تاریخي بریا؛ ذکيه خدادادي د پاريس په پارالمپيک لوبو کې د برونزو مډال وګاټه

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان ملي ټلویزیون راپور ورکړی، چې کابل کې د جاپان سفیر تاکایوشي کورومیا د اطلاعاتو او کولتور له وزیر ملا خیرالله خیرخواه سره په لیدنه کې ویلي، چې هېواد یې د کوکنارو د بدیل کښت او د روږدو درملنې برخه کې له افغانستان سره ۱۰میلیونه ډالر مرسته کوي.

د ملګرو ملتونو د مخدره موادو سره د مبارزې د ادارې د اټکل له مخې؛ په افغانستان کې له هرو درېیو کورنیو څخه یوه یې په نشه یي توکو اخته غړی لري.

تر اوسه دا لا څرګنده نه ده، چې دا مرسته به کله عملي کیږي.

تر دې مخکې ښاغلي کورومیا د روان کال د چنګاښ په اتلمسه هم د طالبانو د رییس الوزرا له سیاسي مرستیال سره په لیدنه کې دا موضوع مطرح کړې وه.

همدا راز، د طالبانو د اطلاعاتو او کولتور وزیر د جاپان سفیر سره په کتنه کې «له نشه‌يي توکو سره د مبارزې او د فرهنګي میراثونو د ساتنې برخه کې» د جاپان د مرستو مننه وکړه.

په دې لیدنه کې ښاغلي خیرخواه د جاپان سفیر ته ویلی: «افغانستان کې له څلویښتو کلونو وروسته اسلامي امارت لومړی نظام دی، چې په ټول هېواد پوره حاکمیت لري.»

د یادونې وړ ده، چې د دوحې په درېیمه ناسته کې طالبانو له هېوادونو وغوښتل چې د کوکنارو د بدیل معیشت لپاره له دوی سره مرسته او په افغانستان کې د نشه یي توکو پر وړاندې مبارزه وکړي.

د طالبانو واکمنېدو او په پاکستان کې د وسلوالو په تېره د پاکستاني طالبانو غورځنګ د بریدونو زیاتېدو سره اسلام اباد وايي چې دا ډله په افغانستان کې پټنځي لري او له هغه ځای د دوی پرضد فعالیت کوي.

طالب چارواکي بیا بیا د اسلام اباد ورته تورونه ردوي او پرون یې هم لوی درستیز فصیح الدین فطرت د دفاع وزارت د کلنیو لاسته راوړنو غونده کې، بیا د پاکستان دا تور بې ځایه وباله.

د ښاغلي فطرت په خبره، د پاکستان طالبانو تحریک د پاکستان پر سیمو کنټرول لري او له هغه ځایه عملیات کوي.

هغه زیاته کړه، پاکستان هیڅ داسې ثبوت نه لري، چې دا ډله په افغانستان کې شته او په افغانستان کې عمليات پلان او په پاکستان کې يې عملي کړي.

فطرت وویل، طالبان به اجازه ور نه کړي چې ټي ټي پي د افغانستان له خاورې د پاکستان پر وړاندي عملیات وکړي.

خو د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویاندې ممتاز زهرا بلوڅ نن اسلام اباد کې خبري غونډې ته د طالب چارواکو دا څرګندونې رد کړې.

د مېرمن بلوڅ په خبره، د ملګرو ملتونو په ګډون د نړیوالو ادارو ګڼ داسې راپورونه شته چې په افغانستان کې «د ټي ټي پي او نورو ترهګرو ډلو فعالیت ثابتوي.»

هغې دا هم وویل، چې د اسلام اباد حکومت له تحریک طالبان پاکستان سره خبرې نه کوي.

دغه مرکز نن د ملابرادر په ګډون د ازبکستان د لومړي وزیر، د لومړي وزیر د مرستیال او د قزاقستان او قرغزستان د لوړپوړو چارو له خوا پرانیستل شو.
نوموړی وایي، چې دغه سوداګریز مرکز به په دواړو هېوادونو کې د پانګونې فرصتونه، سوداګریز مناسبات او کاري فرصتونه زیات او همداراز د تولیداتو او محصولاتو لپاره به نوی مارکېټ پیدا او ورسره به اقتصادي وده ګړندۍ شي.
ملا برادر همداراز زیاتوي: «دا یوازې یو سوداګریز مرکز نه؛ بلکې د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوستۍ، همکارۍ او شراکت یو نوی فصل دی، چې د دواړو هېوادونو د اوسیدونکو لپاره د اوږدمهالې هوساینې او پرمختګ زمینه برابروي.»
د نوموړي په وینا، دغه مرکز د سیمې په کچه یو مهم اقتصادي مرکز او د مرکزي او سویلي اسیا هېوادونو لپاره سوداګریزه دروازه هم کېدای شي.
د راپورونو له مخې دا سوداګریز مرکز به د تکنالوژۍ او نوښتونو په برخه کې د دواړو هېوادنو ترمنځ ګډه همکاري هم پیاوړې کړي.

د افغانستان او ازبکستان تر منځ پر پوله د زادې سوداګریزې حوزې د جوړیدو په اړه د تېر حکومت پرمهال هوکړه لیک لاسلیک شوی و، خو دا مرکز بیا له اوو کلونو وروسته پرانیستل شو.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ سره ازبکستان د سیمې له هغو هېوادونو دی، چې له افغانستان سره پراخې سوداګریزې اړیکې لري.

د ازبکستان لومړي وزیر تېره میاشت کابل ته په سفر کې له طالبانو سره د ۲،۵ میلیاردو ډالرو په ارزښت ۳۵ هوکړه لیکونه لاسلیک کړل.

طالبانو ویلي چې دغه هېواد د ۱،۴ میلیارده ډالرو په ارزښت د پانګونې په برخه کې او ۱۲ هوکړه لیکونه یې د ۱،۱ میلیارد ډالرو په ارزښت په سوداګریزه برخه کې لاسلیک کړل.

طالبانو ویلي، چې د دې تړونونو په عملي کېدو سره به د افغانستان او ازبکستان ترمنځ اقتصادي اړیکې پیاوړې او د سوداګرۍ کچه به د پام وړ لوړه شي.

د پاکستان کورنیو چارو وزارت تېره ورځ په ایکس پاڼه لیکلي، چې د دغه هیواد د کورنیو چارو وزیر په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ له مرستیال سره په لیدنه کې د افغان کډوالو په ستنېدو کې د ملګرو ملتونو او نړۍوالې ټولنې پر رول ټینګار وکړ.

ویل کیږي، چې له پاکستانه د افغان کډوالو د ایستلو په دویم پړاو کې به هغه کډوال چې د افغان تابعیت کارتونه (Afghan Citizen Card) ولري هم اېستل کېږي.

پاکستان تل ټینګار کوي چې په دغه هیواد کې مېشت بې اسناده کډوال بیرته افغانستان ته ستنوي.

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د عالي کمېشنرۍ د معلوماتو له مخې، په پاکستان کې شاوخوا ٨٨٠ زره افغان کډوال د افغاني تابعيت کارتونه (اې سي سي) لري.

پاکستان تېر کال د افغان کډوالو د ایستلو لومړی پړاو پیل کړی چې تر اوسه پورې یې نږدې اووه لکه افغان کډوال له دغه هیواده ایستلي دي.

د یوناما مرستیال اندریکا راټوټ ویلي، ملګري ملتونه له طالب چارواکو سره د افغان کډوالو د بېرته ستنېدو په برخه کې له نږدې کار کوي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت تېره میاشت ویلي وو چې شاوخوا ۴۴ زره افغانان په پاکستان کې بې برخلیکه پاتې دي، چې د دوی د کډوالۍ دوسیې د امریکا، استرالیا، برېتانیا، کاناډا، فرانسې او جرمني په څېر هېوادونو منلې دي.

د پاکستان د کورنیو چارو وزیر د ملګرو ملتونو له پلاوي سره د خبرو په یوه برخه کې ویلي چې پاکستاني طالبان له افغانستانه د پاکستان د نا امنو کولو لپاره خپل بریدونه د افغانستان په خاوره کې پلانوي. او زیاته یې کړه چې دغه بریدونه باید ودرول شي.

د افغانستان کرېکټ بورډ وايي، دغه لوبډله به د سپټبمر میاشتې په لومړیو کې خپل روزنیز کمپ پیل کړي او یاده لوبډله یې د یوې څلور اړخیزې لوبلړۍ او ایمرجنګ اسیا جام سیالیو کې ګډون لپاره ټاکلې ده.

په خبرپانه کې ویل شوي، چې یاده لوبډله به د راتلونکي سپټمبر میاشتې په لومړیو کې خپل لومړی تمریناتي روزنیز کمپ پیل کړي او دوه اوونۍ به روان وي.

دغه راز به افغان ابدالیان (د افغانستان الف ملي لوبډله) د سپټمبر میاشتې په وروستیو کې هم تمریناتي روزنیز کمپ کې برخه واخلي او دوه اوونۍ به دوام ولري.

خبرپاڼه زیاتوي چې له یادو روزنیزو کمپونو وروسته به افغان ابدالیان لوبډله په اکټوبر میاشت کې په عمان کې، د عمان، هانګ کانګ او سریلانکا الف لوبډلو په وړاندې څلور اړخیزه لوبلړۍ کې ګډون وکړي.

کرېکت بورډ وايي یاده لوبډله به په ډېسمبر میاشت کې د الف لوبډلو اسیا جام سیالیو کې هم ګډون وکړي.

د افغانستان د کرېکت بورډ د لوبغاړو د غوراوي کمېتې له لوري صدیق الله اتل، زبید اکبري، وفي الله تره خېل، حسن عیسی خېل، دروېش رسولي، شاهدالله کمال، اعجاز احمد احمدزی، صدیق الله پاچا، محمد اسحاق، نعمان شاه، شرف الدین اشرف، ننګیال خروټی، کریم جنت، شمس الرحمن، قیس احمد، الله محمد غضنفر، عرب ګل مومند، عبدالرحمن رحماني، محمد سلیم ساپی، بلال سمیع، یما عرب، فریدون داودزی، بشیر احمد او محمد اکرم نومونه اعلان شول.