د طالبانو رییس الوزرا په ارګ کې یوې غونډې ته د وينا پر مهال ويلي چې «د اسلام د دين ساتنه او پالنه یوازې زموږ پر غاړه ده او د ټولې نړۍ سترګې اوس یوازې موږ ته دي.» ملا محمد حسن په دغې ناسته کې ويلي، «نړې یوازې په افغانستان کې بشري حقونه غواړي او پر فلسطین ظلمونو ته پام نه کوي.»
د طالبانو رییس الوزرا ملا محمد حسن نن د طالبانو تر واک لاندې ارګ کې یوې غونډې ته ويلي چې د دغې ډلې تر واک لاندې د ټولو ادارو کاروکونکي دې له خلکو سره سم چلند وکړي.
د طالبانو تر واک لاندې له ارګ څخه نن دوشنبه د (کب ۱۴مه) په یوه خپره شوې خبرپاڼه کې ويل شوي چې د طالبانو رییس الوزرا نن د ارګ په غونډه کې د فلسطین په اړه خبرې وکړې.
تر دې وړاندې هم طالب مشرانو په انفرادي ډول ورته څرګندونې کړې وې خو د نورو اسلامي هیوادونو په څېر یې د فلسطین په ملاتړ په ډله ییز لاریونونه او لویې غونډې نه دي کړې.
تېره میاشت د افغانستان لپاره د ایران ځانګړي استازي حسن کاظمي قمي ويلی و چې «که اړتیا شي له افغانستانه به فلسطین ته د استشهادیانو یو لښکر ور واستوي.»
د سولې او ولسواکۍ ملي نهضت، د افغانستان د ژغورنې لپاره د یو ملي او ولسواک چتري جوړښت اړتیا او خنډ پیژندنې، په نوم دریم علمي سیمینار کې، په هیواد کې د اوسني وضعیت د بدلون لپاره په عملي حل لارو بحث کړی.
د افغانستان د سولې او ولسواکۍ ملي نهضت دوراني مشر، محمد اسماعیل غرنی وايي، چې د افغانستان د سولې او ولسوالۍ ملی نهضت له بیلابیو ګوندونو جوړ دی او دوی هڅه کوو چې خپله لمن لا پراخه کړي.
هغه وايي: "زمونږ هیله دا ده چې لکه نور هیوادونه وشو کولای چې په یو لویه او پراخه جبهه کې سره راټول شو او خپل هیواد له روان ناورین څخه وژغورو.”
د افغانستان د سولې او ولسواکۍ ملي نهضت د سراسري شورا غړی، غفور لیوال وايي، چې پر وطن یو انحصارګره شاتګپاله او مستبده ډله واکمنه ده، بشري حقونه تر پښو لاندې دي، او ښځې له هر ډول انساني حقونو څخه بې برخې دي.
هغه وايي، چې ولس له لوږې، وزګارۍ، سانسور او بې سرنوشتۍ څخه کړیږي. نوموړی زیاتوي: ((وطن منزوي شوي او د نیابتي ډلو سر راپورته کولو او خونړیو جګړو ویره مخ په زیاتیدو ده.))
ښاغلی لیوال وايي، چې د واکمن استبداد وسله وال مخالفین نه ولس ته د منلو وړ دي او نه هم نړۍ ته. هغه زیاتوي، چې د افغانستان خلکو لپاره جکړه نوره د زغم وړ نه ده، ځکه چې خلک له جګړو ستومانه دي. د نوموړي په وینا، یوه جګړه بله جګړه راپوته کوي، او افغانستان د جګړو یو نه ختمیدونکې لړۍ ته ټیل وهي.
ښاغلی لیوال وايي، چې افغانستان او نړۍ نه د حاکم استبداد دوام غواړي او نه یې فاسد مخالف وسله وال.
د نوموړي په وینا، د افغانستان اوسني وضعیت کې یو حیاتي څه ته چې اړتیا ده، هغه یو پیاوړۍ دریمګړۍ سیاسي جوړښت دی. هغه وايي، چې دغه جوړښت باید په سووله ییزه توګه د وضعیت د بدلون پیاوړي سیاسي اراده ولري، یعنې باید د دغي اوسني وضعیت د بدلون توان ولري او دا کار په داسې توګه وکړي چې نه نور انسانان ووژل شي، نه وطن وران شي، او نه افغانستان یو ځل بیا ونړیږي. هغه زیاتوي: "دغه جوړښت باید د وطن ځمکني بشپړتیا، ملي حاکمیت، لویې ګټې، سوله ییز پرمختګ او پرمختللی افغانستان وغواړي، اساسي قانون، ولسواکي، بشري حقونه، ملي ارزښتونه او اقتصادي ارزښتونو ژغورنه وغواړي."
د ښاغلي لیوال په وینا، دغه سیاسي جوړښت باید د حذف، انحصار، سرکوب، سانسور او استبداد مخالف وي، او د ټولنیز ژوند په هره برخه کې له خپلو روښانه او مدني، ملي او فرهنګي ارزښتونو سره سم د ښځو حقونه او هر اړخیزه ونډه ومني.
هغه وايي، چې ډیری لویې وړې سیاسي ډلې همدا غوښتنې لري، خو باید سره یو ځای او عملي کار پیل کړي. د نوموړي په وینا د افغانستان د خلکو او سیاسي ډلو ترمنځ د اعتماد بحران شتون لري، خو اوس اعتماد یو انتخاب نه بلکې مجبوریت دی.
د افغانستان د پارلمان پخوانۍ غړې شکریه بارکزی بیا وايي، چې د افغانستان د بحران لپاره کله هم یوه افغاني نسخه نده وړاندې شوې. هغه زیاتوي: "مونږ هغه افغانان یو چې همیشه مو یوه بهرنۍ اجڼډا منلې، او خپل افغاني فکر باندې مو کار ندی کړی."
د نوموړې په وینا، افغان سیاستوال د خپلو وړو سیاسي اختلافونو لپاره، لویې ملي پروسې تخریبوي او د خلکو لپاره سیاسي ادرسونه یوازې د پخواني مجاهدینو او طالبانو پورې تړلي دي.
د ۱۴۰۰ کال په اسد میاشتې د پخواني جمهوریت له سقوط او د طالبانو له حاکمیدو وروسته، پخواني افغان سیاستوال اوس هڅه کوي چې له هیواده بهر سر راټول او د افغانستان د اوسني وضعیت د بدلون په اړه یو لاره چاره پیدا کړي.
د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر خبري اژانس راپور ورکړی، چې د طالبانو د کډوالو چارو وزیر خلیل الرحمان حقاني د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو د عالي کمېشنرۍ د اسیا د څانګې له مشرې های کیونګ جون سره په لیدنه کې د مرستو د غوښتلو پر ځای ویلي، چې د نظام اصول دوی ته له څه زیات ارزښت لري.
په دغه راپور کې ویل شوي، چې های کیونګ جون په افغانستان کې د کډوالو د وضعیت له نږدې څارلو په موخه دغه هېواد ته سفر کړی.
په داسې حال کې چې د طالبانو د کډوالو چارو وزیر تمه کېده، چې په دغه غوڼډه د کډوالو د روان ناوړه وضعیت په اړه د ملګرو ملتونو دغې چارواکې ته معلومات ورکړي؛ خو هغه لکه د نورو طالب چارواکو بیا هم د خپل نظام اصول ورته تشریح کړي او هغه یې له هر څه ډېر مهم بللي دي.
په دغه رپوټ کې د کډوالو د روان ستونزمن وضعیت په اړه او دا چې د ژمي په سړو ورځو کې پرته د حکومت له مرستې په خیمو کې شپې او ورځې سبا کوي، د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو د عالي کمېشنرۍ د اسیا برخې مشرې ته نه یوازې چې معلومات نه دي ورکړل شوی؛ بلکې کومه مرسته ترې هم نه ده غوښتل شوې.
د رپوټ له مخې؛ په غوڼډه کې یوازې د بشري مرستو د رسولو په میکانیزم خبرې شوې دي.
د شنونکو په باور؛ د افغانستان بې وزلو او اغېزمنو کډوالو ته د مرستې رسولو بهیر له افغانستان سره د نړۍوالو مرستو د محدودیدو له امله لا له وړاندې ستونزمن دی او دا چې اوس طالبانو د مرستندویه ادارو مشرانو سره په لیدنو کې په خپلو اصول ټینګار کوي، دغه چاره به لا پسې ستونزمنه شي.
د طالبانو له واکمنۍ وړاندې دا ډول لیدنې به تر ډېره د مرستو د تر لاسه کولو لپاره د یو فرصت په توګه کارېدلې او افغان چارواکو به ځان د مرسته کوونکو ادارو د اصولو سره برابراوه.
د خوړو نړۍوال پروګرام په دې وروستیو کې ویلي، چې د ۲۰۲۳ کال د نومبر او ډسمبر او د ۲۰۲۴ کال په درېیو لومړیو میاشتو کې به ۱۵.۲ مېلیونه افغانان د خوړو له کمښت سره مخامخ وي.
دغه سازمان په خپل راپور کې چې د مرغومې په ۸مه خپور شوی، ویلي په دې اړمنو کې ۳.۶ مېلیونه هغه خلک هم شامل دي چې د خوړو د کمښت په بېړني پړاو کې دي.
په راپور کې راغلي، چې ۴ مېلیونه وګړي بیا له سختې خوارځواکۍ سره مخامخ دي چې ۳.۲ مېلیونه یې له پنځو کلونو کم عمره ماشومان دي.
د خوړو نړۍوال پروګرام ویلي؛ افغانستان لا هم له یو لړ کړکېچونو سره مل هېواد دی او بشري وضعیت یې خورا ترینګلی دی.
د افغانستان متحدې جبهې د رهبرۍ غړو په یوې خبري غونډې کې طالبانو ته خبرداری ورکړی، چې د دغې ډلې ټول غړي ور معلوم دي او دوی به په افغانستان کې د طالبانو د هرې کړنې پوښتنه وکړي. د جبهې د غړو په خبره؛ طالبان د يوې معاملې له لارې واک ته رسېدلي او د ډېر پاتې کېدو تمه یې نه شته.
د افغانستان متحدې جبهې غړو نن یکشنبه (د کب ۱۳مه) په امريکا کې د سرتېري د ورځ په وياړ جوړې شوې غونډې کې په تېرو شلو کلونو کې د نظاميانو قربانۍ وستايلې.
په دې غونډه کې د وژل شويو سرتېرو کورنيو هم برخه اخيستې وه.
د همدې جبهې د رهبرۍ غړي خوشحال سادات په خپلو خبرو کې د نظاميانو کورنيو ته ډاډ ورکړ، چې دا "تورې ورځې" به پای ته رسیږي.
سادات وويل، چې د سياسيونو د بې اتفاقۍ او نړۍوالې سياسي معاملې له کبله دغه ډله واک ته رسېدلې.
نوموړي طالبانو ته په خطاب کې وويل: « ښه دې پېژنم او ښه مو پېژنئ، چې ځانمرګي به دې کول او موږ چې به درغلو د ښځو په جامو کې به پټېدلئ. غيرت مو را معلوم دی، تاسو بې فرهنګه او بېسواده ملایان ياست، چې د هرې کړنې پوښتنې به درڅخه کوو.»
د همدې جبهې د رهبرۍ يو بل غړي عبدالقيوم رحیمي هم د مخکني نظام پر مشرانو نيوکه وکړه، چې دوښمن ته يې د ورور خطاب کوی او طالب وژنې کولې.
نوموړی زياتوي، چې افغانستان "اشغال" دی او طالبان هېڅ ارزښتونو ته درناوی نه کوي.
د رحيمي په خبره، چې دا مهال هم د طالبانو په زندانو کې تر ۲۰ زره زيات نظاميان بنديان دي.
هغه وويل: «د هېواد مشرانو دوښمن ته د ورور خطاب کاوه، دوښمن ته باید د دوښمن په نوم وویل شي، طالب هېڅ ارزښتونو ته درناوی نه لري او يوازي خپلې شخصي ګټې پېژني.»
په غونډه کې د سرتېرو پر قربانۍ او له افغانستان څخه د دوی دفاع وستايل شوه.
د جبهې غړو ډاډ ور کړ، چې د افغانستان د ازادۍ په برخه کې به يې مبارزه جريان ولري او د افغانانو په سر معامله کوونکي به په تاريخ کې په بد نوم ياديږي.
د افغانستان د پخوانیو امنیتي ځواکونو یو شمېر جنرالانو، سیاستوالو او غړو د پخواني درې ستوري جنرال سمېع سادات په مشرۍ په ۲۰۲۳ کال د اکتوبر په مياشت کې په امریکا کې د «افغانستان د متحدې جبهې» په نوم یو دغه سیاسي او پوځي سازمان جوړ کړ.
د جبهې مشر په خپله پرانيست غونډه کې ويلي وو، چې د خپل هېواد د بېرته تر لاسه کولو لپاره به هڅې کوي.
د پاکستان دولتي راډیو د خبر له مخې؛ افغانستان ته د افغان کډوالو د پلان له پلي کېدو راهیسې له ۵ لکه، ۳ زره او ۷۲۱ افغان کډوال په جبري ډول افغانستان ته لېږل شوي دي. دغه راډیو د رسمي سرچینو په حواله لیکي، چې په تېره اونۍ کې له پاکستانه څه باندې پنځه زره افغان کډوال اېستل شوي دي.
دغې رسنۍ د یکشنبې په ورځ (د کب ۱۳مه) په یوه راپور کې لیکلي، چې له پاکستان څخه د استوګنې له رسمي اسنادو پرته د افغان کډوالو د اېستلو بهیر لا هم روان دی.
پاکستان د تلې په میاشت کې هغو کډوالو ته چې په پاکستان کې د اوسېدو اسناد نه درلودل د اکتوبر تر لسمې نېټې پورې له هېواده د وتلو امر کړی و.
له ټاکلې مودې وروسته پاکستاني امنیتي ځواکونو کور په کور تالاشي پیل کړه او ګڼ شمېر افغان کډوال یې ونیول او و اېستل.
که څه هم د پاکستان دغه اقدام په نړۍواله کچه له پراخو نیوکو سره مخ شوی؛ خو د پاکستان حکومت د افغان کډوالو شړلو ته دوام ورکړی.
تر دې مخکې د دغه هېواد د کورنیو چارو وزارت اعلان کړی و، چې د اوسېدو له اسنادو پرته د کډوالو د ایستلو د پلان له تصویب راهیسې، ۵۴۱ کډوال چې ډېری یې افغانان دي، له دغه هېواده ایستل شوي دي.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر ندا محمد ندیم د وروستیو اعدامونو په تړاو د نړۍوالو غبرګونو په اړه وویل، چې دیني عالمان دې د ممبر له لارې د قصاص د حکم د عملي کېدو څخه دفاع وکړي. په وروستۍ غبرګون کې اروپايي ټولنې په غزني او جوزجان کې د طالبانو وروستي اعدامونه غندلي.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر ندا محمد ندیم نن یکشنبه (د کب ۱۳مه) د جامعهالایمان د احادیثو لویې دورې فراغت غونډې ته د خبرو پرمهال وویل، چې دغه ډلې پرلپسې په ولایتونو کې قصاص حکمونه عملي کړل؛ خو کفري نړۍ یې پر ضد غږونه پورته کړل.
ندا محمد محمد وايي؛ نړۍوال پر طالبانو نیوکه کوي، چې د عامو خلکو په مخکې د قصاص حکم عملي کوي؛ خو دوی د فلسطین غزې د ماشومانو او ښځو د وژلو پر وړاندې چپ او نه یې غندي.
ندا محمد ندیم له دیني عالمانو غواړي، چې له ممبره ګټه پورته کړي او د قصاص په اړه د کفري هېوادونو دې غبرګون ته ځواب ورکړی او د خپل اسلامي نظام څخه ملاتړ وکړی.
طالبانو تېره دوشنبه په جوزجان کې یو کس په یوه لوبغالي کې اعدام کړ؛ تر هغه پنځه ورځې مخکې یې هم دوه کسان د غزني ښار په یوه لوبغالي قصاص کړل.
د طالبانو دغه اعدام باندې پر نورو بشري حقونو ادارو سربېره ملګرو ملتونو او د بښنې نړۍوال سازمان هم نیوکه وکړه.
په غزني کې د طالبانو تر اعدام وروسته په همغه ورځ د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي دفتر یا یوناما وویل، چې ملګري ملتونه د اعدام د مجازاتو مخالف دي.
یوناما په خپل اېکس کې له طالبانو غوښتي چې ژر تر ژره د اعدام مجازات لغوه کړي.
تر یوناما یوه ورځ وروسته د بښنې نړۍوال سازمان هم پر طالبانو غږ وکړ، چې سملاسي د اعدام سزا بنده او ټول اعدامونه لغوه کړي.
دې سازمان اعدام د نړۍوالو قوانیو خلاف او نه زغمېدونکی بللی دی؛ خو طالبان وايي، چې دا هر څه د اسلامي شریعت په چوکاټ کې او د نورو خلکو د عبرت لپاره کوي.