د ایران د پارلمان غړی: پاکستاني پوله ساتي ځواکونه او طالبان له جندالله ډلې سره همکاري کوي

د طالبانو د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د پنج شنبې په ورځ د (وري ۲۳مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې د وري په ۲۳مه او ۲۴مه نېټه په بدخشان، تخار، کندوز، بغلان، کونړ، بلخ، پروان، پنجشیر، کاپیسا، کابل، لوګر، پکتیا، نورستان، لغمان، ننګرهار، خوست، پکتیکا، زابل، کندهار، هلمند، ارزګان، ډایکنډي، غور، هرات، فراه، نیمروز، بادغیس، سرپل، بامیان، میدان وردګ، غزني، سمنګان، جوزجان، او فاریاب ولایتونو کې د سالنګونو په ګډون د درنې واورې، ګڼ باران، نسبتا چټک توپان او سېلابونو راوتلو اټکل شوی دی.

یادې ادارې ویلي دي، د ورښت کچه به په بېلابېلو ولایتونو کې له ۱۵څخه تر ۸۰ ملي مترو او د واورې کچه به له ۱۵ څخه تر ۵۰ سانتې مترو پورې وي.

د ټرانسپورټ او هوايي چلند د هوا پوهنې ادارې له لوري په خپره شوې خبرتیا کې لیکل شوي چې، په لوېدیځو، سوېلي او سوېل لوېدیځو ولایتونو کې د سالنګونو په ګډون به نسبتا چټک توپان پېښ شي چې، د چټک والي کچه یې په بېلابېلو سېمو کې له ۲۰څخه تر ۸۰ کیلومتره په یوه ساعت کې اتکل شوې.

سکای نیوز نن پنج شنبه د (وري ۲۳مه) د اسراییل پوځ له قوله راپور ورکړی چې تېره ورځ په غزه کې د اسماعیل هنیه درې زامن د اسراییلي پوځ له لوري په یوه هوايي هدفي برید کې وژل شوي دي.

د اسراييل پوځ سرچینو سکای نیوز ته ویلي، چې وژل شوي کسان یې تر څار لاندې او د دوی هدف وو.

د الجزیرې خبري شبکې د چهارشنبې په ورځ (د وري ۲۲مه) خبر ورکړی و، چې د حماس د سیاسي دفتر د مشر اسماعیل هنیه درې زامن او کورنۍ غړي په غزه کې د اسراییل په هوايي برید کې وژل شوي دي.

دغې شبکې د اسماعیل هنیه له قوله ویلي و، چې د کورنۍ غړي یې د غزې په شمال کې شاطي کمپ ته د اختر لپاره له خپلې کورنۍ او خپلوانو سره د لیدو لپاره روان وو، چې پرې برید وشو او د هغه درې زامن او څلور لمسیان پکې ووژل شول.

اسراييلي پوځ سکای نیوز ته ویلي چې د حماس سیاسي دفتر مشر اسماعیل هنيه دوه زامن محمد او حازم د حماس جګړه ییز قوماندان وو او د امير په نامه زوی یې هم سیمه ییز وسله وال قوماندان و.

ويل کیږي، داسې بریدونه به د حماس او اسراییل تر منځ په نړېواله کچه د اوربند شوې خبرې اترې له ګواښ سره کړي او ښايي په غزه کې روانه جګړه لا وغځوي.

اسماعیل هنیه الجزیرې ټلویزیون ته ويلي، چې اسراییل په داسې بریدونو سره غواړي چې خپلې غوښتنې په فلسطینیانو ومني او په دې ډول پر دوی فشار واچوي.

الجزیرې راپور ورکړی، چې د اسراییل په بریدونو کې د اسماعیل هنیه د کورنۍ ۶۰ تنه خپلوان وژل شوي دي.

په هغې ویډیو کې چې موږ ته رسېدلې، ښاغلی بهسودي د اختر په لمانځه کې د وینا پر مهال وايي، هغه د زده‌کړو د ګډو ټولګیو مخالف دی او «د زده‌کړو ځای باید اسلامي وي، د نجونو او هلکانو ټولګي باید جلا وي.»

نوموړی وایي، د حل لاره دا ده چې طالبان له نړۍ وغواړي چې «که د نارینه و لپاره لس زره لېسې لرو باید د نجونو لپاره هم لس زره لېسې ولرو.»

ایت الله واعظ‌زاده بهسودي وايي: «د نجونو لپاره د مناسب چاپیریال د نه شتون په پلمه موږ نه شو کولی د ټولنې له نیمایي څخه زیاته برخه له زده‌کړو چې د دوی شرعي، قانوني او بشري حق دی، بې برخې کړو.»

نوموړی په خپلو خبرو کې زیاتوي،چې د هلکانو او نجونو لپاره د پوهنتونونو، ښوونځیو او زده‌کړو موسسو د جلا کېدو له امله یوې لویې بودیجې او لویو بشري سرچینو ته اړتیا ده، چې افغانستان یې د پوره کولو وس نه لري. خو وايي، که دغه بنسټونه وتړل شي، «ښه خبره نه ده.»

هغه په ټینګار سره له طالبانو وغوښتل چې نجونو ته دې په جلا چاپیریال کې د زده‌کړو زمینه برابره کړي.

واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته تر شپږم ټولګي پورته د نجونو او ښځو په مخ ښوونځي او پوهنتونونه وتړل شول.

د یو شمېر اسلامي هېوادونو او اسلامي نړۍ د عالمانو په ګډون نړیوالې ټولنې د طالبانو له لوري د نجونو پر زده‌کړو بندیز غندلی او د دې پرېکړې د لغوه کېدو غوښتنه یې کړې ده.

لوفتانسا هوايي شرکت زیاته کړه چې تهران ته یې الوتنې شاید د پنج شنبې په ورځ د اپریل تر ۱۱مې نیټې پورې وځنډول شي.

د دغه شرکت یوه ویاند رویټرز خبري اژانس ته ویلي چې دوی وضعیت څاري او د مساپرو او عملې خوندیتوب یې لومړیتوب دی.

تر اوسه پورې نورو نړیوالو هوايي شرکتونو تهران ته د الوتنو د ځنډولو اعلان نه دی کړی.

په دمشق کې د ایران پر کونسلګرۍ اسراییل ته له منسوب برید وروسته، د سیمې هېوادونه او امریکا د تهران له خوا پر اسراییل د غچ اخیستونکي برید په اړه خبرداری ورکوي.

په دغه برید کې د ایران د سپاه پاسداران د درېیو جنرالانو په ګډون اوه تنه وژل شوي. د ایران حکومت مشر علي خامنه يي د چهارشنبې په ورځ د اختر لمانځه پرمهال په خپله وینا کې وویل چې اسراییل ته «باید سزا ورکول شي او سزا به ورکړل شي.»

د طالبانو د ویاند مرستیال حمدالله فطرت د سه شنبې په ورځ د ملګرو ملتونو سرمنشي د ویاند د خبرو په غبرګون وویل چې د افغانستان لپاره د ځانګړي استازي ټاکل بېځایه هڅه ده.

هغه ټینګار وکړ چې په افغانستان کې د یوناما په شتون سره د نوي ځانګړي استازي ټاکلو ته اړتیا نشته.

خو د ملګرو ملتونو ویاند ویلي دي چې د ځانګړي استازي پر ټاکلو کار روان دی.

د امريکا د بهرنيو چارو وزارت یو وياند د افغانستان انټرنشنل خبریال عارف يعقوبي ته وويل، چې د ملګرو ملتونو د امنيت شورا د ٢٧٢١ پرېکړه ليک له مخې، دغه شورا د یاد سازمان له سرمنشي څخه غوښتي، چې د افغانستان لپاره ځانګړى استازى وټاکي.

هغه وویل: «موږ د دې موضوع ملاتړ ته دوام ورکوو او د هغه د ټاکل کېدو په تمه یو.»

د لوېدیځو هېوادونو استازو ویلي، چې له طالبانو سره د نړۍ د اړیکو د همغږي کولو لپاره د ځانګړي استازي ټاکل اړین دي.

خو یوې ډیپلوماټیکې سرچینې پاکستانۍ ورځپاڼې ایکسپرېس ټربیون ته ویلي، دا امکان نه لري چې طالبان دې د افغانستان لپاره د ځانګړي استازي د منلو په اړه له خپل دریځه په شا شي.

ایکسپرېس ټربیون د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې له اختر وروسته به د یوناما مشره روزا اوتونبایوا له طالب چارواکو سره «جدي خبرې» پیل کړي، چې دغه ډله د ځانګړي استازي په منلو قانع کړي.

د ورځپاڼې په وینا، یو پلان دا دی چې د ملګرو ملتونو سرمنشي د ځانګړي استازي پرځای یو ځانګړی همغږي کوونکی وټاکي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د ملګرو ملتونو د ۲۷۲۱ پرېکړه لیک په غبرګون کې ویلي چې دغه پرېکړه لیک د دغې ډلې له مشورې پرته تصویب شوی دی.

د ملګرو ملتونو سازمان د ځانګړي همغږي کوونکي فریدون سینیرلي اوغلو د «خپلواکې ارزونې او وړاندیزونو» په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا پرېکړه لیک د مرغومي میاشتې په نهمه نیټه د ۱۳ تایید رایو او د روسيې او چین د دوه غیرحاضرو رایو سره تصویب شو.

ښاغلي سینیرلي اوغلو په خپل راپور کې د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د ټاکلو غوښتنه کړې وه.