د ترکیې د ازمیر هوايي ډګر ته نږدې د اورلګېدنې له امله الوتنې وځنډول شوې

په ټول هېواد کې روان دغه لاریونونه د څلورم ځل لپاره د لومړۍ وزیرې شیخ حسینه له بیا ټاکل کیدو راهیسې ترټولو لوی بلل شوي.

ویل کیږي، چې دغه لاریونونه د ځوانانو تر منځ د لوړې بېکارۍ کچې له امله رامنځته شوی، چې د ۱۷۰ میلیوني هېواد نږدې پنځمه برخه ترې کړیږي.

لاریون کوونکي له دولت څخه غواړي چې د هغو کسانو کورنیو ته چې د ۱۹۷۱ کال د خپلواکۍ په جګړه کې له پاکستان سره جنګېدلي وو، د ۳۰ سلنه دولتي دندو له ورکولو ډډه وکړي.

په ډاکه کې د پنجشنبې په ورځ له پولیسو سره په شخړو کې لس کسان ووژل شول، دغه مرګ ژوبله تر دې دمه په یوه ورځ کې تر ټولو لوړه شمېره بلل کیږي.

په وژل شویو کسانو کې د یو بس چلوونکي هم شامل دی، چې جسد یې روغتون ته وړل شوی او ویل کیږي، چې پر سینه د پولیسو په مرمۍ لګیدلی دی.

په وژل شویو کې یو ریکشا چلونکی او درې زده کونکي هم شامل دي.

عیني شاهدانو وویل، چې په سلګونو نور کسان په دغه اخ او ډب کې وروسته له هغه ټپیان شوي کله چې پولیسو د لاریون کوونکو د ماتولو لپاره اوښکې بهونکي ګاز او ربړي ګولۍ کارولي.

لاریون کوونکو موټرونه، د پولیسو پوستې او نور تاسیسات سوځولي دي.

د بنګله دېش د قانون وزیر انیس الحق وویل، چې حکومت له لاریون کوونکو سره خبرو ته چمتو دی؛ خو هغوی له دغه کاره انکار کوي.

نوموړي وايي: "خبرې اترې او ډزې په یو وخت نه کېږي".

د لاريون همغږي کوونکي ناهيد اسلام رويټرز خبري اژانس ته وويل: "موږ د خبرو اترو لپاره د مړو پر جنازو پښې نه شو اېښودلای. خبرې اترې پخوا کېدی شوې. "

د بنګله دېش لومړې وزیره حسینه چې د دغه هېواد د خپلواکې د تر لاسه کوونکې شیخ مجیب الرحمن لور ده، تر اوسه د اعتراض کوونکو غوښتنې رد کړي دي.

تر دې مخکې، پولیسو د ډاکې پوهنتون ودانۍ ته څېرمه د لاریون کوونکو د شړلو لپاره اوښکې بهوونکی ګاز کارولي او چارواکو د لاریونونو د محدودولو لپاره ځینې انټرنیټي خدمات بند کړي وو.

دغه دفتر ته یو راغلي کډوال وروسته له هغه پولیسو ته زنګ ووهه، چې ولیده چې د دفتر ښیښې ماتې شوي او په کې دننه ګډوډي رامنځته شوې ده.‌

پولیسو ویلي، چې دغه ورانکاری برید د پنجشنبې په شپه شوی او کیدی شي د فلسطین پلوه لاریونونو سره تړاو ولري.

د پولیسو په وینا؛ په دفتر کې د ملکیت د زیان په ګډون ټوله ورانکاري له بهر څخه ترسره شوې او په ودانۍ او سړک کې "مارک میلر د ماشوم وژونکی" لیکل شوي دي.

په دې وروستیو کې په پرلپسې توګه د میلر دفتر مخې ته له دې امله لاریونونه شوي، چې د فلسطین پلوه کسان په فدرالي حکومت نیوکه کوي، چې د کاناډا د فلسطینیانو د کورنیو د غړو د راوستلو لپاره چې دا مهال په غزه کې بند پاتې دي، کافي کار نه کوي.

د کډوالۍ وزیر مارک میلر د پنجشنبې په ورځ پر اېکس خواله رسنۍ خپور کړي پیغام کې پر خپل دفتر شوی برید تایید کړ او ویې ویل: "دا یو جرمي عمل دی، چې زه یې په کلکه غندم."

میلر لیکلي: "زما همکاران خوندي دي، څوک ژوبل شوي نه دي. دا هغه څه دي چې مونږ ته خورا مهم دي."

تر اوسه د برید په اړه څوک نه دي نیول شوي، خو د پولیسو یو ویاند ویلي، چې دا پېښه د اسراییل او حماس له جګړې سره تړاو لري.

د فلسطین د فوټبال اتحادیې (PFA) د می په میاشت کې په فیفا کې د اسراییل د غړيتوب د ځنډولو وړاندیز کړی و او له همدې امله فیفا د دغه وړاندیز د ارزونې امر کړی و او بیا یې په جولای میاشت کې د دې موضوع د حل کولو ژمنه وکړه.

د اسیا د فوټبال کنفدراسیون هم د اسراییل پر وړاندې د هر دول اقدام ملاتړ کړی و.

د فلسطین د فوټبال اتحادیې مشر جبریل الراجوب وویل، چې فیفا نه شي کولی د "سرغړونو یا په فلسطین کې روانې نسل وژنې" ته بې پروا پاتې شي.

څارنوال میکس ډو پلیسیس چې د سویلي افریقا له خوا د عدالت نړۍواله محکمه ته راوړل شوې قضیه کې چې اسراییل یې په نسل وژنې تورنوه، برخه درلوده له سارا پوډیفین جونز سره په ګډه لیکلي تحلیل کې ویلي:

"په دې کې شک نه شته چې په فلسطین کې د اسراییل چلند د فیفا اهدافو ته زیان رسولی او کمزوری کوي یې."

په دغه لیکنه کې راغلي: "اسرايیل د فیفا د اوصولو درېیمې مادې خلاف د فلسطینیانو په نړۍواله کچه پېژندل شوي بشري حقونه تر پښو لاندې کړي دي.

د فلسطین سره د نژاد، قوم او د زیږون ځای په اساس تبعیضي چلند ته دوام ورکوي”.

دغه راپور وايي: "د اسراییل کړنې په ۵مې مادې کې بیان شوي بشردوستانه موخې زیانمنوي. د اسراییل چلند د فیفا له خوا د خپلو اهدافو او په نړۍواله کچه پېژندل شوي بشري حقونو څخه سرغړونه ده."

فلسطین د اسراییل د فوټبال ټولنه د نړۍوالو قوانینو څخه په سرغړونې او د عرب لوبغاړو سره په تبعیض تورنوي؛ خو دغې ټولنې یاد تورونه رد کړی دي.‌

هغه غوښتنلیک چې فیفا، د المپیک نړۍوالې کمېټې او د سپورت له فدراسیونونو څخه غوښتنه کوي چې اسراییل له نړۍوالو لوبو څخه منع کړي تر ۳۸۰ زره ډېر لاسلیکونه ترلاسه کړي دي.

د پاکستان د لومړي وزیر له دفتره په خپره شوې ویناپاڼه کې راغلي، چې شهباز شریف په دې اړه له ټولو امنیتي ځواکونو څخه مننه کړې او وایي خوشاله دی چې خلکو په ډاډمنه توګه خپل مذهبي مراسم ترسره کړل.
په تېرو کلونو کې به دغه غونډې د ځینو مذهبي ډلو له‌خوا په تاوتریخوالي بدلېدې او ولسي خلکو ته به په کې ګڼه مرګ ژوبله اوښته.
د دغه هېواد د نورو صوبو پرتله به د تاوتریخوالي زیاتې پېښې د خیبر پښتونخوا په هنګو، ډېره اسماعیل خان، ورکزیو، پاړه چنار او پېښور کې پېښېدې؛ خو سږکال د دغو مراسمو د خوندي ترسره کولو له پاره زرګونه امنیتي ځواکونه پر دندو ګومارل شوي وو او ورسره د څار امنیتي کمرې هم د دغې صوبې په بېلابېلو برخو کې لګول شوې وې.
د خیبر پښتونخوا امنیتي چارواکي وايي، چې دوی د مذهبي فرقه وارۍ د مخنیوي او د عاشورا د ډاډمنو نمانځلو په پار د څار داسې یوه کمېټه جوړه کړې وه چې د صوبې ټولې سیمې یې تر امنیتي پوښښ لاندې راغلې وې.

دا رنګه د پېښور خیبر بازار، قصه خوانۍ، کواټۍ او ګنج بازار ته ټولې غځېدلې لارې د محرم په ورځو کې د هر ډول تګ راتګ لپاره تړل شوې وې او ورتلونکي کسان به هم د امنیتي ځواکونو له‌خوا پلټل کېدل.
خو ځیني سیاسي شنونکي دا هم وايي، چې د پاکستان د تحریک طالبانو په تګلارو کې راغلي بدلون هم د عاشورا په نمانځنه کې تر یوه بریده ونډه لرله.

تر دې وړاندې دغې ډلې به د ولسي خلکو په نښه کولو سره دغه شان غونډې ګډوډولې؛ خو د دغې ډلې په اوسنۍ تګلاره کې یوازې امنیتي ځواکونه په نښه کېږي او له ولسي خلکو سره کار نه لري.
خو لا هم د داعش ډله د شیعه مذهبو سره د دښمنۍ پاللو له امله د یو ګواښ په توګه پاتې ده؛ خو د پاکستان امنیتي ادارې وايي، چې اوس‌مهال یې د دغې ډلې ډېر مرکزونه له منځه وړي او دغه ډله نور د دې توان نه لري چې بریدونه وکړي.
په پاکستان کې ولسي خلک وايي، چې دوی د دغه هېواد په ټولو برخو کې د ډاډمن امنیت غوښتونکي دي؛ خو د دوی په خبره د دغه هېواد امنیتي ځواکونه د امنیت په خوندي کولو او د وسله‌والو په مهلرولو کې پاتې راغلي.
همدغه تېره ورځ وسله‌والو د خیبر پښتونخوا په ډېره اسماعیل خان کې یو روغتون په نښه کړ، چې قربانیان یې د ښځو او ماشومانو په ګډون تر ډېره ولسي خلک ول.

الجزیره لیکلي، چې په غزه کې روغتونونه ډک شوي او ډاکټران ستړي شوي دي.

پرون (سې شنبه) د غزې د روغتیا وزارت په یوه نوي بیان کې ویلي وو، چې د اسراییل په تازه بریدونو کې د مېرمنو او ماشومانو په ګډون ۴۰ کسان وژل شوي او ۹۹ ټپیان شوي دي.

د غزې د روغتیا وزارت غوښتنه کړې، چې نړۍوال طبي هییتونو ته دې غزې ته د ننوتلو اجازه ورکړل شي.

همدا راز اسراییلي ځواکونو له غزې څخه نیول شوي ۱۶ فلسطینیان خوشي کړل.

خوشې شوي فلسطینیان وايي، چې دوی د اسراییل په بند کې شکنجه شوي، برید پرې شوی او سپک شوي دي.

اسراییل د دوشنبې په ورځ هم د غزې په سوېل او مرکزي سیمو کې تازه بریدونه کړي، چې پر حماس لا زیات فشار راوړلي.

د شنبې او یکشنبې په ورځ اسراییل د حماس د پوځي مشر د په نښه کولو په موخه پر خوندي سیمو بمباري وکړه او لسګونه فلسطینیان یې ووژل.

د اکتوبر له اوومې راهیسې په غزه کې د اسراییل په جګړه کې لږ تر لږه ۳۸ زره او ۷۹۴ فلسطینیان وژل شوي او ۸۹ زره او ۳۶۹ نور ټپیان دي.

د اکټوبر له ۷مې نېټې راهیسې د حماس تر مشرۍ لاندې د بریدونو له امله یو زرو ۱۳۹ تنه وژل شوي او لسګونه کسان لا هم په غزه کې بندیان دي.