مولانا فضل الرحمان: د طالبانو حکومت د ټیکاو غوښتلو له امله موږ په ټاکنو کې مات شوو

هغه د سې شنبې په ورځ په دوبۍ کې د حکومتونو د مشرانو په نړۍواله غونډه کې وویل، چې په دې وروستیو کې په ایران کې د اټومي وسلو په اړه خبرې کول خورا اسانه دي او په دې وروستیو کې یوه لوړ پوړي چارواکي اعلان وکړ، چې ایران د اټومي وسلو ټولې برخې لري او دوی یوازې د یو بل سره نه دي نښول شوي.

گروسي د علي اکبر صالحي د نوم له اخیستو پرته وویل: «بیا ماته خبر راکړئ چې تاسو څه لرئ. ځکه چې ستاسو هېواد د ان پي ټي (د اټومي وسلو د نه خپرېدو تړون) غړی دی او تاسو نه شي کولی د خپلې پرېکړې پر اساس اټومي وسلې ولرئ.»

د ایران د اټومي انرژۍ د ادارې پخواني مشر علي اکبر صالحي د یکشنبې په ورځ (د سلواغې په ۲۲مه) نېټه په یوه ټلویزیوني مرکه کښې وويل، چې ایران د اټومي بم د جوړولو توان لري.

هغه د دې خبرو په زياتېدو چې ایران د اټومي ساينس او ټېکنالوژۍ ټول حدونه لري وويل: « د يوه موټر جوړول څه ته اړتيا لري؟ شاسي، انجن، ګېربکس او نور، دا هر يو د يو خاص هدف لپاره جوړ شوي دي.»

ای بي سي نيوز په دې اړه په یوه راپور کې لیکلي، چې ایران د ۲۰۱۵ میلادي کال د اټومي موافقې له لغوه کېدو وروسته د یورانیمو غني کول د وسلو کچې له نږدې تعقيب کړي او د وسلو د جوړولو لپاره یې کافي مواد ذخیره کړي دي.

د امریکا استخباراتي ادارې او نور هېوادونه په دې باور دي، چې ایران تر اوسه د خپلو وسلو پروګرام نه دی پیل کړی؛ خو د اسراییل په څېر د اوږدې مودې راهیسې د اټومي وسلو په تر لاسه کولو شک پرې کیږي.

د ګروسي په وینا؛ ایران د اټومي انرژۍ له ادارې سره د ځواب نه ویلو او نه همکارۍ ته دوام ورکوي او د خپلو اټومي فعالیتونو په اړه بشپړ شفافیت ورکولو ته چمتو نه دی، چې د هغه په ​​​​وینا دا هغه څه دي چې په دې برخه کې خطرونه زیاتوي.

له ۲۰۲۲ کال راهیسې د صالحي په ګډون د ایران چارواکو په ښکاره د ایران د اټومي وسلو د تولید په اړه خبرې کړې دي.

د ۱۴۰۱ کال د چنګاښ په مياشت کې د ایران د بهرنیو ستراتيژیکو اړیکو مشر او د علي خامنه يي سلاکار کمال خرازي له الجزیرې ټلويزيون سره په مرکه کې وویل، چې ایران د اټومي بم د جوړولو تخنیکي وړتیا لري؛ خو د جوړولو اراده نه لري.

له هغه مخکې د ایران د اتومي انرژۍ د ادارې مشر محمد اسلامي هم له همدې شبکې سره په مرکه کې د بمونو د غني کولو او جوړېدو احتمال رد نه کړ او ویې ویل، چې د یورانیمو د غني کولو تصمیم نيول ۹۰سلنه د ایران د اړوندو چارواکو په نظر پورې اړه لري.

د روان کال د وږي مياشتې په نیمایي کې ګروسي د واليانو د شورا غړو ته په یوه راپور کې اعلان وکړ، چې ایران د یورانیمو د غني کولو بهیر ۶۰ سلنه ورو کړی دی؛ خو بیا هم د غني شوي یورانیمو زېرمې د ۲۰۱۵ کال په تړون کې د ټاکل شوي حد څخه ۱۸ چنده زیاتې دي.

د JCPOA موافقتنامې او د ۲۲۳۱ پرېکړه لیک له مخې؛ ایران ته یوازې د ۶۷.۳ سلنه په کچه د بډایه کولو اجازه ورکړل شوې وه او د هغې زېرمې باید تر ۲۰۲ کیلو ګرامو پورې پاتې شي؛ مګر د دې ادارې د راپورونو له مخې ایران له خپلو ژمنو سرغړونه کړې.

همداشان ایران نه شي کولی تر راتلونکو پنځلسو کلونو پورې له خپل لومړي نسل سانټرفیوژونو څخه زیات تجهیزات وکاروي؛ خو د دې ادارې د راپور له مخې ایران لا له وړاندې خپل زرونه پرمختللي سانټرفیوژونه کاروي.

د ارک د درنو اوبو راکتور کارول او د اټومي تاسيساتو فعاليتونو ته دوام ورکول د JCPOA د موافقې پر بنسټ باید بدلون ومومي د ایران د ژمنو يوه بله سرغړونه ده.

د روان کال د وږي په ۲۰ نېټه او د اټومي انرژۍ د نړۍوالې ادارې د غړو د درې مياشتنۍ غونډې په لومړۍ ورځ، گروسي يادونه وکړه، چې ايران بايد په ورامين او تورقوز اباد کې د موندل شويو يورانيمو د ذراتو په اړه د باور وړ تخنيکي توضيحات وړاندې کړي او له منځه يوسي.

د اټومي انرژۍ د نړۍوالې ادارې مشر دې ته په اشارې سره چې د تهران له پرېکړې دوه نيم کاله تېر شوي، چې د اضافي پروتوکول د بندولو په حال کې دي وويل، چې یوازې د پاتې خوندیتوب مسالو حل کولو وروسته به اداره په دې موقف کې وي، چې د ایران اټومي پروګرام "سوله ییز" وبولي.

په ۲۰۱۵ کال کې د نړۍ سترو قدرتونو له ایران سره یو تړون لاسلیک کړ، چې له مخې به یې تهران خپل اټومي پروګرام محدودوي او په بدل کې به یې پر تهران اقتصادي بندیزونو لرې کوي.

په ۲۰۱۸ کال کې د ډونالډ ټرمپ د ولسمشرۍ پر مهال امریکا په یو اړخیزه توګه له JCPOA تړون څخه ووتله او پر هغه یې بندیزونه بیا ولګول او له بلې خوا تهران د موافقې له شرایطو څخه په سرغړونې سره خپل اټومي پروګرام زیات کړ.

تر اوسه ایران خپل فعالیتونه سوله ییز بللي او د اټومي وسلو د جوړولو په باره کې یې هر ډول اقدام رد کړی دی.

هغه په ​​سیمه کې د شخړو د پای ته رسولو او د اسرايیلي یرغمل شویو بندیانو پر خوشې کولو ټینګار وکړ او ویې ویل؛ که د حماس مشران په غزه کې پاتې شي، د اوربند ټینګېدل به ناشونې وي.

کامرون زیاته کړه، چې برېټانیا د فلسطین او اسراییل د شخړې د حل لپاره د "دوو دولتونو، دوو ملتونو" د پلان ملاتړ کوي.

د تېرې شنبې په ورځ سهار وختي په رفح ښار کې د اسراییل په هوايي برید کې لږ تر لږه ۳۱ فلسطینیان وژل شوي دي.

دا برید څو ساعته وروسته له هغه وشو، چې د اسراییل لومړي وزیر له پوځ څخه وغوښتل چې د ځمکني برید تر پیل مخکې دې د غزې په سویلي ښار کې د سلګونو زرو فلسطینیانو د اېستلو لپاره پلان چمتو کړي.

بنیامین نتنیاهو د رفح ښار په ګڼ مېشته سیمه کې د پوځ د ځمکني برید جزییات او مهالوېش اعلان نه کړ؛ خو راپورونه ښيي، چې د هغه څرګندونو د ښار په اوسېدونکو کې وېره خپره کړې ده.

د غزې تړانګې په ۲.۳ میلیونه وګړو کې له نیمایي زیات یې له مصر سره په پوله د غزې په سویلي برخه رفح ښار ته له نورو سیمو څخه پناه وړې ده.

دا څرګنده نه ده، چې که د اسراییل ځمکني بریدونه پیل شي د دې سیمې سلګونه زره اوسېدونکي به چېرته ځي.

په دې وروستیو اونیو کې مصر له رفح ښار سره خپله پوله د اغزن تار په اېستلو او د لسګونو ټانکونو ځای پرځای کولو سره تړلې ده.

نوموړي له پاکستاني سیاستوالو غوښتي؛ له هرې هغې کړنې څخه دې ډډه وکړي، چې تاوتریخوالی رامنځته کوي.

د فېبرورۍ د اتمې ټاکنې وروسته له هغې د درغلیو او بې نظمیو له تورونو سره مخ شوې، چې پایلې یې له ډېر ځنډ سره مخ او د رایې اچونې په ورځ د موبایل خدمتونه وځنډول شول.

د عمران خان په مشرۍ د پاکستان د تحریک انصاف ګوند اړوند خپلواک نوماندان د ۹۲ څوکیو په ترلاسه کولو سره مخکښ دی، ورپسې مسلم لیګ (ن) ۷۹ او پیپلز ګوند ۵۳ څوکۍ لري.

په ورته وخت کې د پاکستان د پخواني لومړي وزیر او د پاکستان تحریک انصاف ګوند مشر عمران خان علي امین ګنډاپور د خیبر پښتونخوا د مشر وزیر (اعلی وزیر) په توګه معرفي کړ.

بل خوا د ملګرو ملتونو سرمنشي په یوه بیان کې له پاکستانه غوښتي، چې په هېواد کې د «امن فضا» وساتي.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي ویاند سټیفن دوجاریک په نیویارک کې په ورځنۍ غونډه کې وویل: «د ملګرو ملتونو د سرمنشي دفتر د پاکستان حالات څاري او پر دغه هېواد غږ کوي، چې د ټولو مسالو او شخړو حل دې د قانون په چوکاټ کې ترسره شي او بشري حقونو او د قانون حاکمیت ته دې چې د پاکستان د خلکو ګټې پکې نغښتې دي پوره درناوی وشي.»

سرمنشي له پاکستاني چارواکو او سیاسي مشرانو څخه وغوښتل چې سیاسي وضعیت ارامه وساتي او له هر ډول تاوتریخوالي څخه دې ډډه وکړي.

په دې وروستیو ورځو کې یو شمېر سیاسي ګوندونو په کراچۍ او بلوچستان کې په ټاکنو کې د رونټیا د نشتوالي او د پراخو درغلیو له امله لاریونه کړي دي.

د امريکا، برېټانيا او اروپايي اتحاديې په ګډون نورو هېوادونو هم له پاکستانه غوښتي، چې په ټاکنو کې د درغليو د ادعاو پلټنه وکړي.

د پلټنو غوښتنې ته په غبرګون کې سرپرست لومړي وزیر انوارالحق کاکړ دا رد کړه، چې پاکستان به د هر چا د فشار لاندې د فېبرورۍ په اتمه په ټولټاکنو کې د درغلۍ په اړه پلټنې وکړي.

د دوشنبې په ورځ د یوه مطبوعاتي کنفرانس پر مهال د پاکستان له لومړي وزیر څخه د امریکا او برېټانیا د غوښتنې په اړه چې د ټاکنو د پایلو د‌ ځنډ د تورونو پلټنه وکړي، د تبصرې غوښتنه وشوه.

سرپرست لومړي وزیر وویل: «ایا پاکستان له متحده ایالاتو څخه د کپیټل هیل د لاریونونو په اړه د تحقیقاتو غوښتنه کړې؟ پاکستان یو خپلواک هېواد دی او هېڅ ډول فشار ته به غاړه کېنږدي.»

هغه وویل؛ نور هېوادونه او نړۍوال فورمونه خپل نظرونه او انګېرنې له ټولنیزو رسنیو څخه د ناسمو معلوماتو پر بنسټ جوړوي.

کاکړ زیاته کړه: « که چیرې کوم تور وي؛ موږ به یې د خپل هېواد د قوانینو له مخې وڅېړو نه د بل هېواد د غوښتنې له مخې.»

جیو نیوز د سې شنبه په ورځ (د سلواغې ۲۴مه) راپور ورکړ چې عمران خان د راولپېنډۍ له بندخونې څخه خبریالانو ته وویل: "د خیبر پښتونخوا اعلی وزیر به علي امین ګنډاپور وي."

په ورته وخت کې د تحریک انصاف ګوند هڅه کوي، چې د نورو ګوندونو په اتحاد سره په مرکزي حکومت کې واک تر لاسه کړي.

د جيو نيوز د خبر له مخې؛ ښاغلي خان د نواز شريف له مسلم ليګ (ن)، پاکستان پيپلز ګوند او د متحده قومي حرکت ګوند سره د اتلافي حکومت جوړولو امکان رد کړ او د خپل ګوند چارواکو ته يې امر وکړ، چې د ائېتلافي حکومت جوړولو لپاره له نورو ګوندونو سره خبرې وکړي.

جیوز نیوز لیکلي، چې د تحریک انصاف ګوند خپلواک او متحد نوماندان د ۹۰ څوکیو په ګټلو سره تر ټولو لویه پارلماني ډله ده او اوس په ملي اسمبلۍ کې تر بل هر ګوند زیاتې څوکۍ لري.

د پاکستان په وروستیو ټولټاکنو کې د نورو لویو ګوندونو په منځ کې مسلم لیګ (ن) ګوند ۷۵ څوکۍ او پیپلز ګوند ۵۴ څوکۍ ګټلې دي.

دا دواړه ګوندونه هڅه کوي، چې د حکومت جوړولو لپاره اېتلاف جوړ کړي.

عمران خان ویلي، چې د فېبرورۍ د اتمې ټاکنې به په پاکستان کې اقتصادي ثبات راولي؛ خو هغه کسان چې حکومت کول غواړي په "پیسو وینځلو" کې ښکېل دي.

ښاغلي خان دا هم زیاته کړه؛ کله چې نواز شریف خپله خبري غونډه وځنډوله نو پوه شو، چې ګوند یې ټاکنې نه دي ګټلي.

هغه وویل: "نواز شریف او مریم نواز دواړو ټاکنې بایللي دي."

د پاکستان پخواني لومړي وزیر ویلي، چې ګوند به یې له نورو ګوندونو سره د راتلونکي لومړي وزیر پر نوم له هوکړې مخکې په ټاکنو کې درغلۍ ننګوي.

هغه زیاته کړه: "موږ به د ټاکنو د پایلو [د درغلیو] پر ضد د پاکستان سترې محکمې ته لاړ شو."
​

هغه ټینګار وکړ: "موږ ژمن یو چې له اسراییل سره تر هغه وخته جګړه وکړو؛ تر څو د نړۍ له نقشې څخه ورک شي."

نصرالله زیاته کړه، چې حزب الله د اسراییل پر وړاندې د مقاومت توان تر لاسه کړی دی.

نوموړي همدا راز د اسراييلي چارواکو له خوا د پراخې جګړې ګواښونه رد کړل، چې که ګواکې حزب الله د خپلو بريدونو له بندولو ډډه ونه کړي جګړه به لا پراخه شي.

هغه زیاته کړه: "که اسراييل دا ډول جګړه کولی شوی؛ نو په دويمه يا درېيمه ورځ به يې کړی وى."