولدک چمن پر دروازه د پاسپورټ د جبري کیدو په غبرګون پرلت کې هره ورځ زرګونه ځايي اوسیدونکي ګډون کوي او د پاکستان د یادې پرېکړې پر ضد ویناوې کوي.

نوموړی په خپلو خبرو کې د پاکستان د پخواني لوی مفتي فرید فتوا یادوي او زیاتوي: که یو ملا د شریعت په نوم رایه وغواړي او اسمبلي ته لاړ شي، خو هلته د شریعت مطالبه ونه کړي او یا شریعت نافذ نه کړي او که شریعت یې نافذولی نه شو، له پارلمان استعفا ونه کړي او بیا پارلمان ته د تلو لپاره د دین په نوم رایه غواړي، نو له دغه سړي سره جهاد واجب دی.

د نوموړي په خبره، دا ډول کسان چې د دین په نوم رایه اخلي، پر اسلام تمسخر کوي.

که څه هم مولوي فضل کوم مشخص ګوند ته ګوته ونه نیوله، خو په وزیرستان کې تر ډېره د مولانا فضل رحمان ډله چې ځان مذهبي بولي پراخ نفوذ لري.

د مولوي فضل دا خبرې په داسې حال دي چې راتلونکې فبروري پر اتمه په پاکستان کې ټولټاکنې کېږي.

د دې ټاکنو ته د کمپاین پیلېدو سره په مختلفو سیمو په تېره وزیرستان کې پر نوماندانو هم بریدونه پیل شوي دي.

پرون د شمالي وزیرستان مرکز سره نږدې د پښتونخوا صوبايي اسمبلۍ ته ازاد نوماند کلیم الله داوړ د وسلوالو په برید کې ووژل شو.

تر هغه مخکې د پاکستان د قامي اسمبلۍ پر پخواني غړي او د پي ډي اېم پر مشر محسن داوړ هم په دغه سیمه کې برید شوی و.

یوناما نن په اعلامیه کې ویلي، چې د جنورۍ له لومړۍ نېټې راهیسې یې، په کابل او دایکنډي ولایتونو کې د حجاب د فرمان د پلي کولو یو لړ کمپاینونه مستند کړي دي، چې د حاکمو چارواکو د امر بالمعروف او نهې عن المنکر وزارت او پولیسو له خوا ترسره شوي دي.

اعلامیه زیاتوي، چې په پلازمینه کابل کې په لویه کچه ښځو او نجونو ته اخطارونه ورکړل شوي او توقیف شوې دي. همدا راز د دایکنډي ولایت په نیلي ښار کې هم ښځې او نجونې توقیف شوې دي.

په اعلامیه کې یوناما د ناسم چلنداو له خبریدو پرته نیونو د پلټنې خبره هم کړې او ویلي یې دي، چې د اجرايي عملیاتو له اړخه د مذهبي او توکمیزو اقلیتونو ټولنې په غیر متناسب ډول اغیزمنې شوې دي.

یوناما وړاندې وايي: “د دوی د خلاصون لپاره محرم، یا نارینه سرپرست را غوښتل شوی تر څو یو راتلونکی اجرایي ضمانت لاسلیک کړي، که نه له سزا سره به مخامخ شي. یوناما همدارنګه د هغو ادعاوو پلټنه هم کوي چې ددوی د خوشې کولو په بدل کې د پیسو غوښتنه شوې”.

په اعلامیه کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې او په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي (یوناما) مشرې روزا اوتنبایوا په حواله ویل شوي: ”په پلي کېدونکو اقداماتو کې فزیکي تاوتریخوالی په خاص ډول د ښځو او نجونو لپاره سپکوونکی او خطرناک دي“.

نوموړې زیاته کړې: "توقیفونه له ځانه سره یوه لویه بدنامي لري چې افغان میرمنې له لا ډیر خطر سره مخامخ کوي او همداشان عامه باور له منځه وړي."

په ورته وخت کې یوناما ویره څرګنده کړې، چې د ښځو د ځپلو اوخپلسرو نیول کېدو د وېرې له امله به مېرمنې لا نورې انزوا سره مخ شي.

یوناما یو ځل بیا پر طالبانو غږ کړی، چې افغانستان د یوه دولت په توګه د بشري حقونو د اوو مهمو نړۍوالو سندونو غړی پاته شوی دی.

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا ۲۶۸۱ (۲۰۲۳) پریکړه لیک هم پر طالبانو غږ کړی چې ژر تر ژره هغه تګلارې او کړنې بېرته واخلي چې له بشري حقونو او بنسټیزو ازادیو د ګټې اخیستو په برخه کې د ښځو او نجونو پر وړاندې محدودیت رامنځته کوي.

د نوي لمریز کال له پیله په کابل، غزني او بامیان ولایتونو کې طالبانو یو شمېر مېرمنې د بې حجابۍ په تور نیولې او ځینې یې له پلټنو او ضمانت اخیستو وروسته خوشې کړې؛ مګر ځینې یې لا هم لادرکه دي.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد رسنیو ته ویلي، چې نیول شوې مېرمنو غوښتل چې په افغانستان کې بې حجابۍ ته کار وکړي او له یو شمېر بهرنیو کړیو څخه یې د دغه کار په موخه امکانات تر لاسه کول.

ایکسپرېس ټریبیون د خپلو سرچینو په حواله وايي، مولانا فضل رحمان طالب مشرانو ته دا پیغام هم رسولی چې د تحریک طالبان پاکستان د مسلې له حل پرته به خپلمنځي اړیکي پرمختګ ونه کړي.

د دې رسنۍ له مخې، ښايي په نږدې وخت کې د اسلام اباد او تحریک طالبان ترمنځ اعلان شوی یا نا اعلان شوی اوربند پیل شي.

اسلام اباد طالبانو تورنوي چې د پاکستان ضد طالبانو ته یې پنا ور کړې ده.

افغان طالبان د دې ادعا ردولو سره وايي چې په افغانستان کې د داعش بریدونو کې پاکستاني او تاجکستاني وګړي ښکېل دي.

ویل کېږي د ملا هبت الله او فضل رحمان په لیدنه کې طالبانو په افغانستان کې د داعش خراسان ډلې په لمنځه وړلو کې د پاکستان د رول لوبولو او په چمن له ویزو پرته د تګ راتګ غوښتنه کړې ده.

پرون ځینې نورو رسنیو هم راپور ور کړ چې ملا هبت الله اخوندزاده او مولانا فضل رحمان سره لیدلي دي، خو دې رسنیو د دې لیدنې نور جزیات نه درلودل.

ایسکپرېس ټریبیون وایي، د دغې لیدنې همغږي د طالبانو د بلخ والي حاجي یوسف وفا کړې وه.

کابل ته د مولانا فضل رحمان تر سفر مخکې د طالبانو د کندهار والي ملا شیرین هم اسلام اباد ته تللی و. ویل کېږي ملا شیرین له فضل الرحمان سره ژمنه کړې وه چې له ملاهبت الله سره لیدلی شي.