واشنګټن پوسټ: طالبان د ښځو د ځپلو په یو ډول ناروغۍ اخته دي

د طالبانو د نوي قانون له مخې په عامه ځایونو کې د ښځو غږ بند دی، له محرم پرته ښځې اجازه نه لري چې له عامه ټرانسپورټ څخه کار واخلي او ښځې له کورونو د وتلو لپاره باید خپل بدن او مخونه په بشپړه توګه پټ کړي.

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې د چهارشنبې په ورځ په یوه خبرپاڼه کې وویل، چې طالبانو په تېرو درېیو کلونو کې د ښځو پر وړاندې د بندیزونو تر ۷۰ ډېر فرمانونه او لارښوونې صادرې کړې دي.

د دغه سازمان په وینا دغو فرمانونو او حکمونو ښځې له خپلو بنسټیزو حقونو بې برخې کړې دي.

دغې ادارې وویل، د طالبانو بندیزونو د افغان ښځو او نجونو پر ژوند ناوړه اغېزې کړې دي.

د شمېرو له مخې، «یوازې په سلو کې یوه مېرمن احساس کوي چې پرېکړې یې د دوی په شاوخوا کې اغېز لري. ۶۴ سلنه مېرمنو ویلي، چې دوی له کوره د وتلو پرمهال د خوندیتوب احساس نه کوي، په داسې حال کې چې دغه شمېر په نارینه وو کې دوه سلنه دی.»

دغه اداره زیاتوي: «چې اته سلنه ښځو ویلي، نږدې یوه ښځه یا نجلۍ پيژني چې د ۲۰۲۱ کال د اکسټ له میاشتې وروسته یې د ځان وژنې هڅه کړې ده.»

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې دغه د زورزیاتي قوانینو د سملاسي لغوه کولو غوښتنه وکړه، او ټینګار یې وکړ چې «حاکم چارواکي باید د نړۍوالو قوانینو سره پر خپلو ژمنو عمل وکړي چې د ټولو ښځو او نجونو بشپړ حقونه ورکړل شي.»

تر دې مخکې د طالبانو د امربالمعروف وزیر د نړۍوالو نیوکو او څرګندونو ته په غبرګون کې ویلي و، چې نړۍوال سازمانونه د افغانستان په اړه د تبصرې کولو هیڅ حیثیت نه لري.

خالد حنفي زیاته کړي ده، چې طالبان به یواځي د «اسلامي قوانینو» په چوکاټ کې له نړۍ سره جوړجاړی وکړي.

د طالبانو امربالمعروف د نوي قانون توشیح کول د نړۍوالو له لوري وغندل شو.

یو شمېر لوېدیځو هېوادونو او سازمانونو د طالبانو د وروستي قانون په اړه چې د ښځو د حقونو او ازادیو د تروړلو او ځپلو په اړه دی، غبرګونونه ښودلي دي.

د طالبانو اسیايي ملګرو لکه روسیه، چین او ایران پر دغه قانون له نیوکې کولو ډډه کړې ده.

د امریکا د بهرنیو چارو پخوانۍ وزیرې او لومړۍ مېرمنې د چهارشنبې په ورځ په خپلې ایکس پاڼې لیکلي:«ایا تاسو غواړئ وګورئ چې هغه احمقانه بنسټپالنه کوم ځای ته ورسیدله؟ د طالبانو نوی قانون وګورئ چې ښځې یې له کوره بهر له خبرو کولو بندې کړې دي.»

نوموړې پر نړۍ غږ وکړ چې د دغې «ناوړه او له کرکې خپرونکې نوې قضیې په وړاندې اعتراض وکړي.»

طالبانو په یوه توند غبرګون کې ټینګار کړی، چې نړۍوالې نیوکې او غندنې د امربالمعروف د قانون پر پلي کېدا هیڅ اغیز نه لري.

د دغې ډلې ویاند دا نیوکي، «شریعت ته ګستاخي» بللې ده.

د طالبانو د امربالمعروف وزیر بیا نیوکه کوونکي «بې حیثیته» وبلل.

هغه د چهارشنبې په ورځ د (وږي اوومه) په یوه خبري ناسته کې زیاته کړه، د امنیتي ګواښونو د مخنیوي او په سیمه کې د ټیکاو راوستو په موخه له سیمې نږدې څارنه اوس هم د اجنډا په سر کې ده.

د پنټاګون ویاند د داعش او طالبانو ترمنځ د توپیر په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل، «طالبان اوس مهال په افغانستان کې د حکومت په توګه فعالیت کوي، که څه هم زه دا اصطلاح په احتیاط سره کاروم. په دې معنا، چې د طالبانو او داعش تر منځ ښکاره توپیرونه شته.»

طالبانو په افغانستان کې د ترهګرو ډلو شتون رد کړی دی. په وروستي ځل د طالبانو دفاع وزارت په افغانستان کې د پاکستاني طالبانو د فعالیتونو په اړه د پاکستان ادعاوې رد کړې.

خو د امریکا د دفاع وزارت د پاکستان او ځینو نورو هېوادونو له ارزونې سره موافق دی چې واک ته د طالبانو له راتګ وروسته ترهګرې ډلې افغانستان ته بېرته راستنې شوې دي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا په یوه راپور کې ویلي، چې داعش او القاعده د افغانستان له اوسني وضعیت څخه د ځان د بیا را پورته کېدو لپاره کار اخلي.

امنیت شورا همدارنګه ویلي چې داعش هڅه کوي منځنۍ اسیا ته ځان ورسوي.

مولوي کبير د مرکزي اسیا فوټبال سياليو کې د افغان لوبډلې بريا ستايلې او غوښتنه يې کړې، چې پر نړۍوالو ميدانونو دې د دوی پيغام وړاندې کړي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې ارګ د چهار شنبې په ورځ په يوې خبرپاڼه کې ويلي، چې د دوی سياسي مرستیال مولوی عبدالکبير د بدنې روزنې له مسوولینو او د افغان ۱۷ کلنو کم عمره فوټبال لوبډلې له لوبغاړو سره کتلي او د مرکزي اسيا (کافا) جام سياليو کې يې د افغان لوبډلې د اتلولۍ ستاينه کړې

په اعلاميه کې د مولوي کبير له قوله لیکل شوي، چې دوی د لوبغاړو بشپړ ملاتړ کوي.

هغه زیاته کړې: « د لوبو په برخه کې د افغانانو بریاوې د اسلامي امارت د ملاتړ او غوره رهبرۍ له امله دي.»

نوموړي په داسي حال کې له لوبغاړو او لوبو ملاتړ اعلان کړې، چې تېره ورځ د طالبانو امربالمعروف او نهې عن المنکر وزارت د نوي قانون له مخې په افغانستان کې د سوک وهنې پر ازادو سیالیو یا فري فايټ بنديز ولګول شو.

د طالبانو په دغه مکتوب کې دغه سيالۍ د دوی د خوښې «اسلامي شریعت» سره په ټکر کې بلل شوې وې.

طالبانو په خپله درې کلنه واکمنۍ کې د ورزش په خاص ډول د فوټبال او کرېکټ لوبغاړو ته په شفاهي ډول د «شريعت د عملي کولو» سپارښتنې کړي.

د طالبانو د امربالمعروف او نهې المنکر محتسبانو په ولایتونو کې د فوټبال له لوبغاړو هم غوښتي، چې ږيري پرېږدی او هم د لوبو پرمهال داسي لباس واغوندي، چې ټول بدن یې پټ وي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر خبري اژانس د خبر له مخې؛ په دې سفر کې د طالبانو د بهرنیو چارو، ماليې، او ټولګټو وزارتونو او د برېښنا شرکت یو پلاوی ښاغلي هدایت الله بدري سره په دې سفر کې مل دي.

د کانونواو پټرولیم وزارت د ویاند همایون افغان په وینا؛ یاد پلاوی به په دغه سفر کې ترکمنستاني چارواکو سره په عشق ابادکې د ټاپي، ټاپ او ریل پټلۍ برخو کې د دوه اړخیزې همکاریو پراختیا او د افغانستان په خاوره کې د ټاپي پروژې د عملي چارو د پیل په تړاو خبرې وکړي.

بل خوا، د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي پرون (سې شنبه د وږي ۶مه) وویل، چې د ټاپي پروژه او افغان ـ ترکمن اقتصادي دهلیز او د انرژۍ د لېږد پروژې د پيلېدو په درشل کې دي.

د یادو پروژو په پیلېدو سره به افغانستان د سیمې لپاره د اتصال او اقتصاد په مرکز بدل شي.

ښاغلی متقي ویلي، یاده پروژه په ترکمنستان کې بشپړه شوې او د ګازو نل لیکه افغانستان ته غځول شوې. افغانستان بشپړ چمتوالی لري چې دغه پروژه پیل کړي.

د ټاپي نل لیکه ۱۸۴۰ کیلومټره اوږدوالی لري، چې د افغانستان له لارې به له ترکمنستان څخه پاکستان او بیا هند ته ۳۳ میلیارډه متره مکعبه ګاز ولېږدول شي.

د یادو ګازو څخه پنځه میلیارډه متره مکعبه به یې په افغانستان کې وکارول شي.
د معلوماتو له مخې، د یادې پروژې ټول لګښت لس میلیارده ډالر اټکل شوی.