رحمت الله نبیل: د افغانستان برخلیک باید د ملي اجماع له لارې وټاکل شي

د طالبانو کورنيو چارو وزارت د چهار شنبې په ورځ خبر ورکړ، چې په هلمند کې يې هغه ۱۰ د خوراکي او غيرې خوراکي توکو ډک موټرونه نيولي، چې له پاکستان څخه په غیرې قانوني ډول راوړل شوي.

وزرات په خپله خبرپاڼه کې ليکي، چې دغه موټرونه يې د تېرو ۲۴ ساعتونو پر مهال د هلمند په ګرمسېر ولسوالۍ کې نیولي دي.

په خبرپاڼه کې د موضوع په تړاو د ۱۲ کسانو د نیول خبر هم ورکول شوی دی.

طالبانو په نيول شويو موټرونو کې د خوراکي او غيرې خوراکي توکو نومونه نه دي ياد کړي.

د طالبانو کورنيو چارو وزارت په یوه بل خبر کې د ننګرهار په ځنګلونو کې د ۴۵۰ چاتراش لرګيو د قاچاق د مخنيوي خبر ورکړی.

خبرپاڼه زياتوي، چې د دې ترڅنګ يې په غريزه سيمو کې ۳۰۰ بانډې هم نيولي، چې چارتراش لرګي به پکې ساتل کېدل.

د افغانستان د ختيځو ولایتونو له ځنګلونو څخه زیات مهال دا ډول قيمتي لرګي په غیرې قانوني ډول پاکستان ته قاچاقيږي.

په هلمند کې د طالبانو اطلاعاتو او فرهنګ ادارې د چهار شنبې په ورځ په يوې خبرپاڼه کې ويلي، چې غواړي د سنګین ولسوالۍ په ميانکو، د کجکي د کنګيانواو د زمنینداور په شيرې ويالو کې د اوبو لويو بندونه جوړ کړي.

د دوی به خبره، چې د دې بندونو په جوړېدو به یې سېلابي او باراني اوبه مهار کړي او تر ډېره به د هلمند په شمالي ولسواليو کې د وچکالۍ مخه نيول شوې وي.

ولايتي طالب مسولين وايي، چې د بندونو د جوړېدو لپاره یې په سیمه کې سروې تر سره کړې ده.

په تېرو نېږدې لسو کلنو کې وچکالۍ سنګين او زمينداور ولسوالۍ دومره وځپلې، چې ان خلکو خپلې پلرنۍ مېنې پرېښودې او نورو سېمو ته کډه شول.

د دې درېيو ولسوالیو خلک تر ډېره په زراعت بوخت دي.

د سيمې خلک د طالب مسوولينو څخه د اوبو د بندونو اساسي جوړېدو غوښتنه کوي.

په ټولنيزو رسنيو کې د طالبانو له لوري د اوبو بندونو د جوړېدو هغه ويډيو او تصويرونه د سخت انتقاد سره مخ شول، چې سېلابونو او د باران اوبو تخريب او له منځه يو وړل.

د خلکو په وينا؛ دغه د اوبو بندونه په سم، اساسي او دايمي ډول نه وو جوړ شوي.

تر اوسه د ځاني او مالي زیانونو په اړه څه نه دي ویل شوي؛ خو ځايي اوسېدونکو ویلي، چې د زلزلې ټکانونه غښتلي وو.

د امریکا د زلزله ارزونې ادارې بیا خبر ورکړی، چې د ریښتر په مقیاس ۵ درجې زلزله د فرخار ښار جنوب ختیځ ۴۴ کیلومترۍ کې پر ځايي وخت د ماښام په ۷:۵۴ دقیقو وشوه.

د دغه مرکز په وینا؛ د دغې زلزلې ژوروالی له ځمکې څخه ۱۳۰ کیلومتره و.

په ننګرهار، مزارشریف، تخار، کونړ، بدخشان او پروان ولایتونو کې د ټولنیزو شبکو یو شمېر کاروونکو هم ویلي، چې په دغو ولایاتو کې یې زلزله حس کړې ده.

د طالبانو د کورنيو چارو وزارت وياند عبدالمتين قانع نن پر خپله اېکس پاڼه ليکلي، چې د دوی د وزارت اړوند پاسپورټ ادارې د روان کال له سلواغې مياشتي څخه د کب تر ۲۱ نېټې پوري د پاسپورټونو د وېش له لارې شاوخوا ۲ ميليارده افغانۍ را ټولې کړې دي.

په افغانستان کې د طالبانو واکمنېدو او د اقتصادي حالت خرابېدو سره د مهاجرت نوې لړۍ پیل شوې او له هغه را هیسې تر اوسه لا هم هر ورځ سلګونه افغانان په کابل او ولایتونو کې د پاسپورټونو د ترلاسه کولو لپاره انتظار وي.

له دې سره د افغانستان د پاسپورټ ارزښت هم خورا ټیټ دی.

د ټایم مجلې په یوه نوي راپور کې سږ کال بيا د افغانستان پاسپورټ د نړۍ تر ټولو کم اعتباره پاسپورټ پېژندل شوی.

په ۲۰۲۴ کال کې د څلورو اروپایي هېوادونو د پاسپورټ اعتبار لا پسې لوړ شوې او د لېست په سر کې سینګارپور او جاپان سره یو ځای شوي، چې لومړی مقام یې خپل کړی.

افغانستان چې د دغه لېست کې وروستۍ مقام خپل کړی، وګړي یې یوازې ۲۸ هېوادونو ته بې ویزې سفر کولی شي.

تر افغانستان مخکې سوریه، اعراق او یمن هېوادونو ځای اخیستې او وګړي یې د ۲۹ او ۳۵ هېوادونو ترمنځ بې ویېزې سفر کولای شي.

د طالبانو سترې محکمې د چهارشنبې په ورځ د (کپ ۲۳ مه) اعلان وکړ، چې دغه کس دوه اونۍ وړاندې د پکتیکا ولایت د برمل ولسوالۍ د ابتدایه محکمې په حکم په دورو ووهل شو.

طالبانو د دغه کس د جنسیت په اړه څه نه دي ویلي.

دې ډلې په دې وروستیو کې په پروان ولایت کې څلور تنه د "غلا" په تور په دورو وهلي وو.

طالبانو له یوې میاشتې څخه په کمه موده کې په هرات، لغمان، بلخ، بامیان، پروان، سرپل او پکتیکا ولایتونو کې شاوخوا ۳۰ تنه ولسي وګړي په دورو وهلي دي.

وروسته له دې چې دغې ډلې په افغانستان کې واک تر لاسه کړ، جسمي مجازات لکه په دورو وهل، د لاسونو پرې کول او اعدامول یې بیا پیل کړل.

د بشري حقونو فعالان او د پخواني رژیم چارواکي طالبان د مجازاتو په برخه کې په دوه مخۍ تورنوي او وايي چې طالبان پر خپلو غړو شرعي حدود نه پلي کوي.