جاپان په افغانستان کې د روږدو کسانو د درملنې لپاره ۱۰ میلیونه ډالره مرسته کوي

د طالبانو واکمنېدو او په پاکستان کې د وسلوالو په تېره د پاکستاني طالبانو غورځنګ د بریدونو زیاتېدو سره اسلام اباد وايي چې دا ډله په افغانستان کې پټنځي لري او له هغه ځای د دوی پرضد فعالیت کوي.

طالب چارواکي بیا بیا د اسلام اباد ورته تورونه ردوي او پرون یې هم لوی درستیز فصیح الدین فطرت د دفاع وزارت د کلنیو لاسته راوړنو غونده کې، بیا د پاکستان دا تور بې ځایه وباله.

د ښاغلي فطرت په خبره، د پاکستان طالبانو تحریک د پاکستان پر سیمو کنټرول لري او له هغه ځایه عملیات کوي.

هغه زیاته کړه، پاکستان هیڅ داسې ثبوت نه لري، چې دا ډله په افغانستان کې شته او په افغانستان کې عمليات پلان او په پاکستان کې يې عملي کړي.

فطرت وویل، طالبان به اجازه ور نه کړي چې ټي ټي پي د افغانستان له خاورې د پاکستان پر وړاندي عملیات وکړي.

خو د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویاندې ممتاز زهرا بلوڅ نن اسلام اباد کې خبري غونډې ته د طالب چارواکو دا څرګندونې رد کړې.

د مېرمن بلوڅ په خبره، د ملګرو ملتونو په ګډون د نړیوالو ادارو ګڼ داسې راپورونه شته چې په افغانستان کې «د ټي ټي پي او نورو ترهګرو ډلو فعالیت ثابتوي.»

هغې دا هم وویل، چې د اسلام اباد حکومت له تحریک طالبان پاکستان سره خبرې نه کوي.

دغه مرکز نن د ملابرادر په ګډون د ازبکستان د لومړي وزیر، د لومړي وزیر د مرستیال او د قزاقستان او قرغزستان د لوړپوړو چارو له خوا پرانیستل شو.
نوموړی وایي، چې دغه سوداګریز مرکز به په دواړو هېوادونو کې د پانګونې فرصتونه، سوداګریز مناسبات او کاري فرصتونه زیات او همداراز د تولیداتو او محصولاتو لپاره به نوی مارکېټ پیدا او ورسره به اقتصادي وده ګړندۍ شي.
ملا برادر همداراز زیاتوي: «دا یوازې یو سوداګریز مرکز نه؛ بلکې د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوستۍ، همکارۍ او شراکت یو نوی فصل دی، چې د دواړو هېوادونو د اوسیدونکو لپاره د اوږدمهالې هوساینې او پرمختګ زمینه برابروي.»
د نوموړي په وینا، دغه مرکز د سیمې په کچه یو مهم اقتصادي مرکز او د مرکزي او سویلي اسیا هېوادونو لپاره سوداګریزه دروازه هم کېدای شي.
د راپورونو له مخې دا سوداګریز مرکز به د تکنالوژۍ او نوښتونو په برخه کې د دواړو هېوادنو ترمنځ ګډه همکاري هم پیاوړې کړي.

د افغانستان او ازبکستان تر منځ پر پوله د زادې سوداګریزې حوزې د جوړیدو په اړه د تېر حکومت پرمهال هوکړه لیک لاسلیک شوی و، خو دا مرکز بیا له اوو کلونو وروسته پرانیستل شو.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ سره ازبکستان د سیمې له هغو هېوادونو دی، چې له افغانستان سره پراخې سوداګریزې اړیکې لري.

د ازبکستان لومړي وزیر تېره میاشت کابل ته په سفر کې له طالبانو سره د ۲،۵ میلیاردو ډالرو په ارزښت ۳۵ هوکړه لیکونه لاسلیک کړل.

طالبانو ویلي چې دغه هېواد د ۱،۴ میلیارده ډالرو په ارزښت د پانګونې په برخه کې او ۱۲ هوکړه لیکونه یې د ۱،۱ میلیارد ډالرو په ارزښت په سوداګریزه برخه کې لاسلیک کړل.

طالبانو ویلي، چې د دې تړونونو په عملي کېدو سره به د افغانستان او ازبکستان ترمنځ اقتصادي اړیکې پیاوړې او د سوداګرۍ کچه به د پام وړ لوړه شي.

د پاکستان کورنیو چارو وزارت تېره ورځ په ایکس پاڼه لیکلي، چې د دغه هیواد د کورنیو چارو وزیر په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ له مرستیال سره په لیدنه کې د افغان کډوالو په ستنېدو کې د ملګرو ملتونو او نړۍوالې ټولنې پر رول ټینګار وکړ.

ویل کیږي، چې له پاکستانه د افغان کډوالو د ایستلو په دویم پړاو کې به هغه کډوال چې د افغان تابعیت کارتونه (Afghan Citizen Card) ولري هم اېستل کېږي.

پاکستان تل ټینګار کوي چې په دغه هیواد کې مېشت بې اسناده کډوال بیرته افغانستان ته ستنوي.

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د عالي کمېشنرۍ د معلوماتو له مخې، په پاکستان کې شاوخوا ٨٨٠ زره افغان کډوال د افغاني تابعيت کارتونه (اې سي سي) لري.

پاکستان تېر کال د افغان کډوالو د ایستلو لومړی پړاو پیل کړی چې تر اوسه پورې یې نږدې اووه لکه افغان کډوال له دغه هیواده ایستلي دي.

د یوناما مرستیال اندریکا راټوټ ویلي، ملګري ملتونه له طالب چارواکو سره د افغان کډوالو د بېرته ستنېدو په برخه کې له نږدې کار کوي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت تېره میاشت ویلي وو چې شاوخوا ۴۴ زره افغانان په پاکستان کې بې برخلیکه پاتې دي، چې د دوی د کډوالۍ دوسیې د امریکا، استرالیا، برېتانیا، کاناډا، فرانسې او جرمني په څېر هېوادونو منلې دي.

د پاکستان د کورنیو چارو وزیر د ملګرو ملتونو له پلاوي سره د خبرو په یوه برخه کې ویلي چې پاکستاني طالبان له افغانستانه د پاکستان د نا امنو کولو لپاره خپل بریدونه د افغانستان په خاوره کې پلانوي. او زیاته یې کړه چې دغه بریدونه باید ودرول شي.

د دغې ډلې د محکمې له خوا نن په یوې خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې تورنه مېرمن پر يوه کال او شپږ مياشتو تنفيذي بند او ۳۵ دورو او دوه تنه نور هر یو په دوه او درېیو کلونو بند محکوم شوي دي.

په خبرپاڼه کې زیاته شوې ده، چې دغه حکم د سترې محکمې د مشرتابه له تایید وروسته پر تورنو کسانو پلی شوی دی.

که څه هم پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ څخه درې کاله تېریږي، خو یادې ډلې له تېرو دوو کلونو راهیسې لسګونه کسان په عام محضر کې په سزا رسولي دي.

د راپورونو له مخې، طالبانو یوازې په تېرو شپږو میاشتو کې د ښځو په ګډون شاوخوا ۲۰۰ کسان په عام محضر کې په دورو وهلي دي.

سره له دې چې د طالبانو دغه ډول سزاګانې له پراخو کورنیو او بهرنیو نیوکو سره هم مخ شوې دي، خو طالبان وایي، چې دوی پر تورنو کسانو شرعي حکمونه پلي کوي.

مېرمن امیري زیاتوي؛ د ښځو پر وړاندې د طالبانو تګلارې دا نظر پیاوړی کوي، چې طالبان هغه تګلارې مخته وړي چې د دې ډلې د لومړۍ واکمنۍ د پرځېدو لامل شوې.

رینا امیري وایي؛ امریکا د افغان نجونو د ملاتړ او د نړۍوالې ټولنې د منظم کولو په برخه کې له هرې شونې لارې کار اخلي، چې طالبانو ته خپل روښانه پیغام ورسوي.

نوموړې هېل امریکایي ورځپاڼې ته وویل، چې له طالبانو سره د اړیکو د عادي کولو شرط ددغې ډلې د افراطي تګلارو پایته رسول او په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعیت ښه کېدل دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو مشر په دې وروستیو کې د «امر بالمعروف او نهې عن المنکر» په نامه لاندې نوی قانون توشېح کړی دی.

دغې ډلې په دې قانون کې د ښځو د غږ د (عورت) بللو په ګډون د ښځو پر وړاندې بیا پراخ بندیزونه لګولي دي.

د طالبانو د امربالمعروف دغه قانون د کورنیو او بهرنیو فعالانو له پراخو نیوکو سره مخ شو.

طالبانو بیا په یوه سخت غبرګون سره ټینګار وکړ، چې د نړۍوالو غندل او نیوکې د امربالمعروف د دغه قانون په پلي کولو کې هېڅ کومه اغېزه نه لري.

د یادې ډلې ویاند ذبیح الله مجاهد په دې اړه نیوکې د شریعت پر وړاندې سپکاوی بللی او د طالبانو د امربالمعروف وزیر محمد خالد حنفي بیا نیوکه کوونکي بې حیثیته وبلل.