امریکا د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي پر ټاکل کېدو ټینګار کړی

د ټاس دولتي خبري اژانس د خبر له مخې: «په دغې ناسته کې د افغانستان د حالاتو په اړه هر اړخیزې خبرې وشوې او د ګډونوالو له لوري یې په افغانستان کې د ټولنیزو، اقتصادي او امنیتي برخو د ناڅرګند حالت په اړه اندېښنې څرګندې شوې.»

دا د دغه سازمان د غړو هېوادونو د بهرنیو چارو د وزیرانو د شورا د کاري ډلې ۳۹مه غونډه وه.

د دغه سازمان د خبرپاڼې پر بنسټ، «ګډون کوونکو وویل چې د سازمان کاري ډله چمتو ده چې د غړو هېوادونو د فعالیتونو په همغږي کولو کې مرسته وکړي چې په افغانستان کې وضعیت باثباته او د سولې بهیر رامنځته شي.»

همدارنګه د ډله ییز امنیت تړون د سازمان غړیو هیوادونو د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې د ملي مرکزونو مشرانو هم د چهارشنبې په ورځ په مسکو کې د دغې ډلې په ۱۷مه غونډه کې وویل چې نړیوال ترهګریز سازمانونه او سایبري بریدونه د دغو هیوادونو لپاره ګډ ګواښونه دي.

د ټاس دولتي خبري اژانس راپور ورکړی چې ګډونوالو د دې اتحادیې د غړو هیوادونو په وړاندې د ترهګریزو ګواښونو د رامنځته کېدو او پراختیا مهم عوامل په افغانستان، سوریه او عراق کې د نړیوالو ترهګریزو سازمانونو له فعالیتونو او همدارنګه په اوکراین او د اوکراین په ختیځ او منځني ختیځ کې پرمختګونه وبلل. ‍

د ګډ امنیتي تړون سازمان د غړو هېوادونو خاورې ته د وسلو او مهماتو د ناقانونه قاچاق سره د ترهګریزو ګواښونو او د نوې تکنالوژۍ، مصنوعي زیرکتیا، بې پیلوټه سیسټمونو او روبوټیک جوړښتونو د کارونې زیاتوالی هغه مهم مسایل وو چې په دې غونډه کې پرې بحث وشو.

روسیه، قزاقستان ، سپینه روسیه، قرغزستان او تاجکستان د ټولیز امنیتي تړون د سازمان غړي دي.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد نن پنج شنبه د (وري ۲۳مه) په ایکس پاڼه لیکلي چې د دغې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د حماس غورځنګ د سیاسي دفتر له مشر اسمعیل هنیه سره د ټیلیفون له لارې د هغه د دریو زامنو او لمسایانو په مرګ خواخوږي وکړه او ورته ويلي یې دي چې د هغه د زامنو «وينه به رنګ راوړي.»

د الجزیرې خبري شبکې تېره ورځ (د وري ۲۲مه) خبر ورکړ، چې د حماس د سیاسي دفتر د مشر اسماعیل هنیه درې زامن په غزه کې د اسراییل په هوايي برید کې وژل شوي دي.

دغې شبکې د اسماعیل هنیه له قوله ویلي، چې زامنیې د غزې په شمال کې شاطي کمپ ته د اختر لپاره له خپلې کورنۍ او خپلوانو سره د لیدو لپاره روان وو، چې د اسراییل له لوري پرېبرید وشو.

د طالبانو وياند د اسمعیل هنیه له قوله لیکلي چې د حماس ډله به هم د طالبانو په پله پل ږدي او خپله جګړې ته به دوام ورکوي.

مجاهد د امیرخان متقي له قوله ویلي چې د حماس ډلې «مبارزه به په فلسطین کې د اسراییل د صهیونیستي رژیم د ماتېدو لامل شي.»

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر د حماس غورځنګ د سیاسي دفتر له مشر سره په ټیلیفوني خبرو کې داسې مهال د لوېدیځ له ملاتړه برخمن اسراییل په وړاندې تونده ژبه کاروي چې د امریکا د استازو جرګې د بهرنیو اړیکو کمېټې مشر مایکل مکال د چهارشنبې په ورځ ویلي چې په افغانستان کې د بشري ناورین لپاره روانې د امریکا مرستې د طالبانو لاسته لویږي.

په دې پروګرام کې له انټریو ایالت څخه د ښځو او ماشومانو په ګډون په زرګونه افغانانو ونډه اخیستې وه، چې د اختر له لمانځه وروسته یې یو بل سره غیږ کې ونیول او اختر مبارکیانې وکړې.

په دې پروګرام کې نجونو، زلمو او ماشومانو ښکلي افغاني جامې یې په تن کړې وې او د هګۍ جنګي سیالي یې هم ترسره کړه.

100%

د افغان ټولنیزو خدمتونو مرکز د اداري بورد غړې پلوشه صالحي وایي، چې دغه مرکز هر کال اخترونو او د خپلواکۍ په ورځو کې د افغانانو لپاره داسې پروګرامونه جوړوي.

دې پروګرام ته له کاناډا څخه بهر هم خلک راغلي وو.

د دې پروګرام یو ګډون کوونکی اسد الله صدیقي چې له امریکي څخه دې پروګرام کې یې ګډون کړی و؛ وویل: «زه له امریکا څخه له خپل ملګري سره راغلی یم چې په دې پروګرام کې ګډون وکړم ځکه چې دلته د افغانانو ګڼه ګوڼه ډېره ده او د افغانانو په لیدو خوشالیږم.»

د دې پروګرام بلې ګډونوالې ایلناز چې په اختریز پروګرام کې له ګډون څخه خوشاله وه؛ د افغانستان په شمول یې ټولو مسلمانانو ته د ښه اختر او سوکالۍ هیله وکړه.

اغلې صالحي وایي؛ د داسې پروګرامونو جوړولو موخه داده، چې افغانان په خپل فرهنګ او دستور کې پاتې شي، له هېواده بهر ځان یوازې احساس نه کړي او د ماشومانو لپاره مهمه ده، چې خپل کولتور زده کړي او خپل دود او دستور وپېژني.

هغه وویل، چې د افغانستان اوسنی بحران له دغه هېواد څخه د امریکا د وتلو نتیجه ده.

مکال وویل ،چې د امریکا بشري مرستې افغانستان خلکو او په ځانګړي ډول مېرمنو او ماشومانو ته نه رسیږي او پر ځای یې د طالبانو لسونو ته لوېږي.

د مکال په وینا: "موږ په حقیقت پوهیږو چې د امریکایي مالیه ورکونکو مرستې د طالبانو او د هغوی د متحدینو جیبونو ته ځي."

د امریکا د استازو جرګې د بهرنیو اړیکو کمېټې د چهارشنبې په ورځ د امریکا د نړۍوالې مرستندویه ادارې (USAID) د مشرې سمانتا پاور په حضور کې غونډه وکړه.

په دې کتنه کې مېرمن پاور په بېلابېلو هېوادونو کې د امريکا د بشري او پراختيايي مرستو د اغېزمنتيا په اړه د استازو پوښتنو ته ځوابونه وويل.

مکال وویل: "د بایډن د ادارې تر څارنې لاندې د امریکايي ځواکونو ګډوډ وتل په افغانستان کې یو لوی بشري ناورین رامنځته کړی دی."

هغه زیاته کړه، چې د بشري حقونو او د ښځو د حقونو په برخه کې د افغانستان لاسته راوړنې د بایډن په یو اړخیزه توګه له افغانستان څخه د وتلو له پرېکړې سره له لاسه ورکړل شوې او "اوس افغانستان په نړۍ کې د ښځو لپاره یو تر ټولو ځورونکی رژیم لري."

امریکا په تېرو دوو کلونو کې له افغانستان سره څه باندې دوه میلیارده ډالره مرسته کړې ده.

ښاغلی مکال د امریکا په کانګرس کې یو له هغو غړو دی، چې همېشه یې د افغانستان په تړاو د بایډن د ادارې پر سیاستونو نیوکې کړې دي.

د ایران د کارګرانو خبري اژانس «ایلنا» د راپور له مخې؛ د ایران د زعفرانو د ملي شورا منشي د چهارشنبې په ورځ د (وري ۲۲مه) وویل، چې د دغه هېواد ډېر صادراتي بازارونه د افغانستان، چین، هسپانیا او قطر دي.

فرشيد منوچهري زیاته کړه: «د افغانستان په څېر هېواد خپل زعفران نه مصرفوي، بلکې د افغانستان د تولیدي محصول په توګه یې په لوړه بیه پلوري.»

دا ادعا په داسې حال کې کېږي، چې له دې وړاندې هم د ایران په نوم نورو هېوادونو ته د افغان زعفرانو د صادرېدو راپورونه ورکړل شوي دي.

د ایران د زعفرانو د ملي شورا د دغه چارواکي په خبره چین ته د دغه هېواد د زعفرانو د صادراتو له کمېدو وروسته د تېر کال په دویمه شپږو میاشتو کې د دغه هېواد د زعفرانو د صادراتو اندازه کمه شوې ده.

ښاغلي منوچهري زیاته کړه، چې ډېری مصرف کوونکي ایران د زعفرانو د ستر تولیدونکي هېواد په توګه نه پېژنې.

هغه وویل: «که یوه ورځ افغانستان د پام وړ زعفران تولید کړي، کولی شي په اسانۍ سره زموږ بازارونو ته ننوځي او زموږ موقف محدود کړي او له ایران څخه واردولو ته بيا اړتیا نه شته.»

د ایران د زعفرانو د ملي شورا منشي ټینګار وکړ، چې زعفران د «سوداګريزي نښې» د ثبت په اړه باید اقدام وشی.

د ١٤٠٢ کال په پاى کې طالبانو وويل، چې د کندهار ولايت په مرکز او ولسواليو کې تر ٤٠٠ جريبه په زياته ځمکه زعفران کرل شوي دي.

هرات ولایت، چې د ایران په ګاونډ کې دی په افغانستان کې د زعفرانو د تولید تر ټولو لوی مرکز دی.