ملګري ملتونه ښايي د سې شنبې په ورځ په غزه کې اوربند ته رایه ورکړي او امریکا د ویټو تکل کړی

دیپروسا موچینا ویلي: "د دوحې غونډه د ټولو افغانانو او په تېره بیا د ښځو او نجونو د حقونو د خوندیتوب لپاره د یوه متحد او ګډ اقدام د ترسره کولو یو مهم فرصت دی. د معافیت فرهنګ چې د طالبانو روانې بشري سرغړونې یې ممکنې کړي باید په سمدستي توګه پای ته ورسیږي."

دغه دوه ورځنۍ غونډه په نېږدې یو کال کې په قطر کې د افغانستان په اړه دویمه جوړېدونکې ناسته ده، سره له دې چې لومړنۍ ناستې ته طالبان نه وو وربلل شوي؛ خو د دې ناستې اجڼډا تر ډېره د طالبانو په مشرۍ د افغانستان له اوسنۍ ادارې سره پر نړۍوالو اړیکو راټوله ده.

د بښنې نړۍوال سازمان مشر وايي: "طالبانو د افغانستان د حاکمانو په توګه، د نړۍوالو قوانینو په اړه د دغه هېواد مکلفیتونه له پامه غورځولي او په هېواد کې يې د بيان ازادي، د سوله ییزو غونډو حق او عدالت ته لاسرسی سخت محدود کړی دی."

هغه د ښځو او نجونو په وړاندې د طالبانو زیاتېدونکي توپیري چلند غندلي او اندېښنه یې ښودلې، چې طالبان غواړي چې د مېرمنو او نجونو حضور په عام ژوند کې له منځه یوسي.

هغه زیاته کړې:"د ښځو او نجونو د حقونو په اړه د طالبانو توپیریز محدودیتونه، چې ښکاره موخه یې په عام ژوند کې د ښځو د حضور ختمول دي، په وروستیو میاشتو کې ډېر شوي دي."

ښاغلي موچينا زیاته کړې: "نړۍواله ټولنه په افغانستان کې د بشري حقونو وضعيت ته په کتو نه شي کولی، چې د معمول په توګه افغانستان سره خپلو اړیکو ته دوام ورکړي."

نوموړی وايي: "په دوحه کې د ملګرو ملتونو سرمنشي، د ملګرو ملتونو لوړ پوړي چارواکي او ټول ځانګړي استازي چې په دې ناسته کې له سیمې او نورو هېوادونو څخه ګډون کوي باید ټینګار وکړي، چې طالبان سمدستي ټول هغه بندیزونه لرې کړي، چې د ښځو او نجونو حقونه محدودوي او ټول هغه کسان خوشې کړي چې دوی په خپل سر نیولي او بندي کړي یې دي."

د بښنې نړۍوال سازمان د نهو نورو سازمانونو په ګډون، د فېبرورۍ په اوومه نېټه د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترش ته یو لیک استولی و او له هغه څخه یې غوښتي وو، چې د دوحې په غونډه کې د ښځو د بشري حقونو د مدافعانو په ګډون د افغان مدني ټولنې فعال ګډون یقیني کړي. په ټولو بحثونو کې د ښځو د حقونو پر مرکزي موضوع تمرکز وکړئ.

د طالبانو ډلې د واک د تر لاسه کولو راهیسې د مېرمنو د حقونو په اړه د خپلو کړو ژمنو خلاف، په ښځو او نجونو باندې محدودیتونه لګولي دي.

طالبانو ښځې او نجونې د کار کولو له حقه محرومې کړي او له شپږم ټولګي پورته یې زده کړو ته نه پرېږدي، دغې چارې د نړۍوالې ټولنې او د بشري حقونو د سازمانونو تر منځ لویې اندېښنې راپورته کړي دي.

چین سږ کال د کومک جوړې سي ۹۱۹ الوتکې او په کور او بهر د دغه تولیدي هوايي شرکت د پرمختګ لپاره هڅې پیل کړې دي.

د کومک جوړه سي ۹۱۹ الوتکه یوازې خپل هېواد کې د الوت سند لري او تېر کال یې لومړنۍ الوتنه پیل کړه.

ایرباس او بویینګ چې نړۍوال بازار ته د نوي تولید وړاندې کولو او هوايي تقاضا د پوره کولو هڅې کوي، اوس به ولیدل شي چې په هوايي صنعت کې کومک د دوی بدیل کېدلی نه شي که نه.

کومک غواړي د سي ۹۱۹ الوتکې د تولید وړتیا زیاتولو لپاره لسګونه میلیارده ین په راتلونکو درېیو کلونو کې مصرف کړي.

د چین هوايي چلن چارواکو تېره میاشت وویل، سږ کال به د سي ۹۱۹ الوتکې لپاره د اروپايي ټولنې د هوايي چلن خوندیتوب ادارې په باورلیک پسې وګرځي.

چینايي چارواکو د دې ادارې د باورلیک تر لاسه کولو لپاره په ۲۰۱۸ کال کې هڅې پیل کړې دي.

د اودیوکا ښار سقوط د ۲۰۲۳ کال په می میاشتې د بخموت ښار له نیولو راهیسې د اوکراین سره په دوه کلنه جګړه د روسیې لپاره تر ټولو لویه لاسته راوړنه ده.

د روسیې د دفاع وزارت ویلي، چې د دوی ځواکونو د ۱۰۰۰ کیلومتره لومړۍ کرښې په دې برخه کې ۸.۶ کیلومتره پرمختګ کړی او دا چې روسي سرتېري په اودیوکا ښار کې تر یوې ویجاړونکې جګړې وروسته مخ په وړاندې روان دي.

د دغه جګړې په پایله د اودیوکا ښار نږدې په بشپړ ډول ویجاړ شوی او خلک ترې وتلي دي.

اوکراین ویلي، چې له څو میاشتو سختو جګړو وروسته یې خپل پوځیان د بشپړې کلابندۍ څخه د ژغورنې په موخه له دغه ښاره ویستلي دي.

پوتین بیا د اودیوکا سقوط یوه مهمه بریا بللې او د روسیې سرتېرو ته یې مبارکي ویلې.

د اوکراین د پوځ مشر د شنبې په ورځ اعلان کړی و، چې ځواکونه یې د دغه هېواد له ختیځ ښار اودیوکا څخه وتلي دي.
اوکرایني پوځ داسې مهال له دغه ښاره وتلي، چې کیف د وسلو او مهماتو له سخت کمښت سره مخامخ دی.

هغه له مشال راډیو سره په تازه مرکه کې وايي، چې پښتون قام له پښتون ژغورنې غورځنګ ډېرې تمې لري او دوی پوهېږي، چې د دوی اوسنی منشور دومره نه دی، چې د "پښتانه وطن" د هر کلي ځوانان، مشران، خویندې، میندې پکې ځانونه وویني.

نوموړی وايي؛ د همدې لپاره یو روښان منشور او د پښتون قام له فطرت سره سم منشور جوړول غواړي، چې د کوم هېواد یا بل تنظیم کاپي به نه وي؛ خو دا هرڅه به د غورځنګ په مرکز کې پاس کېږي.

دی وايي، چې پر دې منشور یې کار پیل کړی دی او ان د غورځنګیانو د دندو نومونه یې هم پښتو غوره کړي دي.

نوموړی، چې لس ورځې وړاندې له زندانه خوشې شوی وايي؛ پر دې منشور او غورځنګ یې د زندان یوازیتوب ژوند کې غور کړی دی.

نوموړی پولیسو د ۲۰۲۳ کال د ډسمبر په ۴مه له چمن پرلت په تربت کې بلوڅ پرلت ته پر لار کې ونیو او تور یې پرې ولګاوه چې له نوموړي سره بدرګه کسانو پر امنیتي ځواکونو ډزې کړې دي.

منظور پښتین دا تور ردوي او وايي، چې خبره سرچپه ده، پولیسو د نوموړي پر ګاډي ډزې کړې او زیانمن کړی دی.

ښاغلی پښتین په اټک جېل کې له نږدې دوه میاشتې زندان تېرولو لس ورځې مخکې خوشی شو او له هغه راهیسې د پاکستان مختلفو سیمو کې د غورځنګ پر غړو ګرځي او نویو چارو ته یې منظموي.

د نقیب مسید وژنه او غورځنګ جوړېدل

منظور پښتین پر ۲۰۱۴ کال د شمالي وزیرستان په میرعلي کې پر یوه کور د پاکستاني پوځ د بمبار او د ښځو او ماشومانو د وژل کېدو په غبرګون کې اعتراض وکړ.

نوموړي تر دې وروسته په سیمه کې د پاکستان د امنیتي ځواکونو له خوا د ځايي پښتنو د ځورولو په اعتراض کې مسید ژغورنې غورځنګ جوړ کړ.

د ۲۰۱۸ کال په لومړیو کې په کراچۍ کې د نقیب مسید تر وژل کېدو وروسته نوموړي خپل اعتراض تر اسلام اباد ورساوه، چې د پاکستان له مختلفو سیمو پر پښتنو سربېره نورو قامونو هم پکې ګډون وکړ.

منظور پښتین د اسلام اباد ۱۱ ورځني پرلت پر مهال د مسید ژغورنې غورځنګ پر پښتون ژغورنې غورځنګ بدل کړ او له هغه راهیسې په پاکستان کې د پښتنو پر حقونو سربېره د بلوڅانو او نورو لږکیو لپاره هم غږ پورته کوي.

د دغو راپورونو پراساس، د پاکستان ولسمشرۍ او د ملي اسمبلۍ ریاست به پیپلز ګوند ته ورکول کېږي او د مشرانو جرګې د رییس او صوبو د اعلی وزیرانو په اړه به وروسته پرېکړه وشي.
جیو نیوز همداراز د سرچینو په حواله زیاته کړې، چې په بلوچستان کې به پيپلز پارټي او مسلم ليګ (ن) ګډ حکومت جوړوي او سر وزیر به پکې د پيپلز ګوند له خوا وي.
اخوا، پيپلز ګوند به په پنجاب کې هم د مسلم لیګ ن په کابينه کې برخه ولري.
د اټکلونو له مخې، پيپلز ګوند به په پنجاب صوبه کې دوه يا درې وزارتونه ترلاسه کړي.

د پاکستان تحریک انصاف ګوند دې ټاکنو کې تر نورو ګوندونو مخکې او ۹۲ پارلماني څوکۍ یې ګټلې دي.

په دې ټاکنو کې مسلم لیګ نواز ډلې د ۷۹ څوکیو په ګټلو له پیپلز ګوند سره، چې ۵۴ پارلماني څوکۍ یې ګټلې دي، د ګډ حکومت جوړولو هڅه پیل کړې ده.