د ایران د ټرانزیت ادارې مشر وايي، د افغانستان په ګمرک کې د ایراني لاریو د بندېدو لامل دا دی، چې طالبانو ویلي چې دوی غواړي د سون توکو نمونه واخلي. جواد هدایتي وویل، چې د دې نمونې اخېستو له امله د ایراني موټر چلوونکو تګ د ۱۵ ورځو راهسې ځنډول شوی دی.
ایلنا خبري اژانس د «جنګاښ ۳۱مه» د جواد هدایتي له قوله ویلي، چې که څه هم له دې نمونې اخېستو څخه له تمې څخه زیات موده تېریږي؛ خو د دې بندېدو لامل د معیارونو نشتوالی دی.
ښاغلي هدایتي وویل، چې په تېرو دوو کلونو کې د طالبانو له خوا د تیلو د نمونو اخېستو لړۍ دوام لري؛ خو اوس دغې ډلې د تیلو کنټرول ته شدت ورکړی دی.
تر دې مخکې د افغانستان او ایران د سوداګرۍ د ګډې خونې غړي حسین محمدیان د دغو لاریو د بندېدو په اړه ویلي وو، چې ۴۱۰ لارۍ چې چلوونکي یې ایرانیان دي، تېل لېږدوي چې د افغانستان خصوصي سکتور له عراقه پېرلي؛ خو طالبانو یې کیفیت نه دی تایید کړی.
د افغانستان د کورني کرېکټ د اووم پړاو لېسټ اې سیالیو په ۱۰مه لوبه کې ماهيپر ستورو لوبډلې هندوکش سټرايکرز ته د ۷ ويکټو په توپير ماتې ورکړه. د ماهيپرو ستورو لوبډلې پيليز لوبغاړي نويد عبيد ښه وځليد، لوبډله يې تر بريا ورسوله او د لوبې غوره لوبغاړی هم وټاکل شو.
د افغانستان د کورني کرېکټ د اووم پړاو لېسټ اې سیالیو د ۱۰مي لوبې پچه د هندوکش سټرایکرز لوبډلې وګټل او لوبډلمشر رحمت شاه زرمتي د توپوهنې پرېکړه وکړه.
هندوکش لوبډلې په ۴۸.۴ اور کې د خپلو ټولو لوبغاړو په سوځېدو سيالې لوبډلې ته ۲۶۵ منډې هدف وټاکه.
د هندوکش په لوبډله کې اعجاز احمد ۹۸، شمس الرحمن ۵۲ او افسر ځاځي ۴۴ منډې جوړې کړې.
د ماهيپر ستورو په توپ اچوونکو کې فريد احمد او ګلبدين نايب درې – درې او ظاهر خان ۲ لوبغاړي وسوځول.
د لوبې په دویمه برخه کې د ماهيپر ستورو لوبډلې په ۳۷.۲ اور کې د خپلو ۳ لوبغاړو په سوځېدو دغه هدف پوره کړ او د ۷ ويکټو په توپير يې هندوکش ته ماتې ورکړه.
د ماهيپر ستورو لوبډلې پيليز لوبغاړي نويد عبيد په ۴۲ توپونو د ۱۲ څلوريزو او يوې شپږيزې په مټ ۷۱ چټکې منډې وکړې او د لوبې غوره لوبغاړی ونومول شو.
په دې لېست اې یو ورځنیو سیالیو کې د رحمت شاه زرمتي په لوبډلمشرۍ هندوکش سټرایکرز لوبډلې مخکنۍ څلور لوبې ګټلې او نن يې ماتې وخوړه او ماهیپر ستوري لوبډلې بیا د حشمت الله شاهدي په لوبډلمشرۍ یوازې یوه لوبه بایللې او نورې ټولې لوبې یې ګټلې دي.
د غزې روغتیا وزارت ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د اسراییل په بریدونو کې لږ تر لږه ۶۴ کسان وژل شوي او تر ۱۰۰ ډېر ټپیان شوي دي. په غزه کې د حماس د دولتي رسنیو د دفتر په وینا؛ د یکشنبې په ورځ په بریدونو کې لږ تر لږه ۲۲ تنه وژل شوي دي.
اسراییلي ځواکونو د یکشنبې په ورځ د غزې په سوېلي ښار رفح کې له فلسطیني جنګیالیو سره نښتې کړي او د ساحلي سیمو په مرکز کې یې پر هغو سیمو بمبار کړی، چېرې چې زرګونه فلسطینیان له خپلو کورونو له بې ځایه کېدو وروسته، پناه اخیستې ده.
له مصر سره پولې ته څېرمه د رفح ښار اوسېدونکي وايي، چې د حماس او اسراییلي ځواکونو ترمنځ سختې جګړې شوي او دا چې دغه نښتې په ځانګړې توګه په مرکز او لوېديځو سيمو کې متمرکزې دي، چېرې چې اسراییل ټانکونو نوې سیمې هم نیولي دي.
د اسلامي جهاد او حماس وسله والې ډلې وايي، چې جنګيالي يې د ټانک ضد راکټونو او هاوان په کارولو سره د اسراييلي ځواکونو سره جګړه کې ښکیل دي.
د اسرايیلو پوځ ویلي، چې سرتېرو یې یوه ډله جنګیالي وژلي، چې د دوی پر لور روان وو او د ښار په ختیځه برخه تل السلطان کې یې مهمات، تونلونه او زیربناوې ویجاړې کړې دي.
د قطر او مصر په مشرۍ او د متحده ایالاتو په ملاتړ د اوربند هڅې تر دې دمه د جنګیالیو ترمنځ د اختلافاتو له امله ناکامه شوې.
د غزې روغتیا وزارت ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د اسراییل په بریدونو کې لږ تر لږه ۶۴ کسان وژل شوي او تر ۱۰۰ ډېر ټپیان شوي دي.
په غزه کې د حماس د دولتي رسنیو د دفتر په وینا؛ د یکشنبې په ورځ په بریدونو کې لږ تر لږه ۲۲ تنه وژل شوي دي.
په تېره اونۍ کې د غزې پر مرکزي سیمو کې د اسراییل بریدونه د النصیرات پر کمپ متمرکز وو، چې لسګونه کسان پکې وژل شوي دي.
د غزې دیر البلاح په مرکزي سیمه کې بې ځایه شوی تیمور ابورکان وویل: "موږ په النصیرات کې د چاودنو غږونه اورو او موږ ګورو چې له دې ځایه لوګی پورته کیږي، زمونږ سیمه وروستی پناه ځای دی او موږ ډاریږو چې ټانکونه به دلته هم ورسیږي."
هغه وايي: "موږ باید چیرته لاړ شو؟ د غزې ټوله سیمه د بریدونو لاندې ده او موږ په ځنګل کې د څاریو په څیر ښکار کیږو. کله به دا وژنې کافي وي؟ جګړه به کله پای ته ورسیږي؟"
اسراییل وايي، چې هوایي دفاعي سیسټم یې د یکشنبې په ورځ له یمن څخه توغول شوي توغندي شنډ کړي. بل خوا، د یمن د ایران پلوه حوثي غورځنګ بیا وايي، چې دوی د اسراییل په ایلات ښار څو توغندي توغولي دي.
دغه برید د اسرايیل او حوثي یاغیانو تر منځ د نښتو د زیاتېدو نښه ده، چې د جمعې په ورځ د یمني ډلې له خوا په د تل ابیب د بې پیلوټه الوتکې په برید سره پیل شو، چې یو کس پکې ووژل شو او څلور نور یې ټپیان شول.
د اسراییل جنګي الوتکو د شنبې په ورځ د دغه برید په ځواب کې د یمن د حدیده بندر ته څېرمه هوايي بریدونه وکړل چې د اسراییل په وینا؛ د حوثي یاغیانو پوځي اهداف یې په نښه کړل.
په يمن کې طبي سرچينو د يکشنبې په ورځ رويټرز خبري اژانس ته وويل، چې په دغه بريد کې شپږ کسان وژل شوي او ٨٠ نور ټپيان دي، چې ټول ملکي وګړي دي.
د پېښې له ځای څخه په تر لاسه شویو انځورونو کې په سیمه اورلګېدنه لیدل کیږي.
د اسراییل پوځ ویلي، چې د تېرې یکشنبې په ورځ یې د ارو ۳ توغندیو دفاعي سیستم له یمن څخه توغول شوی توغندی مخکې له دې چې د اسراییل خاورې ته داخل شي، شنډ کړی دی.
له برید د مخه، په ایلات سیمه کې د هوایی برید د خبرداري پیغام خپور شوی و او اوسېدونکي یې ځانونه امن ځایونو ته رسولي و.
دغه نښتې، په غزه کې د روانې نهه میاشتنۍ جګړې له تاثیراتو څخه بلل کیږي، چې سیمه ییز او نړۍوال انډول یې اغیزمن کړی دی.
د حوثي یاغیانو په ګډون د ایران سره تړلې ډلې د غزې سره د پیوستون د ښودلو په موخه پر اسراییل راکټونه او توغندي توغوي او وايي، چې دا کار د فلسطینیانو او د حماس اسلامي وسله والې ډلې په ملاتړ کوي.
بل خوا امریکا او متحدین یې د اسراییل ملاتړ کوي او وسلې ورکوي.
د حماس او اسراییل جګړه د اکټوبر په اوومه وروسته له هغه پیل شوه، چې د حماس په مشرۍ وسله والو د اسراییل پر سویلي سیمو برید وکړ، چې د اسراییلي چارواکو په وینا شاوخوا ۱۲۰۰ کسان پکې ووژل شول.
اسراییل له هغه راهیسې په غزه بمباري او بریدونه کړي چې شاوخوا ۳۹ زره فلسطینیان یې وژلي.
حوثي یاغیان چې د یمن په شمال پر پراخو سیمو باندې کنټرول لري، مخکې یې ادعا کړې وه چې ایلات او په اسراییل باندې د نورو بریدونو تکل لري او ویلي یې دي، چې دوی د غزې په تړانګه کې د اسراییل د جګړې غچ اخلي.
دې ډلې د میاشتو راهیسې په سره سمندرګي کې په بار وړونکو بیړیو هم بریدونه کړي دي.
د حماس په متحدینو کې د ایران ملاتړې ډلې لکه؛ حوثي، د لبنان حزب الله او عراقي ملېشې شاملې دي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې د طالبانو مشر هبت الله د کورنیو چارو او دفاع وزارتونو او استخباراتو ریاست له مشرانو او مرستیالانو سره په وروستۍ غونډه کې ويلي، چې د ټي ټي پي د فعالیت مخه باید ونیول شي او په ډېورنډ کرښه باید د داعش د مخنیوي تدابير زیات کړي.
په غونده کې د داعش ډلې د فعاليت پر مخنيوي او خپل منځني جنجالو پر حل هم خبري شوي.
د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده د تېرې يکشنبې په ورځ ( د چنګاښ ۲۵مه) نېټه په کندهار کې له څو میاشتو وروسته په لومړی ځل د طالبانو امنیتي مشران ور وبلل، چې د داخلي امنيت د ټينګښت او خپل منځنۍ شخړو د حل په موخه ورسره خبرې وکړي.
په دې غونډه کې د طالبانو کورنيو چارو وزير سراج الدين حقاني، د هغه مرستيال صدر ابراهيم، د دفاع وزير ملایعقوب او مرستيال قیوم ذاکر، د استخباراتو مشر عبدالحق وثيق او د هغه لمړی مرستيال تاجمير جواد ترڅنګ ملافاضل مظلوم، د کندهار، غزني، پکتيا، پکتيکا، خوست او لوګر واليانو هم ګډون درلود.
سرچينې افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ويلي، چې د طالبانو د خپل منځني جنجالونو له کبله د وسله والو ډلو په خاص ډلو د داعش فعالیت د زياتېدو او د پاکستان پوځ له خوا ډېورنډ کرښې ته په نږدې سیمو کې د احتمالي عملياتو په پايله کې د طالبانو مشر اړ شو، چې امنیتي مسوولين ور وبلي.
سرچينه زياتوي، چې په غونډه کې تر ډېره د پاکستاني طالبانو تحريک د فعالیتونو پر مخنيوي خبري شوي او هبت الله اندېښنه څرګنده کړې، که په پاکستان کې پر ټي ټي پي عمليات زياتيږي باید افغانستان ته د دې ډلې د غړو د تګ مخه ونيول شي.
سرچينه وايي؛ په غونډه کې هبت الله اخوندزاده د امنيتي ادارو له مسولينو څخه هم ناخوښي څرګنده، چې د نوموړي اطاعت نه کوي.
د سرچينې په خبره، چې د طالبانو مشر د تصفيې کمېسيون د فعالیتونو څخه هم خوښ نه و او اندېښنه يې څرګنده کړه، چې لا هم په ډېرو سېمو کې يو شمېر کسان د «پرديو کړيو په اشاره وسله وال فعالیتونه» تر سره کوي، چې باید په جدي توګه یې مخه ونيول شي.
هبت الله په دې امنيتي غونډه کې ویلي، چې لا هم وسله والي غلاوې، مرموزې وژنې، انسان تښتونې او ورته نورې پېښې شته دي.
نوموړي خپلو امنيتي مسوولینو ته ویلي که اطاعت ونه کړي پر نويو تغيراتو به غور وکړي.
دوې ورځې وړاندې د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ممتاز زهرا بلوڅ ویلي، افغان طالبان دې په پاکستان کې په ترهګريزو پېښو کې د ښکېلو کسانو پر وړاندې جدي ګام واخلي.
هغې په خپلې اونیزې خبري ناسته کې ویلي، د حافظ ګل بهادر ډلې افغانستان کې پناه اخستې او په پاکستان کې په ترهګرۍ کې لاس لري.
نوموړې ویلي، چې پاکستان د بنو د برید په تړاو له افغانستان سره خپله اندېښنه شریکه کړې ده.
تر دې وړاندې په اسلام اباد کې د طالبانو سفير سردار احمد شکېب د پاکستان د اندېښنو په ځواب کې ویلي وو، چې دوی به په افغانستان کې د پاکستان طالبانو تحريک ډله وځپي.
د طالبانو يوې سرچينې افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې په راتلونکې مياشت کې د پاکستان يو لوړ پوړی پلاوی د طالبانو سره د ليدنې لپاره افغانستان ته راځي او تر ډېره به د دواړو هېوادو د امنيتي وضعت د ښه کېدو په اړه خبري وکړي.
د طالبانو مشر په امنيتي ادارو کې «د فرمانونو او امر نه منلو له کبله داعش ډله پر قوي کېدو ده» او که خپل منځني جنجالونه حل نه شي او امنيتي وضعت کنټرول نه شي د دې ډلې د فعاليت زياتېدو وېره شته.
درې ورځي مخکې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر اميرخان متقي ويلي وو، چې داعش او یو شمېر ډلو د عاشورا پر مراسمو د برید پلان درلود.
د هغه په خبره، چې له تېر یو کال راهیسې د عاشورا پر مراسمو د برید پلان و؛ خو دغې ډلې یې مخه ونیوله.
د دې سره ترڅنګ د سمیع سادات په مشرۍ د افغانستان متحدې جبهې په یوه راپور کې ویلي، چې د القاعده شبکه په افغانستان کې «۸۰۰ قوماندانان او شاوخوا ۵۰ زره جنګیالي» لري.
د دې جبهې په وینا؛ د القاعده شاوخوا ۳ زره جنګیالي د پاکستاني طالبانو د غړو په ملاتړ د پاکستان له حکومت سره جنګېږي.
د راپور له مخې؛ په افغانستان کې د القاعدې ډېری قوماندانان له عراق، سوریې او یمن څخه راغلي او د دې شبکې د ځواکونو په منځ کې په زرګونو روزونکي هم شته چې ډېر ځله افغانستان او بهر ته تګ راتګ کوي.
د طالبانو مشر هبت الله په داسې حال کې د طالبانو حکومت امنیتي ارګانونو سره ناسته کړې، چې ملګرو ملتونو په خپل کلني رپوټ کې افغانستان کې د امنیتي پېښو د ډېرېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړې وه.
ملګرو ملتونو دا هم ویلي، چې د طالبانو حکومت هڅه کړې سیاسي او اقتصادي ډګرونه پیاوړي کړي؛ خو د حکومتولۍ په اساسي مسلو کې زیاتېدونکو داخلي اختلافاتو سره مخ دي.
بل خوا ملګرو ملتونو دا هم ویلي، چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان د القاعده او داعش په څېر ډلو لپاره په خوندي ځای بدل شوی دی.
دېر وخت طالب مشران په افغانستان کې د وسله والو ډلو فعالیت رد کړي او دا يې «پرديو کړيو تبلغات» یاد کړي دي.
د بشري حقونو یوه اداره "هه نګاو" خبر ورکړی، چې د يکشنبې په ورځ (د چنګاښ ۳۱مه) نېټه یو افغان د نشه يي توکو د جرمونو په تور د کرج په قزل حصار زندان کې اعدام شو. تر اوسه د دغه کس د هویت په اړه څه نه دي ویل شوي.
هه نګاو راپور ورکړی، چې په ایران کې د شنبې او یکشنبې په ورځو کې اته تنه اعدام شوي دي، چې په اعدام شویو کسانو کې یوه ښځه هم شامله ده.
د بشري حقونو دغه سازمان لیکلي، چې د یوه افغان په ګډون دغه څلور کسان د یکشنبې په ورځ (د چنګاښ ۳۱مه) د نشه يي توکو د جرمونو په تور د کرج په قزل حصار زندان کې اعدام شول.
هه نګاو ليکلي، چې درې تنه بنديان داود براهوي، يو بلوڅ بندي سعيد محمدپور او مهدي علي اکبري وو؛ خو د افغان هويت نه دی په ډاګه شوی.
دغه سازمان لیکلي، چې د شیراز په مرکزي زندان کې د شنبې په ورځ (د چنګاښ ۳۰مه) نېته د یوې ښځې په ګډون څلور نور زندانیان د قتل او جنسي تیري په تور اعدام شول.
د دغو کسانو د هويت په اړه ویل کيږي، چې منصور توکلي، حامد شکسته، محسن استواري او د ښځې کورنۍ نوم محمودينيا ښودل شوي دي.