د ایران د رېل پټلۍ ادارې ویلي، چې د افغانستان ترانزیټي ګاډی د تهران له لارې تېر شوی

د کډوالو وزارت د معلوماتو له مخې ۲۱ تنه بې سرپرسته ماشومان یې د وار چایلد موسسې ته د کورنیو موندلو په موخه سپارلي دي.

همدارنګه یاد وزارت زیاتوي چې له ایرانه راستنو شوېویو شمېر اړمنو کورنیو سره نغدي مرستې کړې دي.

دغه افغان کډوال په داسې حال کې له ایرانه راستانه شوي چې د ایران کورنیو چارو وزیر احمدي وحیدي ویلي چې، تېرکال یې یو میلیون او ۳۰۰ زره بې اسناده افغان کډوال له دغه هېواده اېستلي دي.

ایراني رسنیو د ایران د کورنیو چارو وزیر له قوله ویلي چې ایران نوي کډوال نه مني او ټول بې اسناده کډوال دې له دغه هېواده ووځي.

دغه وزارت په اېکس پاڼه لیکلي چي، د غوايي میاشتې په ۱۵مه نېټه د سېلابونو راوتلو له امله په غور کې ۱۰۷۳ کورنۍ بېځایه شوې او په خلاصه فضا کې شپې او ورځې تېروي.

د کډوالو وزارت د غور د کډوالو ریاست له قوله لیکلي چې، د غور ولایت په مرغاب ولسوالۍ کې ۵۶۲ کورنونه د سېلابونو راوتلو له امله په بشپړ ډول ویجاړ شوي.

همدارنګه یاد وزارت ویلي چې ۳۰۳ نور کورونه زیانمن شوي چې بیا رغېدو ته اړتیا لري.

د کډوالو چارو وزارت د معلوماتو له مخې د سېلابونو راوتلو له امله کرنیزې ځمکې، د برېښنا بندونه، ونې او باغونه هم ویجاړ شوي او د یادې ولسوالۍ د کلیو تر منځ د تګ راتګ ټولې لارې تړل شوې دي.

د ایران چارواکي افغان کډوال «وګړي» بولي. د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، احمدي وحیدي زیاته کړه: «د بې اسنادو وګړو د ننوتلو د مخنیوي لپاره، د دې سیمې اړوند قوانین باید تعدیل شي.»

تېره ورځ په ایران کې د کډوالو د ملي ادارې د بهرنیو وګړو او کډوالو د چارو مشر اصغر بلوکیان وویل چې هیواد یې نور د افغان کډوالو د منلو ظرفیت نه لري.

ښاغلي بلوكيان له طالبانو وغوښتل چې د افغان كډوالو د ورستنېدو لپاره امنيت او د ژوند شرايط برابر كړي. د صدا او سیما خبري اژانس د راپور له مخې، اصغر بلوکیان افغانستان یو ویجاړ او له ټکنالوژۍ بې برخې هېواد وباله.

په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسیدو وروسته، ډېری افغانان د ایران په ګډون نورو هېوادونو ته کډوال شول.

ایراني چارواکي دغه څرګندوني داسې مهال کوي چې یاد هېواد هره اونۍ زرګونه افغان کډوال نیسي او افغانستان ته یې ستنوي.

د پاکستان د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمن یوې لویې ولسي غونډې ته چې ښکاري په لسګونو زرو خلکو په کې ګډون کړی، ویلي چې تر ۳۰ زرو پورې وسلوال پاکستانیان په کومه لاره او څنګه کولای شي افغانستان ته د طالبانو د ملاتړ په موخه د جګړې لپاره ولاړ شي؟.

ویل کیږي دغه غونډه د پاکستان جمعیت علمای اسلام ګوند له لوري په کراچۍ کې ترسره شوې.

مولانا فضل الرحمان د هغو پاکستاني وسلوالو خبره کوي چې د تېر جمهوري حکومت پر مهال د طالبانو د ملاتړ لپاره په افغانستان کې د افغان حکومت او نړېوالو ځواکونو په وړاندې جنګېدل.

هغه وايي، «جنرال باجوه راته ویل، چې پر ډیورنډ کرښه یې په میلیارډونو روپیو اغزن تار لګولی او هېڅوک پرې تګ راتګ نه شي کولای.»

‏مولانا فضل الرحمن د پاکستان د پوځ مشران د پوښتنې په ډول ننګولي دي او وايي، « هغه له ۲۰ تر ۳۰ زرو پاکستاني وسله وال ځوانان، چې افغانستان کې یې د امریکایانو په خلاف جګړه کې د اسلامي امارت په ملاتړ برخه لرله، هغوی څنګه او کله تلل؟ او بیا چې طالبان هلته افغانستان کې واکمن شول، دغه ځوانان څنګه په کومه لاره او له بشپړ ځواک سره بېرته پاکستان ته راستانه شول؟»

هغه په ټینګار سره د پاکستان له پوځ پوښتلي چې، «تاسو خو د پولې په اوږدو کې ولاړ وئ، نو څنګه په دومره لوی شمېر وسلوال تګ راتګ کوي؟»

‏د نوموړي په وینا، که څه هم پاکستان ځواکمن پوځ او ډېر وسایل لري خو باور پرې نه شي کېدلی.

د مولانا فضل الرحمان دغو څرګندونو ته د پاکستان د پوځ او حکومت مشرانو او طالبانو لا غبرګون نه دی ښودلی. خو تر دې وړاندې بیا د پاکستان حکومت مشرانو په کابل کې په طالبانو تور پورې کړی چې د ټي ټي پي وسله وال له افغانستان څخه راځي او په پاکستان کې بریدونه کوي.

طالبانو د پاکستان داسې څرګندونې رد کړې او له ټي ټي پي سره د دوی مخالفت یې د دغه هیواد کورنۍ موضوع بللې.

طالب چارواکو د ۱۴۰۰م کال په لیندۍ میاشت کې ژمنه کړې وه چې، د تېتسو ناکامورا د وژنې قضیه به وڅیړي.

هغه مهال طالب چارواکي احمد الله وثیق ویلي و چې قاتل به یې پیدا کړي.

خو د جاپان ملي راډیو تلویزیون (این ایچ کې) د غوايي په ۱۶مه لیکلي، چې تر اوسه پورې څرګنده نه ده، چې تېتسو ناکامورا چا وژلی او واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته د هغه د وژنې په اړه پلټنې درول شوې دي.

ورته مهال دغې رسنۍ خبر ورکړی، چې په ننګرهار کې د اوبولګولو یو کانال چې د جوړولو چارې یې د تېتسو ناکامورا په غاړه وې بشپړې شوې دي.

ويل کيږي چې د اوبو لګولو له دغه کانال څخه به څه د پاسه ۱۴ زره ځايي اوسېدونکي او کروندګر ګټه واخلي.

تېتسو ناکامورا چې په «کاکا مراد» مشهور و، د «پیامسي» په نوم د یوې جاپاني خیریه موسسې مسوول و چې په ننګرهار کې یې د اوبو او ځنګلونو د مدیریت له پروژو ملاتړ کاوه.

په ۱۴۰۰م کال کې په کابل کې د جاپان سفیر ژمنه وکړه چې د تېتسو ناکامورا نیمګړې پروژې به بشپړې کړي.

له هغه وروسته د ۱۴۰۲م کال د لیندۍ په میاشت کې ۷۳ کلن جاپاني انجینر نوریو اووا افغانستان ته سفر وکړ چې د تېتسو ناکامورا د پروژو کار ته دوام ورکړي او د تېتسو ناکامورا نیمګړې پروژې بشپړې کړي.