په بلخ کې د پنځو کورنیو شرکتونو په غړیتوب د نفتي موادو د تولید کنسرسیوم جوړ شو

خواجه اصف د پنجشنبې په ورځ له جیو نیوز سره په مرکه کې ویلي، چې په پاکستان کې د مخ په زیاتېدونکو امنیتي ګواښونو او قاچاق د مخنیوي لپاره به د ترافیکو او اتباعو کنټرول لا سخت کړي او پر ډېورنډ به ټول نړۍوال قوانین پلي کړي.

هغه زیاته کړې، چې عام وګړي او د لویو لاریو چلوونکي به پرته له پاسپورټ او وېزو پاکستان ته د ننوتلو اجازه ونه لري.

هغه یو ځل بیا د افغانستان پر طالبانو غږ کړی، چې د تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي) او نورو وسله والو ډلو له خوا د پاکستان پر ضد د بریدونو لپاره د خپلې خاورې د کارولو مخه ونیسي.

وروسته له هغه چې افغان طالبان د ۲۰۲۱ کال په اګست کې واک ته ورسېدل، په پاکستان کې ترهګريز بریدونه پراخه شوي دي.

د پاکستان د دفاع وزیر ویلي: "موږ باید خپل هېواد خوندي کړو او دا پولې زموږ امنیت ته زیان رسوي."

نوموړي زیاته کړې، چې له افغانستانه د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته په افغانستان کې ترهګري ډېره شوې او اوس مهال ټول ترهګر د افغانستان په خاوره کې دي.

که څه هم افغان طالبانو په وار - وار د پاکستاني چارواکو دا ډول څرګندونې رد کړي او په پاکستان کې ناامني یې د دغه هېواد د امنیتي ادارو ناکامي بللې؛ خو پاکستاني چارواکو بیا افغان طالبان تورن کړي، چې دوی د ټي ټي پي ملاتړ کوي.

تازه د پاکستان پوځ په پښتونخوا او بلوچستان کې د عزم استحکام په نوم عملیات پیل کړي، چې د عمران خان په مشرۍ د تحریک انصاف ګوند سربېره جمعیت علمای اسلام او یو شمېر نورو سیاسي ګوندونو یې مخالفت کړی دی.

ملا فضل الرحمان په تازه څرګندونو کې ویلي، چې په نېږدې درې یا څلورو میاشتو کې به په پښتونخوا کې اسلامي امارت حاکم وي.

هغه زیاته کړې، چې د شمالي او جنوبي وزیرستان سربېره به طالبان د لکي مروت، بنو، دره اسماعیل خېل او یو شمېر سیمې ونیسي.

افغان طالبانو د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف تازه څرګندونو ته کوم غبرګون نه دی ښودلی.

نوموړي نن پنجشنبه پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې د سراج الدین حقاني د ورور انس حقاني په ګډون یې ګڼو طالبانو ته پیغامونه پرېښي او د هغوی له استازو یې د مرستې غوښتنه کړې؛ خو چا یې مرسته نه ده کړې.

هغه زیاتوي: " ما ته هېڅ ځواب نه دی راکړل شوی یوازې نورې ژمنې!؟ ما د یو کال څخه زیات انتظار وکړ. تېره اونۍ ما یو طبي قیضه درلوده او زه لاړم."

نوموړي د سراج الدین حقاني تصویر له خپل کړي پوسټ سره یو ځای خپور کړی او له هغه یې د دعا غوښتنه کړې ده.

د جبراییل عمر پر پوسټ د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ګڼو چارواکو تبصرې کړي او له هغه یې غوښتي، چې خپل کړی پوسټ بېرته ړنګ کړي؛ خو هغه یې په ځواب کې ویلي، چې د یو کال انتظار وروسته مجبور شوی، چې خپل غږ پورته کړي.

د جبراییل پر لیکنې د طالبانو د استخباراتو د ریاست یو شمېر کارکوونکو هم تبصرې کړي او هغه ته یې ویلي، چې فرمایشونه یې نه خلاصیږي؛ مګر جبراییل ورته لیکلي: " انسانیت د نورو په ناامیدۍ خندا کوي".

نوموړي زیاته کړې؛ کله چې له طالبانو سره بندي و، نو دی یې شکنجه کړی او صحي ستونزې ورته پېدا شوي دي.

د افغان - امریکايي پوهنتون یاد استرالیايي استاد چې د افغانستان د جمهوري نظام پر مهال طالبانو نیولی و، نېږدې درې نیم کاله د طالبانو په بند کې و.

وروسته له خوشې کېدو هغه اسلام قبول کړ او د طالبانو ملاتړ یې پیل کړ.

هغه د طالبانو له واکمنۍ راپه دېخوا په کابل کې اوسېده او اوس له افغانستانه وتلی دی.

د هغه په وینا، د پېښې قربانیان د دوو کورنیو غړي دي.
ویل کېږي، چې د غو سېلابونو د سر د زیان ترڅنګ ګڼ مالي زیانونه هم خلکو ته اړولي دي.
د ښاغلي سیغاني په وینا، د لادرکه شویو کسانو د پلټنې عملیات روان دي.
دغه سېلابونه تېره ورځ د یکاولنګ ولسوالۍ په دزدان چشمه، هزار چشمه او پودینه‌تو کلیو کې راوتي دي.
له بل پلوه د طالبانو د والي دفتر وایي، چې دغو سېلابونو د یکاولنګ ولسوالۍ تر څنګ د پنجاب، ورس او کهمرد ولسوالۍ هم زیانمنې کړې دي.
دغه سېلابونو د کورونو ترڅنګ ځینې کرنیزې ځمکې هم ویجاړې کړې دي.

د خوړو نړۍوال پروګرام (د غبرګولي په ۳۰مه نېټه) ویلي و، چې له پاکستانه ستانه شوي ځیني کډوال د تېرو میاشتو له سېلاب او ورښت له امله بیا له خپلو مېنو بې ځایه شوي دي.

په افغانستان کې سېلابونو تېرو دوو میاشتو کې تر نورو ولایتونو بغلان، غور او هرات ډېر وځپل.

د ملګرو ملتونو عالي کمېشنري بیا وايي، چې دغو سېلابونو وړمه میاشت لږ تر لږه ۳۴۷ تنه مړه کړي او له ۱۰ زرو څخه زیات کورونه یې ویجاړ کړي دي.

رزماري ډي‌کارلو وویل، چې د ملګرو ملتونو سرمنشي هڅه کوي د دغې څوکۍ لپاره مناسب کس وټاکي.
مېرمن ډي ‌کارلو د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د ټاکل کېدو پر سر د ځینو هېوادونو د استازو تر منځ اختلافاتو ته په اشارې وویل، چې د دې کار لپاره د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ۱۵ غړو هېوادونو استازي باید هوکړه وکړي.
هغې زیاته کړه، چې د افغانستان لپاره د ځانګړي استازي د ټاکلو موضوع پای ته نه ده رسېدلې او ملګري ملتونه تمه لري چې په دې برخه کې ګامونه واخیستل شي.

د ګوترېش مرستیالې د ملګرو ملتونو د استازي د ټاکل کېدو پر سر اختلافاتو او شته پېچلتیاو ته په اشارې وویل: «موږ کله هم یو هېواد ته داسې کس چې هغوی یې نه غواړي نه دی ګومارلی.»
د ملګرو ملتونو امنیت شورا د افغانستان لپاره د دغه سازمان د ځانګړي همغږي کوونکي فریدون سېنرلي اوغلو د «خپلواکې ارزونې او سپارښتنې» له مخې د تېر کال د مرغومي په میاشت کې د یو پرېکړه لیک په صادرولو سره د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړی استازي د ګومارلو په اړه غوښتنه کړې وه.
د دغه ځانګړي استازي ټاکنه بیا وروسته د ملګرو ملتونو، د سیمې هېوادونو او طالبانو تر منځ په یوه لانجمنه مسله بدله شوه چې له څو میاشتو په تېرېدو سره لا هم دغه لانجه نه ده غوڅه شوې.
تمه داسې وه، چې د دوحې په درېیمه ناسته کې هم د دغه ځانګړي استازي د ګومارلو پر سر خبرې اترې وشي؛ خو اوس د دغې ناستې اصلي خبرې به پر مالي، بانکي او د نشه‌یي توکو پر ضد د مبارزې پر سر راټولې وي.
طالبان وايي، چې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د استازي دفتر (یوناما) په شتون کې د بل استازي د ګومارلو اړتیا نه شته.

چین، روسیې او ایران هم د دغه استازي ګومارل د طالبانو له هوکړې سره مشروط بللي دي.

هغه وایي، نیمه پایلوبې ته رسېدل یوه ستره لاسته راوړنه ده.
هغه په خپله لیکنه کې ویلي، په دې سختو وختونو کې تاسو افغان ملت ته د یووالي او خوښۍ شیبې وروبخښلې.
هغه وایي:« مننه چې د افغانستان استازیتوب مو په دومره ویاړ سره وکړ.»
هغه د خپلې لیکنې په وروستۍ برخه کې لیکلي:« موږ تاسو ته ستاسو په راتلونکو سیالیو کې د لا بریالیتوبونو هیله کوو. لا وځلېږئ، او موږ پر تاسو ویاړو. تاسو زموږ اتلان یاست.»
له بل پلوه په خواله رسنیو کې له سوېلي افریقا څخه له ماتې وروسته ګڼو افغانانو په خپلو لیکنو کې د افغان لوبډلې ملاتړ کړی دی.

دا لومړی ځل و، چې افغانستان په نړۍوال جام سیالیو کې تر نیمه پایلوبې رسېږي.

وړمه ورځ افغان لوبډلې بنګله دېش ته په ماتې ورکولو سره وتوانېده، چې د نړۍوال جام پایلوبې ته لار ومومي.

نن د نړۍوال جام په پایلوبه کې سوېلي افریقا په نهو وېکټو افغانستان ته ماتې ورکړه او پاییلوبې ته ووته.