په کابل کې د جاپان سفارت د افغان محصلینو لپاره بورسونه اعلان کړل

د طالبانو د انرژۍ او اوبو وزیر عبداللطیف منصور تر دې مخکې ویلي و، چې د ایران حقابه له لازم حده ډیره ورکړل شوې ده.

د ایران سپاه پاسداران پورې تړلې تسنیم خبري اژانس د جمعې په ورځ (د غویي ۲۱مه) ویلي، چې حسن مرتضوي او عبداللطیف منصور په کابل کې سره کتلي او د ایران حقابې په اړه یې خبرې کړي دي.

د دغه راپور له مخې د طالبانو د انرژۍ او اوبو وزیر وویل، چې د وروستیو ورځو اورښتونو ته په کتوچې په دوو پړاوونو کې د ۱۴۰۲کال په وروستیو او د ۱۴۰۳کال د وري او غویي میاشتو کې د کابل او ایران د هوکړې له مخې د سیستان او بلوچستان پولو ته اوبه خوشې شوي دي.

د ایران اسلامي جمهوریت وايي، چې د افغانستان او ایران ترمنځ د هلمند (هیرمند) د تړون پر بنسټ ایران ته هر کال د هلمند سیند شاوخوا ۸۵۰میلیونه متر مکعب اوبه د حقابې په توګه په نظر کې نیولي دي.

خو د ایران د انرژی پرس خبري اژانس د شنبې په ورځ (د غویي ۲۲مه) راپور ورکړ، چې ابوالفضل ظهره وند د تېرو ورځو د سېلابونو له امله له افغانستان څخه ایران ته د اوبه رسیدل د سیلابونو له امله ګڼي چې طالبان یې د مهارړلو توان نه لروده او جبور شول چې ایران ته یې خوشې کړي.

هغه وويل: «اوس په افغانستان کې وضعيت د خرابېدو په حال کې دى او له شته اوبو څخه هم ګټه نه شي اخيستلاى.»

په افغانستان کې د ایران د پخواني سفیر په وینا، طالبان یوازې د کوکنارو د کرلو لپاره اوبه ساتي، د بند د جوړولو لپاره بل هېڅ دلیل نشته.

طالبانو د یکشنبې په ورځ (د غویي ۲مه) اعلان کړی و، چې د طالبانو د اقتصادي چارو مرستیال عبدالغني برادر هرات ولایت ته د سفر په ترڅ کې د پاشدان د اوبو بند د پاتې برخو د بشپړولو کار پرانیست. د پاشدان بند د کرخ په ولسوالۍ کې او له هرات ښار څخه په ۲۵کیلومترۍ کې ایران ته نږدې موقعیت لري.

ابوالفضل ظهره وند وايي، طالبان په پام کې لري چې د پاشدان د بند په پروژه کې د ایران پر لور تلونکې اوبه بندې کړي او له دې وضوع د ایران پر وړاندې د فشار د وسیلې په توګه کار واخلي.

هغه زیاته کړه: "طالبان د امریکا ترڅنګ د ایران پر وړاندې همکاري کوي.د دوی نظر دا دی چې ایران د اوبو په برخه کې زیان منونکی دی او دوی غواړي له اوبو څخه د ایران په وړاندې د فشار الې په توګه د سیمې د جیو پولیټیکل ظرفیت د ګډوډولو او د ایران په ختیځو پولو کې د خلکو د تګ راتګ د کمولو او زموږ په هېواد کې د پانګونې د نه کولو اراده لري. يعنې دوی ترهګري اوبه دواړه د ايران پر ضد کاروي.»

په افغانستان کې د ایران پخواني سفیر په وینا، طالبان د بند د پروژې د عملی کولو لپاره پیسې او تخصص نه لری.

ابوالفضل ظهره وند وویل، چې طالبان د امو سیند اوبه هم اخلي ترڅو سیمه او منځنۍ اسیا ګډوډه کړي او خپل ځواکونه ځای پر ځای کړي او په حقیقت کې قومپالنه وکړي او سیمې ته پښتانه یوسي، په بل عبارت د دوی ټول هدف د سېمې د ګټو په خلاف دي.»

راشد خان ویلي: “د بغلان د غمجنې پېښې په اړه خبر شوم. ډېر یې ودردولم. خدای دی شهیدانو ته جنتونه ورکړي او زخمیانو ته کامله شفا غواړم. زه تاسو سره په دې لوی غم کې شریک یم. ان شاءالله تر خپل وس به کوشش کوو چې مرستو ته ځانونه ورسو”

هغه پv ټولو هیوادوالو غړ کړی چې په دې سختو ورځې کې خپلو وطنوالو ته لاس ورکړي او له شتمن هېوادوال یې غوښتي چې باید ډېر څه وکړي.

هغه ویلي، چې ژمن دی چې سیلاب ځپلو سره هر هغه څه وکړي چې کولای یې شي.

د طالبانو کورنيو چارو وزارت وايي، د وروستيو سېلابونو له امله په دریو شمالي ولايتونو کې ۱۵۳ کسان مړه شوي دي.

خو د خوړو نړیوال پروګرام وايي، یوازې بغلان کې تر ۳۰۰ ډېر کسان مړه شوي دي.

د افغانستان کرېکټ بورډ وايي، د شنبې د ورځې د قوس تيپې جام د سياليو د شلمې لوبې پچه مس عینک لوبډلې وګټل او لومړی يې د توپوهنې پرېکړه وکړه.

مس عینک لوبډلې په شلو اورنو کې د دوو لوبغاړو په سوځېدو امو لوبډلې ته ۲۰۱ منډې هدف وټاکه.

د مس عینک لوبډلمشر ابراهيم ځدران ۱۰۱ او افسر ځاځي ۷۸ منډې جوړې کړې.

امو لوبډلې دغه هدف پوره نه کړ او په شلو اورنو کې يې د ۹ لوبغاړو په سوځېدو ۱۹۱ منډې جوړې کړې.

مس عینک لوبډلې د ۹ منډو په توپير امو لوبډلې ته ماته ورکړه.

مس عینک لوبډلې په دې سياليو کې دا پنځمه پرله پسې برياوه او پايلوبې ته يې ور سره لار ومونده.

د افغانستان کرېکټ بورډ وايي، د راتلونکې دوشنبې په ورځ به مس عینک لوبډله له بند امير لوبډلې سره پايلوبه کوي او خپل بخت به ازمويي.

دغه سيالۍ په کابل کې پيل شوې دي، چې پنځو کرېکټ لوبدلو برخه پکې اخيستې ده.

د طالبانو مخابراتو او معلوماتي تکنالوجۍ وزارت نن پر خپله اېکس پاڼه په اعلاميه کې ويلي، چې طالب وزير نجيب الله حيات حقاني د اسیايي هېوادونو سره د نوري فايبر له لاري د چين د نښلولو لپاره همدا لاره تر ټولو اسانه بللې.

حقاني زياتوي: « افغان لوری به ډېر ژر د افغانستان دننه خپل کیبل تر سرحدي سیمو ورسوي تر څو له دې لارې چین سره د نوري فایبر کیبل له طریقه وصل شو او چین هم کولای شي د اوږدو لارو پر ځای پر لنډو لارو له اسیايي هېوادونو سره د نوري فایبر له طریقه ځان ونښلوي.»

د طالبانو د اعلامیې له مخې، په کابل کې د چين سفير ژاوشينګ په دې برخه کې لېواتيا وښوده او زياته يې کړه: « دوی لیواله دي، چې د واخان له لارې د نوري فایبر کیبل وغځوي او په دې برخه کې به خپلو مسلکي او د دې برخې ماهرینو سره خبرې وکړي.»

د واخان له لارې طالبان له چین سره د وصلېدو غوښتنه په داسې حال کوي چې لا هم له دې لارې د افغانستان او چین سوداګرۍ نه ده پیل شوې.

که څه هم طالبان په واخان کې د چین تر سرحد د سړک جوړولو ادعا کوي، خو چین په خپله خاوره کې تر دې سیمې سړک نه دی غځولی او نه یې کومه لېوالتیا ښودلې ده.

خو له دې سره واک ته د طالبانو په رسېدو چين له دغې ډلې سره په بېلابېلو برخو کې خپلې اړيکې ټينګي کړې او خپل تګ راتګ یې زيات کړی دی.

د چين سوداګريزو شرکتونو د افغانستان د کانونو بېلا - بېل قراردادونه تر لاسه کړي دي.

چین لومړنی هېواد دی چې د طالبانو واکمنۍ کې یې تېر دوبی خپل رسمي سفیر کابل ته واستاوه او هم یې د بېجینګ لپاره د طالبانو سفیر ومانه.

د طالبانو د ننګرهار ولایت مقام ویاند رسنیز مرکز په خپل اېکس کې لیکلي، چې څو ورځې وړاندې د جلال اباد - تورخم په لویه لاره کې د باريکاب سيمه کې پر دولتي ځمکه د مېشتو کورنيو او د طالب مسئولينو ترمنځ چې کومه ستونزه رامنځته شوې، ولایت مقام پرې خواشينی دی.

دوی ټینکار کړی، چې ددې قضیې په تړاو به د طالب مشرانو د هداياتو له مخې به اجرات ترسره شي.

د ننګرهار ولایت مقام په خپل رسنیزه خبرپاڼه کې د ځايي اوسیدونکو او د طالبانو ترمنځه ستونزه روښانه کړې نه ده خو د اعلامیې په پای کې لیکلي چې د ځمکو د تثبيت او د غصب د مخنيوي په اړه د ملا هبت الله فرمان او د رياست الوزراء حکم څرګند دی، طالبان د قانون پلي کولو او عدالت تامين ته ژمن دي او د ټول ملت د ښېګڼې په موخه پرېکړې کوي.

افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ځايي سرچینې وايي طالبان غواړي په دغه سېمه کې د ګمرک لپاره نوې ودانۍ جوړه کړي، خو د سیمې اوسیدونکي وايي طالبانو له جوړجاړي پرته د ځايي خلکو د کورنونو پر ورانولو پیل وکړ، چې دا کار د سیمې د خلکو له غبرګون سره مخ شو.

د سیمې د خلکو په وینا، د دوی اعتراضونو ته د طالبانو د کانال رییس مولوی غلام الرحمان په تاوتریخوالي ځواب ویلی.

لاریونوالو د طالبانو له لوري د وژل شوو کسانو جسدونه په ساعتونو د جلال اباد - تورخم لویه لاره د اعتراض په ډول کېښودل.

طالبانو د دغې سیمې اوسېدونکو ته ویلي، چې خپل کورونه پرېږدي او سیمه طالبانو ته پرېږدي؛ ځکه دا ځمکه د دولت اړوند ده، خو د سیمې خلک وايي چې دا ځمکې یې اخیستي او طالبان یې په زور ترې نیسي.