سېلابونو د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې ځاني او مالي زیانونه اړولي دي

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت له لوري د یکشنبې په ورځ د (غوايي ۱۶مه) په خپره شوې خبرپاڼه کې لیکل شوي چې، د یادې ډلې د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي د اسلامي همکاریو سازمان په بلنه د دغه سازمان په ۱۵مې سرمشریزې غونډه کې ګډون کړی.

تر دې وړاندې د اسلامي همکاریو سازمان یو شمېر استازو کابل ته سفر کړی وو او د طالبانو له حکومت یې د نورو غوښتنو تر څنګ د نجونو او ښځو پر زده‌کړو او کار د بندیزونو لرې کولو غوښنې کړې وې.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت وايي، استازی به یې د یاد سازمان په عمومي غونډه کې د ګډون تر څنګ د اسلامي همکاریو سازمان له چارواکو او غړو هېوادونو له استازو سره هم د څو اړخیزو موضوع ګانو په اړه خبرې وکړي.

خو دا یې نه دي ويلي چې په کومو موضوع ګانو به د دغه سازمان له غړو سره خبرې کوي، د اسلامي همکاریو سازمان غړو په هره ناسته کې له طالبانو غوښتي چې په تېرو دوه نیمو کلو کې له خپل نیولي دريځ څخه په شا شي او په افغانستان کې د ټولو لوریو په ګډون یو پراخ بنسټه حکومت جوړ کړي.

د اسلامي همکارایو سازمان تر دې وړاندې په طالبانو نیوکې کړې وې چې په ډیرو برخو کې یې کړنې اسلامي نه دي او باید ترې لاس په سر شي.

د اسلامي همکاریو سازمازمان ۱۵مه سرمشریزه غونډه د مۍ په څلورمه پیل او نن به هم د ګامبیا په پلاېمېنه، بانجول کې دوام ولري.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت په خپله اېکس پاڼه نن یکشنبه د (غويي ۱۶مه) لیکلي چې، ۸۷۲ تنه افغان کډوال په جبري ډول له پاکستان څخه راستانه کړل شول.

د کډوالو وزارت د کندهار ولایت د سپین بولدک سرحدي امریت د معلوماتو له مخې وايي، ۱۱۵ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۶۱۲ تنه کیږي له دغې لارې د پاکستان حکومت له لوري په جبري توګه راستنې کړل شوې دي.

همدارنګه یاد وزارت وايي، ۵۸ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۲۵۷ تنو ته رسېږي د تورخم له لارې په جبرې توګه راستنې شوې دي.

ويل کیږي، درې تنه نور مجرد کسان هم د دغو کډوالو په ډله کې وو.

د طالبانو د کډوالو وزارت وايي، تازه راستنې شوې کورنۍ یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ، د کډوالو او خوړو نړېوال سازمان دفترونو ته ور پېژندلې دي.

دا په داسې حال کې ده، چې پر پاکستان د کډوالو د ملاتړو ادارو د فشارونو سربېره هم پاکستان د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ دوامداره ساتلې ده.

د اروپايي ټولنې د معلوماتو له مخې چې په دې وروستیو کې یې خپاره کړي دي ویل کیږي چې، د ۲۰۲۳ کال له جنورۍ څخه د ۲۰۲۴ کال تر اپرېل میاشتې پورې له پاکستان او ایرانه څه باندې ۱.۵ مېلیونه افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي دي.

د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانس په بدخشان کې د دغې ډلې د ټولګټو چارو ریاست له قوله نن یک شنبه (غوايي ۱۶مه) په ایکس پاڼه لیکلي چې د ډېرو سېلابونو راوتلو له امله د تخار او بدخشان تر منځ لویه لاره د تګ راتګ لپاره وتړل شوه.

دا په داسې حال کې چې د بدخشان په ارګو او داریم ولسوالیو کې د طالبانو په وړاندې خلکو لاریونونه پیل کړي چې په تاوتریخوالي اوښتي او د حل لپاره یې طالبانو له کابله یو پلاوی ګمارلی چې له کابله بدخشان ته سفر وکړي.

د طالبانو باختر اژانس د بدخشان د ټولګټو چارو ریاست د مسوولانو له قوله وړاندې ويلي، چې د دغې لویې لارې د خلاصون هڅې روانې دي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د ویاند مرستیال ضیا احمد تکل د یک شنبې په ورځ د (غوايي ۱۶مه) په اېکس پاڼه لیکلي، چې د یادې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د افغانستان لپاره د ترکیې له سرپرست سفیر جنګ اونال سره په کتنه کې له ترکیې سره د لاجورد له لارې د سوداګرۍ د پیل او افغان سوداګرو په ګډو هڅو په ترکیه کې د مشترکو نندارتونونو د پرانیستلو په اړه خبرې کړې دي.

د طالبانو بهریو چارو وزارت د ترکیې د سفیر له قوله لیکلي چې، د ترکیې او طالبانو تر منځ د اړیکو د پراختیا په برخه کې به په ګډه کار وشي، او په نږدې راتلونکې کې به د ترکیش هوايي شرکت پروازونه کابل ته پیل شي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د یادې لیدنې په اړه زیاتوي چې، امیرخان متقي د ترکیې سوداګر ستایلي چې په غزه کې د اسراییل د جګړې له امله یې له اسراییل سره د ترکیې له لوري سوداګریز پریکون کړی دی.

د ترکیې د احصایې د انسټیټیوټ د راپور له مخې په ۲۰۲۳ کال کې د دغو دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري ۶،۸ میلیارده ډالره وه چې ۷۶ سلنه یې د ترکیې صادرات وو.

د طالبانو اړوندې سرچينې وايي، چې بغلان کې د طالب قوماندانانو ترمنځ د جمعې په ورځ د (غوايي۱۴مه) وروسته له هغه جګړه پيل شوه، چې ملا عزيز غوښتل په برکه بغلان ولسوالۍ کې کور جوړ کړي.

دوی وايي، کله چې نورو طالبانو د دغه کور د جوړېدو مخه ونیوله، نو د دوی ترمنځ شخړه پیل شوه.

سرچينو زياته کړې، چې په دې جګړه کې د ملا عزيز څلور کسان ټپيان شوي دي. ملا عزیز چې په حاجي طارق مشهور و، په بغلان کې د طالبانو د امنیه قوماندانۍ د اپراسیون امر دی.

د هغې نښتې په وېډیوګانو کې چې افغانستان انټرنشنل ترلاسه کړي، د ډزو غږونه اورېدل کېږي.

په ورته وخت کې د ملا عزیز له خوا افغانستان انټرنشنل ته په رالېږل شوې غږیز فایل کې په بغلان کې له تاجک طالبانو سره د طالبانو پر چلند نیوکه کېږي.

په دې غږیز فایل کې د طالبانو دغه سیمه ییز قوماندان وايي، «کوم ظلمونه چې اوس په بغلان کې کېږي هغه مهال چې امریکا په افغانستان کې وه، نه وو شوي.»

نوموړی زیاتوي، چې طالبانو د ده پر کور برید کړی او د زوی په ګډون یې دوه تنه ټپیان شوي دي.

دغه طالب قوماندان زیاته کړه: «مسوولینو د تاجک مجاهدینو پر ضد جهاد پیل کړی دی.»

د طالبانو دننه سرچینو ویلي چې د شنبې په ورځ یې د کورنۍ یو شمېر غړي خوشي شوي، خو ملا عزیز او پنځه تنه یې لا هم بندیان دي.