د افغانستان د بدن جوړونې فدراسيون وایي، چې لوبغاړو یې د سويلي اسيا په ۱۴م پړاو سيالیو کې درېيم مقام تر لاسه کړ. په دې سیالیو کې هندوستان تر ټولو د زياتو نمرو په تر لاسه کولو لومړۍ او مالديف دویم مقامونه تر لاسه کړي دي.
د افغانستان د بدن جوړونې ملي فدراسيون د یکشنبې په ورځ په يوې خبرپاڼه کې ويلي، چې لوبغاړو يې د سويلي اسيا په څلوارلسم پړاو سيالیو کې د ۳۷۰ نمرو په تر لاسه کولو درېيم مقام ګټلی.
د فدراسيون د معلوماتو له مخې؛ په دې سياليو کې د سويلي اسيا د اوو هېوادونو ۱۷۱ لوبغاړو برخه اخيستې وه.
په خبرپاڼه کې راغلي، چې د افغانستان څخه ۱۱ لوبغاړو د فزيک او بدن جوړونې په برخو کې ګډون کړی و، چي درې د سرو زرو، پنځه د سپينو زرو او درې يې د برنزو مډالونه ترلاسه کړل.
د طالبانو د کار او ټولنيزو چارو وزارت وایي، چې د دوی وزير په سن پيټرزبورګ ۲۷م نړۍوال اقتصادي فورم په غونډه کې د سيمې له هېوادونو غوښتې، چې پر دوی دې بنديزونه پای ته ورسوي. هغه ويلي، چې د سيمې هېوادونه دې له دوی سره تعامل وکړي.
د طالبانو د کار او ټولنيزو چارو وزارت ویاند سميع الله هاشمي نن یکشنبه پر خپله اېکس پاڼه په سن پيټززبورګ کې د ۲۷م نړۍوال اقتصادي فورم په غونډه کې د دغه ډلې د وزير عبدالمنان عمري د وینا جزيیات شریک کړي.
هاشمي وايي، چې عبدالمنان عمري په دې نړۍوال اقتصادي کنفرانس کې ټينګار کړی، چې د بېلابېلو هېوادونو بنديزونو افغانستان متاثره کړی دی.
نوموړي ويلي، چې طالب وزير د خپلو خبرو په يوې برخه کې زياته کړې: «د مختلفو هېوادونو له تحریماتو او بنديزونو څخه افغانستان تر بل هر هېواد ډېر متاثره دی، نور باید دا تحریمونه پای ته ورسیږي.»
طالب وزير ويلي، چې په افغانستان کې اقتصادي پاليسیو قوي کېدل يې هدف دي، چې دا به د سیمې د هېوادونو د اقتصادي پلان په پياوړتيا کې مرسته وکړي.
طالبانو پرون ويلي وو، چې د دغه ډلې د کار او ټولنیزو چارو وزیر عبدالمنان عمري د روسیې د کار او ټولنیزو چارو له وزیر انتون کوتیاکوف سره په لیدنه کې روسیې ته د افغان کارګرانو د استولو وړاندیز کړی.
روسي چارواکو د طالبانو د دغه پلان په اړه څه نه وو ويلي.
څه موده مخکې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي هم پر نړۍوالو غږ کړی و، چې پر افغانستان لګول شوي بندیزونه لېرې کړي تر څو افغانان وکولای شي، په کور دننه او بهر خپلو اړتیاو ته لاسرسی ولري.
بل لوري بيا د یو شمېر طالب چاروواکو تر څنګ د دې ډلې مشر هبت الله اخوندزاده په خپلو څرګندونو کې وايي، چې « د نړۍوالو مرستو، د تور لېست او بنديزونو څخه د دوی د لېرې کېدو او د حکومت رسميت پېژندنې ته اړتيا نه لري.»
د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت ویاند سمیع الله ابراهیمي اعلان وکړ، چې دغه وزارت په ۱۴۰۲ کال کې له ۱۳۰ زرو څخه زیاتو کسانو ته د کار جوازونه ورکړي دي. ښاغلي ابراهیمي وویل، چې دغه جوازونه د افغانستان او بهرنیو هېوادونو وګړو ته صادر شوي دي.
د افغانستان ملي راډيو د يکشنبې په ورځ د غبرګولي په ۲۰مه د طالبانو تر کنټرول لاندې د طالبانو د کار او ټولنيزو چارو وزارت د وياند سميع الله ابراهيمي له خولې ليکلي، چې دغه وزارت تېر کال نږدې ۴۴ زره کسانو ته د حرفوي او تخنيکي زده کړو زمينه برابره کړې ده.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو د اسد په څوارلسمه واک ته له رسېدو وروسته په دولتي ادارو او بیا په نادولتي ادارو کې د ښځو پر کار بندیز ولګاوه او د ښځو د کارموندنې پر وړاندې یې سخت محدودیتونه وضع کړل.
د کډوالو نړۍوال سازمان د تېر کال په پای کې په افغانستان کې د بیکارۍ د زیاتیدو په اړه اندېښنه څرګنده کړه او ویې ویل چې په سلو کې ۷۰ افغانان د فقر تر کرښې لاندې ژوند کوي.
د ایران د پارلمان غړی او په کابل کې د دغه هېواد پخوانی سفیر ابوالفضل ظهره وند وايي، چې د ایران لپاره اساسي موضوع د یوه ټولکډونه حکومت جوړول دي. ښاغلي ظهره وند وویل، چې په افغانستان کې د ټولکډونه حکومت شرط د ابراهیم رییسي په حکومت کې تعقیب شوی او دا شرط اوس هم په خپل ځای دی.
خو ابوالفضل ظاهره وند وايي چې په ایران کې څوارلسم حکومت جوړېږي او موږ باید انتظار وباسو او وګورو چې د افغانستان په اړه به د نوي حکومت تګلاره څه وي.
په ایران کې د قدس خبري اژانس د یکشنبې په ورځ (د غبرګولي په ۲۰ مه) راپور ورکړ، چې د پارلمان غړي او په کابل کې د ایران پخواني سفیر ویلي چې موږ دا مهال په یوه خلا کې ژوند کوو.
هغه په تهران کې د روسیې، چین، پاکستان او ایران د استازو د غونډې په اړه وویل: د تهران غونډه باید د طالبانو په رسمیت پېژندلو او د طالبانو له خوا د څو دریځونو د خپلولو په برخه کې د جدي لاسته راوړنو لامل نه شي. په دې مسله کې به جدي مرسته ونه کړي.»
د افغانستان لپاره د تماس ډلې دوهمه غونډه د شنبې په ورځ (د غبرګولي۱۹مه) په تهران کې جوړه شوه. په دې غونډه کې د روسیې، چین او پاکستان استازو ګډون کړی و. په دې غونډه کې د طالبانو هېڅ استازي ګډون نه دی کړی.
د افغانستان لپاره د ایران اسلامي جمهوریت ځانګړي استازي حسن کاظمي قمي له غونډې وروسته په یوه خبري غونډه کې وویل، چې طالبانو ته مشوره "مداخله" نه ده.
ښاغلي قمي وویل، چې په افغانستان کې باید یو داسې حکومت جوړ شي، چې له مختلفو طبقو او "ښه خلکو" سره وي.
د افغانستان لپاره د ایران ځانګړي استازي هم د تهران په غونډه کې د طالبانو د نه ګډون په اړه وویل: دوی خپل واک درلود.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت یوه چارواکي ذاکر جلالي د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۹مه) په خپل اېکس کې لیکلي، چې دغه ډله د تهران غونډې ته بلل شوې وه، خو ګډون یې نه دی کړی.
هغه وویل، طالبان تمه لري چې د افغانستان په اړه غونډې "د معمول او جوړ شوي میکانیزم له لارې" ترسره شي.
د چین او پاکستان مشرانو په یوه ګډه خبرپاڼه کې په افغانستان کې د یوه ټولګډونه حکومت د جوړېدو غوښتنه کړې ده. په دغې خبرپاڼه کې له طالبانو غوښتل شوي چې له ترهګرۍ سره پرېکنده مبارزه وکړي او منځلاري سیاستونه غوره کړي.
د چين او پاکستان مشرانو د غبرګولي په ۱۸مه نېټه د جمعې په ورځ په بېجينګ کې سره وکتل.
شيجين پينګ شهباز شريف ته ویلي؛ چې چين د تل په څېر د پاکستان او د دغه هېواد د ملي حاکميت ټينګ ملاتړ کوي.
د دواړو هېوادونو په ګډه خبرپاڼه کې چې د یکشنبې په ورځ خپره شوه، ویل شوي چې چین او پاکستان د افغانستان د مسلې په اړه د اړیکو او همغږۍ پر پیاوړتیا هوکړه کړې ده.
د خبرپاڼې په یوه بله برخه کې له طالبانو غوښتل شوي چې له ترهګرۍ سره پرېکنده مبارزه وکړي او اجازه ورنه کړي چې د افغانستان خاوره د ترهګرو فعالیتونو لپاره وکارول شي.
دغه راز دواړو لوریو په افغانستان کې د شته ننګونو د هواري لپاره د نړیوالې ټولنې د همږغۍ د هڅو غوښتنه وکړه.
له ترهګرۍ سره پر مبارزې ټینګار په داسې حال کې کیږي، چې څه موده وړاندې یو شمېر چینايان په پاکستان کې په نښه او ووژل شول.
د اسیا ویک رسنیو په دې وروستیو کې راپور ورکړی چې په پاکستان کې د چین پر ګټو د بریدونو په مخنیوي کې د اسلام اباد له پاتې راتللو وروسته، چینايي ډیپلوماټانو ګام پورته کړی دی.
دغې چینايي رسنۍ لیکلي چې بیجینګ په افغانستان کې پانګونه په دې شرط کړې چې په پاکستان کې پر خپلو ګټو د بریدونو مخنیوی وکړي.
د لانګ وار ژونال خبري وېبپاڼې د سیف العدل چې د القاعدې اوسنی مشر بلل کیږي د یوې مقالې په حواله لیکلي، چې دغې ډلې په ټوله نړۍ کې له خپلو پلویانو غوښتي چې د نظامي زده کړو او تجربې ترلاسه کولو لپاره افغانسان ته کډه شي.
د دغه راپور پر بنسټ، سیف العدل د سالم الشریف له پټ نوم څخه په ګټې اخیستنې په دغه عنوان «غزه؛ وجودي جګړه، نه سرحدي جګړه.» مقاله لیکلې ده.
په مقاله کې چې د القاعدې اوسني مشر ته منسوب شوي راغلي:« د امت هغه وفادار خلک چې غواړي بدلون راولي، د هغه ځای له وضیعت څخه دې زده وکړي او د طالبانو له تجربو ګټه پورته کړي.»
سیف العدل دغه راز په ټولو اسلامي هیوادونو کې پر مسلمانو ټولنو غږ وکړ؛ چې د «یهودو او غربي صهیونیسټانو» په ګټو بریدونه وکړي او ټینګار یې وکړ چې دا بریدونه باید دردناک وي، ځکه چې د هغه څه د ترسره کولو لپاره چې زموږ لپاره او موږ ته اړتیا وه، ډیر ناوخته دی.
د لانګ وار ژورنال د راپور له مخې د القاعدې اوسنی مشر په ایران کې اوسیږي.
په افغانستان کې د القاعده شتون
د القاعده شبکې مشر ایمن الظواهري د ۱۴۰۱ کال د زمري په اتمه په کابل کې د امریکا په هوايي برید کې ووژل شو. خو طالبانو په افغانستان کې د الظواهري شتون او د هغه وژل رد کړي دي.
همدارنګه القاعده د نوي مشر له ټاکلو سره سره، د ایمن الظواهري د وژل کېدو په اړه چوپه خوله پاتې ده.
که څه هم طالبانو په افغانستان کې د ترهګرو ډلو شتون او له هغوی سره د دغې ډلې اړیکې رد کړې دي، خو د تېر کال په سلواغه میاشت کې د ملګرو ملتونو امنیت شورا په یوه راپور کې وویل، چې طالبانو له القاعدې سره خپلې اړیکې ساتلې او القاعده ډلې په افغانستان کې اته نوي روزنیز کمپونه جوړ کړي دي.
د معلومات له مخې په غزني، لغمان، پروان او ارزګان ولایتونو کې د القاعدې څلور کمپونه جوړ شوي او دغېډلې په پنجشیر کې د وسلو یو زیرمتون هم جوړ کړی.
د امنیت شورا په راپور کې ویل شوي چې د طالبانو او القاعدې ترمنځ اړیکې لا هم نږدې دي او دغه ډله توانیدلې چې د طالبانو تر واک لاندې په افغانستان کې ځان په یوه «دوامداره» حالت کې وساتي.
د راپور له مخې، د القاعدې جګپوړي چارواکي په افغانستان کې دي او یادهډله لا هم د دغه هېواد ترڅنګ نورو ته ګواښ پېښوي.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا لیکلي، چې طالبان هڅه کوي له القاعدې سره خپلې اړیکې کمې وښیې.
د راپور له مخې، القاعده په هلمند، هرات، فراه او کابل ولایتونو کې هم تاسیسات لري.