اېرنا: ۱۲ افغان موټر چلوونکي په ایران د تېلو د قاچاق په تور نیول شوي دي

د طالبانو تر کنټرول لاندې ملي راډیو د سې شنبې په ورځ (د سلواغۍ ۲۴ مه) د ذبیح الله مجاهد یو غږیز پیغام خپور کړی، چې په کې یې ویلي دي: "د نړۍوالې ټولنې ځینې بنسټونه داعش ته وده ورکوي او د داعش په ملاتړ او د دغې ډلې د پراخولو په کمپاین بوخت دي."

هغه په ​​ډاګه کړه، چې نړۍواله ټولنه هڅه کوي داعش د "لوی خطر" په توګه تعریف کړي او له منفي تبلیغاتو څخه ناوړه ګټه اخلي، په داسې حال کې چې داعش په افغانستان کې ځپل شوی او د جلب او حذب په حال کې نه دی.

په همدې حال کې د ملګرو ملتونو امنیت شورا په دې وروستیو کې په افغانستان کې د داعش د فعالیتونو د پراخېدو او وسلو او مهماتو ته د دغې ډلې د لاسرسي په اړه اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي، چې په افغانستان کې د دغې ډلې عملیاتي ظرفیت په پراخېدو دی.

د قربانیانو یوه خپلوان افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دا پېښه د دوشنبې په ورځ (د سلواغې په ۲۳مه) شوې ده.

هغه زیاته کړه؛ د قربانیانو کورنۍ له پرون راهیسې د کابل په روغتونونو کې د خپلو عزیزانو جسدونه لټوي او په پای کې یې جسدونه د کابل په عدلي طب کې وموندل شول.

د دې سرچینې په وینا؛ طالبانو نه یوازې دا چې د دوی جسدونه نه دي سپارلي، بلکې د دوی د ډزو د علت له څرګندولو یې هم ډډه کړې ده.

په دې ډزو کې یو تن وژل شوی، چې رامیش نصیري نومیږي او د پنجشیر اوسېدونکی و.

د نوموړي یوه نږدې خپلوان افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ښاغلی نصیري او څلور نور کسان د دوشنبې په ورځ هغه مهال د طالبانو په ډزو ووژل شول چې له پلخمري څخه قصبې ته روان وو.

سرچینې زیاته کړه؛ رامش نصیري د کابل پوهنتون د حقوقو او سیاسي علومو د پوهنځي محصل و او هېڅ سیاسی فعالیت یې نه درلود .

طالب چارواکو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو د بدنې روزني او ورزش مشر احمدالله وثیق په کابل کې د واليبال د ملي لوبو د لیګ د درېیم پړاو د پيل په مراسمو کې وويل، چې ډېر ژر به د واليبال ملي لوبډلې د غواري لپاره سیالۍ پيل کړي.

نوموړي وويل، چې د واليبال دغه سيالۍ د ۸ لوبډلو تر منځ پيليږي، چې موخه یې د ملي لوبډلې ټاکل دي.

هغه زیاته کړه: « مخکې د والیبال د غوره لیګ په سياليو کې ۶ لوبډلې وې سږ کال به ۸ لوبډلې وي، موخه مو د ملي لوبډلې ټاکل دي.»

د وثیق په خبره، چې ورزش ته يې پاملرنه زياته ده او په دې برخه کې يې هڅې تر ولسواليو او کليو رسېدلي دي.

د هغه د معلوماتو له مخې؛ سږ کال د افغانستان د واليبال ملي لوبډله په شپږو نړۍوالو سياليو کې درېيم مقام خپل کړی.

نوموړی وايي؛ دا مهال يې د هېواد واليبال ملي لوبډله د نړۍ په سطحه له ۸۰یم مقام څخه ۶۴م او د اسیا په سطحه له ۳۶م ځای څخه ۱۵م ته پرمختګ کړی.

د طالبانو د ورزش دغه مشر زیاته کړې، چې ورزش ته د لا پاملرنې له کبله يې د همږغۍ او عنانوي لوبو د ژوندي ساتلو امريتونه هم زيات کړي دي.

په افغانستان کې د ځوانانو لویه برخه په ورزش بوخته ده؛ خو له دې سره - سره د طالبانو د امرباالمعروف ادارې له لوري لوبغاړو ته د لوبو پر مهال د بدن د ځينو اندامونو د پټ ساتلو سپارښتنې هم شوي دي، چې دغه سپارښتنې د ډېرو لوبغاړو د انتقاد سره مخ شوي دي.

دا څېړنه له ۲۰۲۱ څخه تر ۲۰۲۳ کال پورې په افغانستان، پاکستان او هند کې له سلګونو ښځو سره د مخامخ خبرو، انلاین مرکو او د پوښتنلیکونو د وېش پر بنسټ ترسره شوې ده.

دا څېړنه د افغانستان په ۱۱ ولایتونو کې له ۵۰۰ مېرمنو سره په بلخ، بامیان، هرات، جوزجان، کابل، کندز، لغمان، ننګرهار، نیمروز او پکتیا کې مخامخ مرکې او په پنجشیر کې د انلاین مرکې ترسره شوې.

د دې څېړنې له مخې؛ په افغانستان کې ۸۶ سلنه ښځې رواني ستونزې لري.

د دغې شبکې په راپور کې ویل شوي، چې په دغه هېواد کې له مرکه شویو مېرمنو څخه ۷۷ سلنه یې د کورني تاوتریخوالي، د ټولنې او د طالبانو له واکمنۍ له امله ۹۱ سلنه ښځې له جنسي تبعیض سره مخ شوي دي.

په راپور کې راغلي، چې ۷۶ سلنه ښځې د قومي، ژبني او مذهبي عقایدو له امله له تاوتریخوالي سره مخ شوي دي.

په دې راپور کې په تېرو دوو کلونو کې د طالبانو د حکمونو یادونه شوې او له ملګرو ملتونو غوښتل شوي، چې طالبان په رسمیت ونه پېژني.

دویم راپور چې له ښځو سره له ۱۶ مرکو او ۲۴۰ پوښتنلیکونو او له کارپوهانو سره له ۲۱ مرکو وروسته په پاکستان کې د افغان مېرمنو د وضعیت په اړه خپور شوی دی.

د دې څېړنې پر بنسټ؛ د ۲۰۲۳ کال له جنورۍ څخه تر سپټمبر پورې د ښځو د بیا مېشتېدو ۵۳ سلنه غوښتنې څېړل کېږي او ۳۲ سلنه یې رد شوې دي.

د ښځو د حقونو د شبکې (WRN) درېیم راپور د ۲۵ او ۳۴ کلونو ترمنځ د افغان کډوالو د تجربو پر بنسټ لیکل شوی.

په راپور کې راغلي، چې په هند کې د کډوالو له څلورمې برخې څخه زیاتې ځوانې او یوازینۍ افغانې میرمنې دي او ډېری یې د فني زده کړو سندونه هم لري.

مرکه کوونکو په افغانستان کې د ښځو د وضعیت او عدالت ته د هغوی د نه لاسرسي په اړه اندېښمنې وې.

راپور ټینګار کړی، چې هند د کډوالو د ساتنې ملي قانون نه لري او دا چې بهرني اتباع د کورني او بهرني سیاست د بدلون لپاره تر فشار لاندې دي.

د طالبانو د رییس الوزرا سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبير نن سې شنبه لغمان ته تللی او هلته يې په يوې لویه ولسي او نظامي غونډه کې ويلي، چې د نړۍ سره تعامل او د خپل هېواد په څېر نورو هېوادونو ته امن غواړي.

هغه ويلي: « د نړۍ په ۳۸ ملکونو کې سياسي نمایندګۍ لرو، سیاسي اړيکي ورسره لرو، که په رسمیت مو څوک نه پېژنې؛ خو د سیاسي نماینده ګيو ترڅنګ مو تجارت هم روان دی.»

د طالبانو د دغه چارواکي په خبره، چې تېره شل کلنه مبارزه یې په هېواد کې د "اشغال" پر وړاندې وه او جمهوري نظام افغانانو ته د منلو نه وړ و.

هغه وویل: « ز موږ شل کلنه مبارزه د نظام د اشغال پر وړاندې وه، هغه نظام افغانانو ته د منلو نه و، زموږ د قربانیانو او شهیدانو ارمان پوره شوی دی، د تېر نظام مسوولینو او خلکو ته مو بخښنه کړې ده، اوس یو ارام او هوسا افغانستان غواړو.»

د هغه په ټکو چې سياست يې متوازن دی او د سالمي پاليسۍ له مخې ټول بندرونه د سوداګري پر مخ خلاص دي.

مولوي عبدالکبير د خپلو خبرو په يوه برخه کې وويل چاته اجازه نه ورکوي، چې د پرديو په مرسته په وطن کې ناامني جوړه کړي.

نوموړی وايي، چې د اړیکو د کمېسیون له لارې تر ۷۰۰ زيات افغانان، چې د منفي تبلغاتو له مخې له وطنه تللي بېرته راغلي دي.

بل لوري بیا نن د سپنې ماڼۍ د ملي امنيت شورا ویاند جان کربي په يوې خبري غونډه کې ويلي، چې د طالبانو حکومت خپل مسوولیت نه دی ادا کړی او تر هغه به په رسمیت ونه پېژندل شي، چې دا کار یې نه وي کړی.

دهغه په خبره، چې واشنګټن د طالبانو د "عادي کولو" لپاره هېڅ کومه هڅه نه ده کړې او د طالبانو په اړه د امریکا په تګلاره کې کوم بدلون نه دی راغلی.