د امریکا د بهرنیو چارو وزیر سعودي عربستان ته ورسېد

د باوري سرچینو د معلوماتو له مخې چې پاکستاني پوځ او د ځايي امن کمیټې کسانو په ټانګ ولسوالۍ کې د وسله والو له لوري د یوه تښتول شوي قاضي د خلاصون لپاره د پلټنې عملیات کړي چې په پایله کې یې قاضي را خلاص کړل شوی او په جګړه کې اته وسله وال او دوه تنه د امن کمیټې کسان وژل شوي.

د پاکستان پوځ هم د عملیاتو د خبر تر څنګ وسله والو د ور اوښتي سر زیان خبره کړې او وايي پوځ ته زیان نه دی اوښتی.

په سیمه کې خپلواک خبریال او د حالاتو څارونکي لال وزیر افغانستان انټرنشنل پښتو ته وويل چې، دغه عملیات تېره شپه ۱۲ بجې د خیبرپښتونخوا ټانګ ولسوالۍ په رزینده ناله سیمه کې شوي او د یرغمل شوي قاضي د خلاصون لپاره د پوځ او وسله والو تر منځ سخته جګړه هم شوې.

د شاکرالله په نوم قاضي دوه ورځې وړاندې د خیبرپښتونخوا په ټانګ کې د ټي ټي پي وسله والو له لوري تښتول شوی و او د هغه یوه ويډیو یې خپره کړه چې نوموړي د پاکستان له حکومته د هغه د خلاصون غوښتنه پکې کړې وه.

د پاکستان پوځ د قاضي د خلاصون په اړه رسمآ څه نه دي ويلي خو سرچینو افغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي چې قاضي شاکرالله روغ رمټ خپل کور ته رسېدلی.

لا هم د پاکستان مرکزي حکومت او یا د خيبرپښتونخوا ایالتي حکومت د یاد قاضي د خلاصون په اړه څه نه دي ویلي.

ښاغلي ایلخاني پور د یکشنبې په ورځ د (غوايي نهمه) له ایران انټرنشنل سره په خبرو کې د ایران د سپاه پاسداران نوم د ترهګریزو سازمانونو په لیست کې د شاملولو لپاره د جرمني پر حکومت د فشارونو د زیاتولو پر اړتیا ټینګار وکړ.

کوثر افتخاري د ښځو د انقلاب، ژوند، آزادۍ، د توماج صالحي د ملاتړ لپاره په برلین کې د جرمني میشتو ایرانیانو په اعتراضیه غونډه کې ایران انټرنشنل سره په خبرو کې وویل چې سړکونو ته په راوتلو سره به ایرانیان اجازه ورنکړي چې د ایران حکومت زموږ د عزیزانو او لاریون کوونکو ژوند واخلي.

هغه د آزادۍ لپاره د ښځو د پاڅون د غږ د خپرولو لپاره له ایرانه بهر د ایرانیانو د هلو ځلو اغېزمنتیا ته په اشارې سره زیاته کړه، د نورو هېوادونو خلک دې د ایران د سیاستونو په وړاندې د ایرانیانو د اعتراض غږ واوري.

ایرانیان د شنبې او یکشنبې په ورځو کې د نړۍ په بېلابېلو ښارونو کې د توماج صالحي د اعدام پر ضد د اعتراض لپاره راټول شوي وو.

لاریون کوونکو د ښاغلي صالحي د خلاصون د غوښتنې تر څنګ د ایران له حکومته وغوښتل چې د اعدام د حکمونو صادرول او د هغوی د اعدامولو مخه ونیسي.

توماج صالحي تېر کال لړم میاشت کې له يو کال نه زيات بند تېرولو وروسته په ضمانت خوشې شو. خو د لیندۍ میاشتي په نهمه نېټه بېرته په بابل ښار کې ونیول شو او بیرته د اصفهان زندان ته ولیږدول شو.

د ایران حکومت دغه سندغاړی چې د ښځې، ژوند ازادۍ د احتجاجي غورځنګ ملاتړی و، له خاورې سره په خیانت تورن کړی.

د ایران حکومت دغه سندرغاړي ته د اعدام سزا اورولې ده، خو ویلي یې دي چې تورن د استیناف غوښتنه کولی شي.

بیل‌ګېټس د ګوزڼ د له منځه وړلو په نړېواله مبارزه کې د سعودي عربستان له لوري د ۵۰۰ میلیون ډالرو مرستې هرکلی وکړ او ویې ویل چې هیوادونه باید دغه ویروسي ناروغۍ کمه ونه ګڼي.

سعودي عربستان د یکشنبې په ورځ د پولیو سره د مبارزې لپاره په راتلونکو پنځو کلونو کې د ۵۰۰ میلیونه ډالرو مرستې ژمنه وکړه. په دې توګه، سعودي عربستان له ګوزڼ سره د مبارزې په برخه کې د امریکا سره په مساوي توګه د لویو ملاتړ کوونکو هېوادونو په کتار کې راځي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې عربستان د تېرو شلو کلونو راهیسې د ګوزڼ د له منځه وړلو په برخه کې مبارزه کوي.

د سعودي نوې مرستې د پولیو د له منځه وړلو نړېوال کمپاین (GPEI) لپاره د ملاتړ تشه تر یوه بریده ډکوي.

د دغه کمپاين د وياند په خبره، دغه کمپاين په راتلوونکو دوو کلونو کې ٤،٨ ميليارډه ډالرو ته اړتيا لري او دا مهال ١،٢ ميليارده ډالره د بوديجې کسر لري.

ګوزڼ یا پولیو یوه ویروسي ناروغي ده چې هر کال ډیر ماشومان فلج کوي، خو د ۱۹۸۸ راهیسې د واکسین د پراخو کمپاینونو له امله دغه ویروس ۹۹ سلنه څخه ډير کم شوی.

خو، د افغانستان د وضعیت او د پاکستان په ځینو برخو کې د ناامنیو له امله د دغه ویروس بشپړ له منځه وړل لاهم یو لرې هدف دی.

ګېټس رویټرز ته وویل: «هیڅ ضمانت نشته چې موږ به بریالي شو. البته، زه په کلکه احساس کوم چې موږ کولی شو بریالي شو، خو دا یو ستونزمن کار دی چې دا هدف به ترلاسه کړو.»

هغه زیاته کړه چې د ځواکمنو مسلمانو هیوادونو لکه سعودي عربستان ملاتړ به د پولیو واکسین په اړه شکونه کم کړي.

نيويارک ټايمز ورځپاڼې ليکلي، چې د امريکا په ډېرو برخو کې د پوهنتون چارواکي هڅه کوي، چې په دغو پوهنتونونو کې د غزې د جګړې د مخالفينو د زياتېدونکو ناستو او غونډو مخه ونيسي.

په ورته وخت کې د کولمبیا پوهنتون د نیویارک د پولیسو له څانګې څخه غوښتي، چې د فلسطین پلوه زده کونکو د ایستلو لپاره مداخله وکړي.

له هغه وخت راهیسې پولیسو د امریکا په پوهنتونونو کې تر ۷۰۰ ډېر مظاهره کوونکي نیولي او په یو شمېر مواردو کې یې ډېری بېرته خوشې کړي دي.

په سینټ لویس کې د واشنګټن پوهنتون په یوه بیان کې د پوهنتون د تړلو اعلان وکړ او ویې ویل، چې د پوهنتون په احاطه کې تر ۸۰ زیات کسان نیول شوي دي.

په نیول شویو کسانو کې د امریکا د ۲۰۲۴ کال د ولسمشرۍ په انتخاباتو کې د زرغون ګوند د کاندیدې جېل سټاین او د هغې د انتخاباتي کمپاین دوه غړي هم شامل دي.

تېر کال د اکټوبر پر ۱۵مه د اسراییل پر جنوبي سیمو د حماس وسله والو برید وکړ، چې په پایله کې یې د یرغمل تر څنګ ۱۲۰۰ اسراییلیان ووژل شول.

ورپسې اسراییل پر غزې برید وکړ، چې د حماس د روغتیا وزارت د معلوماتو له مخې؛ د غزې د جګړې له پیل راهیسې تر اوسه په دې سیمه کې څه باندې ۳۴ زره فلسطینیان وژل شوي او څه باندې ۷۷ زره نور ټپیان شوي دي.

د محلي سرچینو په وینا؛ په شمال ختیځ بورنو ایالت کې چې د اسلامپالو اورپکو مرکز دی، د اسلامي دولت یا داعش د لویدیځې افریقا ولایت ISWAP مشکوکو جنګیالیو د ملکي ګډ کاري ځواک د غړو پر موټر د سړک غاړې ماین پر مټ الوځولی دی.‌

د نایجیریا د ملکي ګډ کاري ځواک په لومړي ځل په ۲۰۱۳ کال کې رامنځته شو، چې په شمال ختیځ کې د ټولنو ساتنه وکړي او د بوکو حرام او وروسته له هغې د داعش ډلې د لویدیځې افریقا ولایتسره په جګړه کې د اردو سره مرسته وکړي.

دغه ځواک وروسته له بیا نورو شمالي ایالتونو ته وغځول شو، چې د وسله والو تښتونکو ډلو سره مبارزه کوي.

تیجانیما عمر د کامرون هېواد سره پولې ته نږدې د ګمبورو نګالا سیمې لپاره د نایجیریا د ملکي ګډ کاري ځواک مشر وايي، چې د هغه ټیم د بورنو ایالت پلازمینې میدوګوري ته روان و کله چې دوی په ماین چاودنه وشوه.

عمر د ټیلیفون له لارې رویټرز خبر اژانس ته وویل: "کله چې ماین وچاودید، زمونږ د ځواک نهه غړي په هغه شیبه کې ووژل شول، یو شمېر نور سخت ټپیان شوي او سمدستي د درملنې لپاره روغتون ته وړل شوي دي."

د نایجیریا پوځ د دغه برید په اړه له تبصرې ډډه کړې ده.

سره له دې چې د نایجیریا د امنیتي ځواکونو بوکو حرام او داعش په جدي توګه محدود کړي دي؛ خو دویلاهم د ملکي خلکو او اردو په وړاندې وژونکي بریدونه ترسره کوي.

د ملکي کاري ځواک قوماندان اسماعیل هارونا په وینا؛ په شمال لویدیځ سوکو ایالت کې د شنبې په ورځ د وسله والو په برید کې د نایجیریا د ملکي ګډ کاري ځواک ۱۴ غړي وژل شوي او یو شمېر نور لادرکه دي.

هارونا وویل، چې دد ملکي ګډ کاري ځواک غړي د سوکوټو ایالت په عیسی سیمه کې وژل شوي، چیرې چې دوی د تښتوونکو د یوې وسله والې ډلې مشر پورې اړوند د بوش کمپ باندې برید کړی او هغه یې ویجاړ کړی و.

هغه زیاته کړه، چې د تښتوونکو دغه ډله په چټکۍ سره تنظیم شوه او د نایجیریا د ملکي ګډ کاري ځواک پر غړو یې هغه مهال برید وکړ کله چې دوی د سوکوتو ایالت پلازمینې ته راستانه کیدل.