د دوحې غونډه؛ یوه ځانګړې حقوقي ډله د افغانستان لپاره هر اړخیز اساسي قانون غواړي

د نوموړي په خبره، دریم هم د هر اړخیزو خو له تحمیلي یا تپلو مشورو پرته د نړیوالو بهیرونو لپاره ټولیز تصمیم نیول دي.

د ملګرو ملتونو په نوښت د دوحې دوه ورځنۍ ناسته نن ځايی وخت شپږ بجې د قطر پلازمېنه دوحه کې پیلېږي.

ملګرو ملتونو طالبانو ته هم د ګډون بلنه ور کړې وه، خو دا ډله وايي، چې د دوی شرطونه نه دي منل شوي، ځکه «بې ګټې» ګډون نه کوي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت وايي، ملګرو ملتونو ته یې ویلي و، چې طالبان باید د افغانستان د یوازینۍ مسوولې ډلې په توګه ګډون وکړي، خو شرطونه یې نه دي منل شوي.

طالبان په خپله اعلامیه کې وایي، دا غونډه د دوی او د نړیوالې ټولنې ترمنځ د اختلافونو او ستونزو د حل لپاره ښه فرصت و.

هغه زیاته کړه د افغانستان خلک، ټولیز امنیت او یوه داسې پروسه، چې د امنیت او ثبات او د خلکو هوساینې تضمین کولای شي د دغو څلورو هېوادونو ګډه مسله ده.

د دې ناستې د جزییاتو په اړه لا نور معلومات نه دي ورکړل شوي.

ایران، روسیه او چین د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د نوي ځانګړي استازي له ټاکلو سره موافق نه دي.

پاکستان لا هم په دې اړه واضح دریځ نه لري.

طالبانو تر دې مخکې هم د ملګرو ملتونو له خوا د نوي استازي له ټاکلو سره مخالفت ښودلی دی

کاظمي قمي هم د «سیمه ییزو اړیکو کمیټه» یوه مهمه او موثره پروسه ګڼلې ده.

د سیمه ییزو اړیکو کمېټه یا تماس ډله د تهران په وړاندیز جوړه شوې او په همدې چوکاټ کې طالبانو تېره میاشت د لومړي ځل لپاره په کابل کې د سیمې د هېوادونو د ځانګړو استازو کوربه توب وکړ.

د بلخ لپاره د طالبانو د والي ویاند وايي، د صدر ابراهیم په مشرۍ له کابل د ورغلي پلاوي د شمال زون په کچه د ولایتونو واليانو، د والیانو مرستیالانو، قومندانانو، د استخباراتو رییسانو، د علماوو شورا رییسانو او د لیواوو له مسوولینو سره د همغږۍ ناسته ترسره کړه.

حاجي زاید پرون په خپل اېکس کې د صدر ابراهیم په حواله زیاته کړې چې دې ناستې سره غواړي د بلخ، سرپل، سمنګان، فاریاب او جوزجان ولایتونو د طالبانو د نظامي مسوولینو او دولتي ادارو ترمنځه هماهنګي زیاته شي.

صدر ابراهیم په خبرو کې ټینګار کړی چې د ولایتونو واليان د ملا هبت الله له لوري نماینده ګان رالیږل شوي او هره برخه کې مشورې او پرېکړې باید له دوی سره شریکې شي.

صدر ابراهیم تاکید کړی، چې امنیت ته پوره پام وشي او هر مسول کس خپلو دندوه توجو ولري.

دغه لوړ رتبه طالب چارواکي خپلو مسوولینو ته سپارښتنه کړې ده، چې د ټولو ادارو چارې به دوی ۲۴ ساعته څاري او هیڅ ارګان د قانون او شریعت خلاف کار نشي کولی.

د تاس خبري اژانس د خبر له مخې نوموړي د دغه پلان جزیات ورنه کړل، خو ویې ویل: «افغانستان ته څېرمه د یوه امنیتي کمربند د جوړولو لپاره د تاجکستان د ولسمشر امام علي رحمان نوښت، چې هغه یې په نړیوالو فورمونو کې وړاندیز کړی دی، نه یوازې دا چې په افغانستان کې د کلابندۍ د جوړولو لپاره دی، بلکې، دا د دواړو خواوو د شرایطو د رامنځته کولو لپاره چمتو شوی.»

امام علي رحمان د ۱۴۰۱ کال د تلې په میاشت کې د ګډ امنیتي تړون د سازمان په فوق العاده غونډه کې د افغانستان په شاوخوا کې د امنیتي کمربند د جوړولو طرحه وړاندې کړه.

ښاغلي رحمان داسې مهال خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې د نړیوالو ترهګرو ډلو د فعالیت زیاتوالی مستقیماً د ټولیز امنیت د تړون د سازمان د غړو هېوادونو پر امنیت اغېز کوي.

د روسیې د ملي امنیت شورا منشي نیکلای پاتروشف او د قرغزستان ولسمشر صدر جباروف دوه ورځې وړاندې په بشکیک کې په یوه غونډه کې اعلان وکړ چې اوس هم په افغانستان کې شل نړیوالې ترهګرې ډلې فعالې دي.

خو د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد دا څرګندونې رد کړې.
​

نوموړي همداراز لیکلي، چې په دې غونډه کې باید د بشري حقونو په ځانګړي توګه د ښځو د حقونو په اړه بحث ته لومړیتوب ورکړل شي.
د دوحې ناسته به نن د شاوخوا شلو هیوادونو د استازو په ګډون تر راتلونکو څو ساعتونو پیل شي.
د افغانستان انټرنېشنل د خبریال عارف یغقوبي په خبره، د ملګرو ملتونو د سر منشي انتونیو ګوتېرېش په ګډون ګڼ استازي د غونډې ځای ته رسېدلي دي.
د یو شمیر راپورونو پر اساس، دا غونډه به د بندو دروازو تر شاه ترسره شي.

ملګرو ملتونو په دې غونډه کې طالبانو ته هم د ګډون بلنه ور کړې وه، خو دې ډلې پرون وویل، چې د دوی شرطونه نه دي منل شوي، ځکه «بې ګټې» ګډون نه کوي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت وايي، ملګرو ملتونو ته یې ویلي و، چې طالبان باید د افغانستان د یوازینۍ مسوولې ډلې په توګه ګډون وکړي، خو شرطونه یې نه دي منل شوي.

طالبان په خپله اعلامیه کې وایي، دا غونډه د دوی او د نړیوالې ټولنې ترمنځ د اختلافونو او ستونزو د حل لپاره ښه فرصت و.