عمران خان علي امین ګنډاپور د خیبر پښتونخوا د مشر وزیر په توګه نوماند اعلان کړ

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر وړاندوینه کړې چې سږ کال به یو میلیون او څلور لکه او ۶۰ زره کډوال افغانستان ته ستانه شي.

د اوچا د راپور له مخې، تمه ده چې له پاکستانه ۴۸۳ زره او له ایرانه ۹۷۸ زره کډوال هېواد ته راستانه شي.

اوچا د دوشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۳مه) په افغانستان کې د بشري فعالیتونو او د راستنېدونکو کډوالو د بشري اړتیاوو په اړه په خپل راپور کې لیکلي، چې ښايي دا شمېره نوره هم زیاته شي.

په دغه راپور کې ټینګار شوی، چې د بیړنیو اړتیاوو د پوره کولو او پر کوربه هېوادونو د فشارونو د کمولو لپاره د بشری مرستو زیاتوالي ته اړتیا ده.

د دغه راپور له مخې، په تېر نومبر میاشت کې له پاکستانه د افغان کډوالو د اېستلو د حکم له صادرېدو وروسته له ۴۸۳ زره زیات افغان کډوال له پاکستانه اېستل شوي.

اوچا او د دوی بشردوستانه همکاران د ډیورنډ کرښې ته څېرمه په تورخم او سپین بولدک ښارګوټو کې سرپناه، خواړه او اوبه، مالي مرستې، روغتیایی خدمتونه، ښوونه او روزنه او رواني او ټولنیزې مرستې د کډوالو له لومړنیو اړتیاوو څخه ګڼي.

د یادولو ده، چې د اوچا د راپور له مخې د افغانستان له نیمایي څخه زیات نفوس شاوخوا ۲۳،۷ میلیونه کسان به په ۲۰۲۴ کال کې بشري مرستو ته اړتیا ولري.

محسن داوړ چې له شمالي وزیرستانه پارلمان ته نوماند دی، په ټاکنو کې یې د درغلیو ادعا کوله او درې ورځې وړاندې یې د ټاکنو پایلو د ځنډېدو په غبرګون کې لاریون کړی و.

نن د سې شنبې ورځ د (سلواغې ۲۴مه) په میرانشاه کې د لاریون یو سمبالوونکي حمزه داوړ افغانستان انټرنشنل پښتو ته وويل چې دوی به تر هغه لاریون او پرلت روان ساتي چې پر محسن داوړ او پلویانو یې د برید پلټنه نه وي شوې: «تر هغه به احتجاج او پرلت روان وي چې پر محسن داوړ او ملګرو د برید او ډزو قاتلان نه وي نیول شوي او د دې لاریون هدف همدا دی چې د دغه برید پوره تحقیق وشي او معلومه شي چې ولې او چا پرې ډزې کړې.»

له شمالي وزیرستانه قومي اسمبلۍ ته نوماند محسن داوړ درې ورځې وړاندې د شمالي وزیرستان مرکز میرانشاه کې د پوځي مرکز مخې ته د احتجاج پر مهال له پنځلسو ملګرو سره ټپي شو چې درې ملګري یې وژل شوي هم دي.

محسن داوړ د درملنې لپاره پېښور ته وړل شوی او ځینې ملګري یې پر شمالي وزیرستان سربېره بنو روغتون ته لېږدول شوي دي.

لا هم ځايي چارواکو په دې تړاو څه نه دي ویلي، خو راپورونه وايي، کله چې محسن داوړ او ځینې نورو سیاستوالو د ټاکنو د پایلو د ځنډېدو له امله د رایې شمېرنې مرکز مخې ته لاریون کاوه، د مرکز ساتونکو دروازې وتړلې او ډزې وشوې.

محسن داوړ د پاکستان په تېر پارلمان کې د بهرنیو اړیکو د کمېټې مشر و.

څه باندې څلور میاشتې کیږي چې په چمن ښار کې د یوې پوځي کلا مخې ته د سپین بولدک ـ چمن پر دزواره په پاسپورټ د تګ راتګ د جبري کېدو په غبرګون کې پرلت روان دی.

دغه پرلتوال وايي، په سوېلي پښتونخوا کې د سیاسي ګوندونو له لوري تېرایستل شوي او هغوی له پرلت څخه د خپلو ټاکنیزو کمپاینونو لپاره ګټه واخیسته.

د چمن د لغړي اتحاد مشر او د پرلت سر لاري غوث الله اڅګزي د دوشنبې په ورځ د (سلواغي ۲۳مه) پرلت ته د وینا پر مهال وویل: «نور په هیڅ سیاسي کس او سیاسي ګوند باور نه کوو، هغوی د خپلو ګټو لپاره دلته ویناوې وکړې او کومې ژمنې یې چې کړې وې په هغه یې عمل ونه کړ.»

نوموړي وویل: «موږ همدا سیاسیونو او قومي مشرانو د پاکستان د پاسپورټ د پرېکړي په وړاندې له عمل کولو څخه منع کړي وو، کنه موږ به وخته په زور دروازه خلاصه کړې وای، نور موږ دلته ارام نه کېنو او په هره لاره چې وي دروازه به خلاصوو.»

په ظاهره لېدل کیږي چې یاد پرلت کوونکي نور د پاکستان له حکومت سره د پاسپورټ د پرېکړې د بدلولو په مبارزه کې ستړي شوي.

خو د یاد پرلت ویاند وايي: «ځینې کړۍ هڅه کوي چې موږ د پاکستان حکومت او پوځ په وړاندې په ښکاره بغاوت وکړو، نو که موږ داسې هڅه وکړو موږ ټول به په قانوني لحاظ بغاوتګر معرفي شو او بندیان به شوو دا هغه عمل دی چې د پاکستان حکومت ورته انتظار دی خو موږ په امن کې خپلې مبارزې ته دوام ورکوو او په هیڅ صورت پر دغه دروازه پاسپورټ نه منو.»

بل خوا په چمن ښار کې د یو شمېر نوماندانو له لوري هم په ټاکنو کې د شویو درغلیو په اړه لاریونونه دوام لري. له تېرو درېیو ورځو راهیسې چمن ښار ته د کوئټې او نورو سیمو ترمنځ د تګ راتګ لارې بندې دي او د دغه ښار اوسېدونکي د خوراکي توکو د کمښت په اړه شکایت کوي.

د طالبانو کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د (سلواغې۲۳مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې تېره ورځ ۸۳۵ تنه افغان کډوال د هرات د اسلام کلا له لارې هېواد ته راستانه شوي.

دغه وزارت ویلي یو شمېر کډوال په جبري ډول او یو شمېر یې په خپله خوښه راستانه شوي دي.

همدارنګه د کډوالو وزارت ویلي، په تازه راستنو شویو کډوالو کې ۲۹ تنه بې سرپرسته ماشومان هم شامل وو، چې د کورنیو موندلو په موخه یې په هرات ولایت کې د وارچالیډ موسسې ته ورپېژندلي دي.

د طالبانو کډوالو چارو وزارت ویلي چې په همدې ورځ د کندهار د سپین بولدک له لارې هم ۱۷ تنه افغان کډوال په جبري ډول له پاکستانه راستانه کړل شوي.

دغه وزارت وايي، له پاکستان او ایرانه تازه راستانه شوي ټول کډوال یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو کډوالۍ دفتر ته ورپيژندلي دي.

له شاوخوا څلورو میاشتو راهیسې له پاکستانه د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ دوام لري او تېره اوونۍ د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ ادارې یا اوچا ویلي و چې تر دې مهاله له پنځو لکو ډیر افغان کډوال له پاکستانه ایستل شوي دي.

بل خوا پاکستاني رسنیو ویلي چې د مسلم لیګ ن او پیپلز ګوند تر منځ په سیاسي همکارۍ هوکړه شوې، تېره ورځ د یادو ګوندونو مشرانو هوکړه کړې چې د خلکو رایوته په احترام به دوی نه مایوسه کوي او دغه هیواد به له سیاسي بې ثباتۍ ژغوري.

دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ د (ایم کیو ایم) ګوند مسولانو د نواز شریف سره هم لېدنه کړې خو په دغې لېدنه کې د ګډ حکومت جوړولو په اړه کومې پرېکړې ته نه دي رسیدلي.

په پاکستان کې د فبرورۍ په اتمه عمومي ټاکنې تر سره شوې خو هیڅ ګوند د غوڅ اکثریت رایو په تر لاسه کولو نه دی توانېدلی، او ویل کیږي چې دغه ټاکنې د پراخو درغلیو څخه ډکې وي.