جرمني افغانستان ته د «مجرمو» افغانانو د ستنولو لړۍ پیل کړه

نوموړي په خپل اېکس کې طالبانو ته په اشارې سره لیکلي: «ان که مو نجونې له وطن څخه هم بې کوره کړې، خو د خپل وطن لپاره ویاړونه راوړي.»

ښاغلی نبیل زیاتوي، چې دغه مډال د مقاومت نښه ده او د یوې کډوالې په زړه کې د افغانستان پر وړاندې بې سارې مینه ښيي.

له دې سره، د افغانستان د جمهوري دولت د بهرنیو چارو پخواني وزیر حنیف اتمر هم د پاریس په پارالمپیک سیالیو کې د ذکیه خدادادي پر بریا خوښي ښودلې.

نوموړي په خپل اېکس کې لیکلي: «د دې سترې بریا مبارکي د وطن زړورې لور او ټولو هېوادوالو وایم او په چارو کې ورته بریا غواړم.»

اخوا د اسلامي جمعيت ګوند یوه مشر عطا محمد نور هم د خدادادي د بریا په اړه لیکلي، «په داسې حال کې چې افغان ښځې د طالبانو له خوا له ټولو انساني حقوقو محرومې شوې دي د ذکیه خدادادي بریا ددې ښکارندویي کوي، چې افغانې ښځې د سیالیو په نړۍوالو ډګرونو کې د اتلولۍ او بریا وړتیا لري.»

نوموړي هم په خپل اېکس کې دا بریا ستره بریا وبلله او د هیواد د ټولو مېرمنو په ګډون یې د افغانستان خلکو ته مبارکي ورکړې.

ذکیه خدادادي د هېواد په تاریخ کې لومړنۍ افغانه لوبغاړې ده، چې د پارالمپیک په سیالیو کې یې مډال وګاټه.

تر هغې وړاندې هیڅ افغان لوبغاړي په پارالمپیک کې مډال نه دی ګټلی.

اغلې خدادادي د پنجشنبې په ورځ خپلو کیوبايي او ترکي سیالانو ته ماتې ورکړه او په وروستۍ سیالۍ کې د هغې مراکشي سیال د ټپي کېدو له امله له سیالۍ ووتله او ذکیه خدادادي د برونزو مډال ترلاسه کړ.

ښاغلي کوهن د چهارشنبې په ورځ (د وږي اوومه) د امریکا د مریلنډ په راکوېل کې د ملي امنیت په اړه وویل: «مونږ په دې موده کې له بېلاېبلو لارو له هغوی سره (طالبان) په اړیکه کې وو، ځکه دوی د القاعده او داعش ډلو پروړاندې ځینې مبارزې کړې دي.»

له افغانستانه د امریکا له وتلو سره سم د جمهوري غوښتونکو یو شمېر استازو او د جو بایډن د ادارې نیوکه کوونکو له افغانستان څخه د امریکا د وتلو پر څرنګوالي نیوکه وکړه.

د نیوکه کوونکو په باور، له افغانستانه د امریکا له وتلو وروسته دا هېواد د ترهګرو په ځانګړې توګه بیا د القاعدې په امن ځای بدل شوی دی.

د ان‌بي‌سي نیوز د راپور له مخې، د دې موضوع په غبرګون ډیویډ کوهن ویلي، چې له افغانستانه د امریکایانو د وتلو په اړه وړاندوینې ریښتیا نه شوې.

اخوا د ملګرو ملتونو د راپور له مخې بیا، د داعش خراسان څانګه په افغانستان او ترکیه کې تسهیلونکو شبکو پورې متکي ده، چې کولای شي عاملین له منځنۍ اسیا او افغانستان څخه اروپا ته «د بهرنیو عملیاتو لپاره» ولېږدوي.

د امریکا د مرکزي استخباراتو ادارې مرستیال ویلي دي، چې که څه هم واشنګټن په وروستیو کلونو کې د چین او روسیې پر وړاندې خپل ملي امنیت ته لومړیتوب ورکړی، خو له ترهګرۍ سره مبارزه لا هم یو داسې ماموریت ګڼل کیږي چې د امریکا استخباراتي ادارې نه شي کولی پکې ماته شي.

کوهن ویلي دي: «مونږ په دې تړاو د سرچینو لېږلو او پانګونې ته دوام ورکوو.»

ښاغلي کوهن د کابل په زړه کې د اېمن الظواهري وژل کېدل له ترهګرو سره د مبارزې په برخه کې لاسته راوړنه وبلله او زیاته یې کړه، چې داعش ډله اوس هم تر ټولو لوی ګواښ بلل کیږي.

نوموړي وویل، سي ای اې له طالبانو سره اړیکې ساتلي او د دې ډلې ژمنه یې تکرار کړه، چې افغانستان به پر بهرنیو اهدافو د ترهګریزو بریدونو په مرکز نه شي.

کوهن همداراز وویل، چې په افغانستان کې د ځمکنیو امریکایي ځواکونو له ګډون پرته د ترهګرو پیدا کول سخت کار دی.

ملګرو ملتونو مخکې داسې راپورونه خپاره کړي و، چې ځيني حکومتونه د داعش د خراسان څانګې په ګډون له افغانستان څخه د ترهګریزو ګواښونو په اړه اندېښمن دي.

د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، داعش ډلې مالي، لوژستیکي او د ځواکونو د جذبولو بهیر پیاوړی کړی او احتمال لري چې د دغه کال په پیل کې په روسیه او ایران کې د لویو بریدونو لپاره جنګیالي، بودیجه او روزنې یې برابرې کړې وي.

د افغانستان لپاره د جاپان سفارت نن جمعه د (وږي نهمه) په ایکس پاڼه د دغه سفارت د مرستیال، تاکایا تنیماټو او د هرات لپاره د طالبانو د والي نورمحمد اسلام‌جار د لیدنې انځورونه خپاره کړي او لیکلي یې دي، چې د جاپان دغه ډیپلوماټ د طالبانو له والي سره د نجونو پر زده‌کړو د بندیز لرې کولو او سیمه ییزه پراختیا کې ښځو ته د ونډې په ورکولو ټينګار کړی.

طالبانو بیا ویلي چې دواړو لوریود جاپان د مرستو او هرات د سیمه ییزې سوداګرۍ پر مرکز د بدلېدو په اړه خبرې کړې دي.

درې ورځې مخکې هم په کابل کې د جاپان سفارت په افغانستان کې د طالبانو له‌خوا پر ښځو او نجونو د امربالمعروف د نوي قانون له لارې پرله‌پسې بندیزونو د لګولو له امله اندېښنه څرګنده کړې وه.

دغه سفارت وړاندې لیکلي و، چې دوی به د نړۍوالې ټولنې سره په همغږۍ کی د طالبانو له حکومته غوښتنه وکړي چې د افغانستان د راتلونکې لپاره د زده‌کړو، کارموندنې او د ګرځېدلو د ازادۍ لپاره د افغان مېرمنو او نجونو غږ واوري.

د طالبانو د امربالمعروف د دغه قانون له مخې، په افغانستان کې د موسیقۍ غږول، له محرم او حجاب پرته د ښځو لېږدول او په موټرو کې له نارینه‌وو سره د ښځو پر سفر بندیز لګېدلی دی. او د ښځې غږ او لوڅ مخ یې عورت بللی.

دغه قانون او په دې کې راغلیو نویو بندیزونو په نړۍواله کچه پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

‏ د طالبانو دفاع وزارت د لوژسټیک برخې مشر عبدالبصیر صابري تېره ورځ د (وږي اتمه) له ټاس خبري اژانس سره په مرکه کې ویلي، چې دغه ډله غواړي له روسیې څخه ځینې دفاعي تجهیزات وپیري. چې په دې سره به د افغانستان هوایي حریم په بشپړ ډول مهار کړي او د پولو د دفاع لپاره به یې د دفاعي تجهیزاتو ته اړتیا هم بشپړه شي.

هغه ټاس اژانس ته ويلي، چې د طالبانو حکومت په کافي اندازه ځمکني دفاعي توکي لري خو د هوايي حریم او پولو د دفاع لپاره بشپړ پوځي تجهیزات نه لري.

‏د طالبانو دفاع وزارت دغه چارواکي په مرکه کې ویلي، دا مهال په افغانستان کې «هیڅ امریکایي سرتېری نه شته او په خبره یې، له بهرنیو ځواکونو پاتې وسلې په ځینو برخو کې د امنیت ټینګښت لپاره کاروي.»

‏ عبدالبصیر صابري د دغې مرکې پر مهال له افغانستان سره د روسیې همکاري ستایلې او ویلي یې دي چې افغانستان او روسیه باید د یو او بل ملاتړ وکړي.

د درېیو کلونو په تېرېدو روسیې هم د نورو هیوادونو په څېر د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی خو له دغې ډلې سره تودې اړیکې ساتي.

د طالبانو د دفاع وزارت د لوژستیک برخې مشر زیاته کړه: «موږ له هېڅ هېواد سره ستونزه نه لرو، موږ چمتو یو چې په نړيواله کچه له هر چا سره خبرې وکړو او ملګري و اوسو.‏»

امریکا د طالبانو د دفاع وزارت چارواکي خبرو ته لا غبرګون نه دی ښودلی، خو په تېرو شلو کلو کې امریکايي ځواکونو په افغانستان کې له روسیې پاتې شوې وسلې له منځه وړلې او اوس په افغانستان کې د امریکايي وسلو او تجهیزاتو کارونه ډیره ده.

د اسلامي همکاریو سازمان د پنجشنبې په ورځ د (زمري اتمه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د دغه سازمان ځانګړي استازي طارق علي بخیت د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره د یاد سازمان د ۵۰مې ناستې په څنډه کې لیدلي.

په خبرپاڼه کې راغلي چې ښاغلي بخیت له طالبانو غوښتي چې په افغانستان کې د نجونو او ښځو د زده‌کړو او کار د بندیز په اړه له سره کتنه وکړي.

د اسلامي همکاریو سازمان له طالبانو څخه د افغانو ښځو او نجونو د کار او زده‌کړو په اړه داسې مهال د بندیز لرې کولو غوښتنه کوي چې طالبانو په دې وروستیو د امربالمعروف وزرات په اډانه کې نوی قانون جوړ کړی چې له مخې یې په ښځو بې شمېره نوي بندیزونه لګول شوي دي.

د دغه سازمان په خبرپاڼه کې دا هم یاده شوې چې طالبان دې د افغانستان اقتصادي او بشري وضعیت ته پام وکړي او په دغه برخه کې دې کوټلي ګامونه واخلي.

د اسلامي همکاریو سازمان ۵۰مه غونډه چې د افریقا لوېدیځ کامرون کې جوړه شوې وه، د دغې غونډې په پیل کې د بهرنیو چارو وزیرانو د رسمي ګډ انځور اخیستلو پر مهال د طالبانو بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي ته کې د ګډون اجازه نه وه ورکړل شوې.

دا په داسې حال کې ده، چې متقي په ۱۴۰۰ کال کې هم په اسلام اباد کې په دې ناسته کې برخه اخیستې وه او هغه وخت یې هم د ګډ‌ انځور اخیستو اجازه تر لاسه نه کړه.

د یادولو ده، چې د اسلامي همکاریو سازمان غړي هېوادونه پر افغانستان د طالبانو د واکمنۍ د درېیو کلونو په تېرېدو سره تر اوسه پورې هم دغه ډله په رسمیت نه پېژني.