پاکستاني رسنۍ: پاکستان کې د پولیو ناروغۍ نهه مثبتې پېښې ثبت شوې دي

د امریکا بهرنیو چارو وزیر او د ملي امنیت سلاکار په جلا جلا توګه د اټومي وسلو لپاره د اړینو توکو د تولید په برخه کې د ایران د زیاتېدونکي وړتیا پر وړاندې خبرداری ورکړ.

د راپورونو له مخې، د اپریل له میاشتې راهیسې ایران د اټومي بم جوړولو د مهمې برخې د پراختیا لپاره مهم ګامونه پورته کړي دي.

جیک سلیوان د جمعې په ورځ یوې امنیتي غونډې ته وویل «که چیرې دغه(ایران) د اټوم بم د جوړولو په لاره (اټوم بم جوړولو) روان شي، دا به له متحده ایالاتو سره ریښتینې ستونزه ولري.»

ایران ادعا کوي چې اټومي پروګرام یې د ملکي موخو لپاره دی.

انټوني بلېنکن د جمعې په ورځ وویل: «هغه څه چې موږ په وروستیو اونیو او میاشتو کې ولیدل دا دي چې ایران د بم جوړولو لپاره د اړتیا وړ توکو په جوړولو کې ریښتینی پرمختګ کوي.»

هغه د ټرمپ د ولسمشرۍ په دوران کې له تهران سره له اټومي هوکړې د امریکې وتلو ته په اشارې سره وویل: «حالات ښه نه دي.د اټومي هوکړې له پای ته رسیدو سره، د دې پرځای چې ایران لږ تر لږه یو کال د اټومي وسلو د جوړولو لپاره د فاشیل توکو تولیدولو توان ولري، ایران اوس ښايي د دې کار څخه یوه یا دوه اونۍ لرې وي.»

شاوخوا یو کال مخکې د امریکا د دفاع وزارت یوه لوړ پوړي چارواکي ویلي وو چې ایران اوس کولای شي په «۱۲ ورځو کې د بم جوړلو لپاره مواد» تولید کړي.

د بایډن ادارې هڅې چې له ایران سره په غیر مستقیم ډول د (د عمل کولو لوی ګډ پلان) د بیا ژوندي کولو لپاره خبرې وکړي، کوم چې ډونالډ ټرمپ په ۲۰۱۸ کې له هغه څخه وتلی و ، د ۲۰۲۲ په وروستیو کې ناکام شو.

د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې وویل، چې دغې کښتۍ د شمالي هایټي له فورټ سن میشل ټاپوګانو څخه ۸۱کډوال د تورکس او کایکوس ټاپوګانو ته لیږدول.

د دغه ادارې په وینا، سږ کال په هایتي کې د ډله ییزو تاوتریخوالو له امله تر ۵۰۰ زرو ډېر کسان بې ځایه شوي او په سلګونو نور وژل شوي دي.

د هایټي په شمال کې د مدني خوندیتوب د دفتر مشر ژان هنري پیتیت رسنیو ته وویل، چې پېښه هغه مهال رامنځ ته شوه کله چې کډوالو د "خوندي تګ" مراسمو لپاره شمعې بلې کړې. دغه چارواکي زیاته کړه، چې د شمعې د روښانولو مراسمو د کښتۍ د ګازو په بیلرونو کې د اور او چاودنې لامل شوي.

د هایټي د کډوالو ادارې مشر ګرګویر ګودشتاین وویل: "دغه ویجاړونکې پېښه روښانوي چې د کډوالۍ په لارو د هایټي خلک له څه ستونزو سره مخ دي.» هغه زیاته کړه، چې د هایټي خلک د کډوالۍ خوندي او قانوني لارو ته جدي اړتیا لري.

هایټي د کلونو راهیسې د وسله والو ډلو له تاوتریخوالي څخه اغیزمن شوې چې د واک لپاره جګړه کوي. د رسنیو د راپورونو له مخې، په وروستیو میاشتو کې ځینو ډلو د دغه هېواد په پلازمېنه پورټو پرنس کې همغږي بریدونه او پر پولیسو ډزې کړې وې. ویل کېږي چې له دغو بریدونو وروسته زرګونه کسان له دغه هېواده تېښتې ته اړ شوي دي.

همدا راز، د ملګرو ملتونو د کډوالو اداره وايي، چې سږ کال تر ۸۶زرو ډېر هایټي کډوال له ګاونډیو هېوادونو شړل شوي دي.

العربیه شبکې د خپلو سرچینو له قوله ویلي، چې د شنبې په ورځ ۱۲ اسراييلي جګي الوتکو، د يوې اف - ۳۵ الوتکې په ګډون، پر یمن برید کړی دی.

حوثي یاغیانو د جمعې په سهار د اسراييلو په تل ابیب ښار کې پر یو اپارتمان برید کړی و، چې په پایله کې یې یو کس وژل شوی او څو نور ټپیان شوي وو.

اسراییلو هم پر یمن د برید مسوولیت منلی دی.

د خيبر پښتونخوا ايالت وياند وکيل محمد علي سيف له دې لاريونو څخه يوه ورځ وروسته وویل، چې د خيبر پښتونخوا د حکومت مشر علي امين ګنډاپور د بنو په لاريونونو کې د تاوتريخوالي د بې پرې پلټو لپاره يو کمېسون جوړ کړى دى.

دغه سیمه ییز چارواکي وویل، چې په بنو کې وضعیت اوس تر کنټرول لاندې دی او امنیتي ځواکونه په «حساسه سیمو» کې د تیارسۍ په حال کې دي.

د خېبرپښتونخوا ایالت ویاند ډاډ ورکړی، چې هر څومره ژر چې کېږي کمېسیون به بې پرې پلټنې کوي او خپل رپورټ به چارواکو ته وړاندې کوي.

هغه زياته کړه، چې د کمېسيون له څېړنو وروسته به د بنو د خلکو په سوله ييز لاريون کې د تاوتريخوالي له عاملينو سره قانوني چلند وشي.

محمد علی سیف هم د بنو له خلکو وغوښتل، چې په دغه سیمه کې «د ترهګرۍ مخ په زیاتېدو څپې» ته په پام سره له پوره احتیاط څخه کار واخلی او د حکومت مخالف عناصرو ته د ارامې فضا د ګډوډولو اجازه ورنکړی.

دغه چارواکي بیا هم له خلکو وغوښتل، چې د کمیسیون راپور ته انتظار شي او د ناتایید شویو معلوماتو له خپرولو او یا د «منفي تبلیغاتو» له کولو ډډه وکړي.

د جمعې ورځي د (چنګاښ ۲۹مه) سهار مهال د خیبر پښتونخوا د بنو په سلګونو اوسېدونکو په دې سیمه کې د ناامنۍ پر ضد لاريون کړی وو.

دوی په دې سیمه کې د سپینو بیرغونو په پورته کولو سره د سولې غوښتنه کوله.

د فرانسې خبري اژانس ليکلي، چې په دې لاريون کې تر لسو زرو زياتو کسانو برخه اخيستې وه.

لاریون کوونکي وايي، د بنو سېمه د پوځ او پاکستاني طالب وسله والو تر منځ د جګړې مرکز ګرځېدلی دی.

دوی له دولتي چارواکو او د پاکستان طالبانو تحریک له وسله والو وغوښتل، چې د دې سېمې امن ګډوډ نه کړي.

د لاريون دا غږ د سوداګرو او د سوداګرۍ خونې له خوا شوى، چې وايي، نا امنيو يې سوداګري له خطر سره مخ کړې ده.

سیمه ییزو رسنیو راپور ورکړی، چې یو شمېر لاريون کوونکو پلان درلود، چې په بنو کې پوځي اډې ته ننوځي او یو لاريونوال د پوځ له خوا په ډزو وژل شوی دی.

نوموړي دغه څرګندونې د جمعې په ورځ په بنو کې د پاکستان د ځواکوونو له خوا پر پرلت‌ کوونکو له برید وروسته کړي دي. هغه وايي، هیڅ بې هیڅه په بنو کې د امن لپاره لاریون کوونکو باندې ډزې شوي او د مرګژوبلې کره شمیره د انټرنټ د بندیدو له امله نه ده معلومه شوې.

په پرلت‌والو د شویو ډزو له امله څلور تنه وژل شوي او تر شلو زیات ټپیان دي؛ خو د خیبر پښتونخوا د وزیر اعلی سلاکار وايي، چې په پرونۍ پېښه کې یوازې یو کس وژل شوی او ۲۵ کسه نور ټپیان شوي دي.

ښاغلی اڅکزی وايي: “دغه برید د پاکستان او پښتونخوا لپاره د اندیښنې خبره ده، ځکه چې امن غوښتل اوس په دې ملک کې جرم ګڼل شوی دی او که امن غواړې نو بیا به تا خلک وژني.”

هغه وايي، په پښتونخوا کې پر افغانستان د روسانو له تیري وروسته یو لوی ناورین تیر شوی دی، ډیر خلک بې کوره شوې، شهیدان شوي او لادرکه شوي دي، نو د پښتونخوا خلک د جنګ په تاوانونو ښه پوهیږي.

محمود خان اڅکزی وايي: "پښتونخوا وطن د پاکستان برخه ده، مونږ نه غواړو چې زمونږ ولسونه خپل پوځ سره په جنګ اخته شي."

هغه وايي، د طاقت په نشه کې لیونې په غلطه طریقه انتخاب شوي‌ او د زور او زر له لارې راغلي چارواکي، د دې پر ځای چې تیرې غلطۍ اصلاح کړي، وضعیت نور د بربادی په لور بیايي.

د لر او بر پښتونخوا ولسونو د لسګونو کلونو راهیسې د (لر او بر یو افغان) ناره پورته کړې او پښتونخوا تر ډیره د ازادو قبایلو په توګه مني.

د پاکستان پوځ د (عزم استحکام) په نامه د کېدونکو پوځي عملیاتو پر مهال د بنو ولسي خلکو ته په میانوالې او سرګودها کې لنډمهاله پنډغالي یا کمپونه په پام کې نیولي او له خلکو یې غوښتي جې هلته ولاړ شي. د همدې امله په بنو خلکو پراخ پرلت پیل کړی او د دغه وړاندیز سره یې سخت مخالفت څرګند کړ. دغو پرلت کوونکو ویلي، چې دوی به په هیڅ ډول شرایطو کې له خپلو کلیو او کورونو څخه و نه وځي.