جاپان سفارت له طالبانو غوښتي چې د نجونو زده‌کړو ته اجازه او پراختیا کې ښځو ته ونډه ورکړي

‏ د طالبانو دفاع وزارت د لوژسټیک برخې مشر عبدالبصیر صابري تېره ورځ د (وږي اتمه) له ټاس خبري اژانس سره په مرکه کې ویلي، چې دغه ډله غواړي له روسیې څخه ځینې دفاعي تجهیزات وپیري. چې په دې سره به د افغانستان هوایي حریم په بشپړ ډول مهار کړي او د پولو د دفاع لپاره به یې د دفاعي تجهیزاتو ته اړتیا هم بشپړه شي.

هغه ټاس اژانس ته ويلي، چې د طالبانو حکومت په کافي اندازه ځمکني دفاعي توکي لري خو د هوايي حریم او پولو د دفاع لپاره بشپړ پوځي تجهیزات نه لري.

‏د طالبانو دفاع وزارت دغه چارواکي په مرکه کې ویلي، دا مهال په افغانستان کې «هیڅ امریکایي سرتېری نه شته او په خبره یې، له بهرنیو ځواکونو پاتې وسلې په ځینو برخو کې د امنیت ټینګښت لپاره کاروي.»

‏ عبدالبصیر صابري د دغې مرکې پر مهال له افغانستان سره د روسیې همکاري ستایلې او ویلي یې دي چې افغانستان او روسیه باید د یو او بل ملاتړ وکړي.

د درېیو کلونو په تېرېدو روسیې هم د نورو هیوادونو په څېر د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی خو له دغې ډلې سره تودې اړیکې ساتي.

د طالبانو د دفاع وزارت د لوژستیک برخې مشر زیاته کړه: «موږ له هېڅ هېواد سره ستونزه نه لرو، موږ چمتو یو چې په نړيواله کچه له هر چا سره خبرې وکړو او ملګري و اوسو.‏»

امریکا د طالبانو د دفاع وزارت چارواکي خبرو ته لا غبرګون نه دی ښودلی، خو په تېرو شلو کلو کې امریکايي ځواکونو په افغانستان کې له روسیې پاتې شوې وسلې له منځه وړلې او اوس په افغانستان کې د امریکايي وسلو او تجهیزاتو کارونه ډیره ده.

د اسلامي همکاریو سازمان د پنجشنبې په ورځ د (زمري اتمه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د دغه سازمان ځانګړي استازي طارق علي بخیت د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره د یاد سازمان د ۵۰مې ناستې په څنډه کې لیدلي.

په خبرپاڼه کې راغلي چې ښاغلي بخیت له طالبانو غوښتي چې په افغانستان کې د نجونو او ښځو د زده‌کړو او کار د بندیز په اړه له سره کتنه وکړي.

د اسلامي همکاریو سازمان له طالبانو څخه د افغانو ښځو او نجونو د کار او زده‌کړو په اړه داسې مهال د بندیز لرې کولو غوښتنه کوي چې طالبانو په دې وروستیو د امربالمعروف وزرات په اډانه کې نوی قانون جوړ کړی چې له مخې یې په ښځو بې شمېره نوي بندیزونه لګول شوي دي.

د دغه سازمان په خبرپاڼه کې دا هم یاده شوې چې طالبان دې د افغانستان اقتصادي او بشري وضعیت ته پام وکړي او په دغه برخه کې دې کوټلي ګامونه واخلي.

د اسلامي همکاریو سازمان ۵۰مه غونډه چې د افریقا لوېدیځ کامرون کې جوړه شوې وه، د دغې غونډې په پیل کې د بهرنیو چارو وزیرانو د رسمي ګډ انځور اخیستلو پر مهال د طالبانو بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي ته کې د ګډون اجازه نه وه ورکړل شوې.

دا په داسې حال کې ده، چې متقي په ۱۴۰۰ کال کې هم په اسلام اباد کې په دې ناسته کې برخه اخیستې وه او هغه وخت یې هم د ګډ‌ انځور اخیستو اجازه تر لاسه نه کړه.

د یادولو ده، چې د اسلامي همکاریو سازمان غړي هېوادونه پر افغانستان د طالبانو د واکمنۍ د درېیو کلونو په تېرېدو سره تر اوسه پورې هم دغه ډله په رسمیت نه پېژني.

افغانستان انټرنشنل د چهارشنبې په ورځ د باوري سرچینو په حواله خبر ورکړ، چې ځینو اروپايي هېوادونو د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د وروستي لیک په اړه له افغان سفیرانو سره خبرې کړې دي.

په دغو خبرو کې یوه موضوع په اروپا کې د افغانستان د سفارتونو تړل دي.

سرچینې وايي، د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د روان کال د زمري په نهمه ټولو هغو هېوادونو ته یو لیک استولی چې تر اوسه پورې یې د افغانستان د سفارتونو واک دغې ډلې ته نه دی سپارلی.

یاد وزارت ویلي، چې د پخواني حکومت د سفیرانو کاري موده پای ته رسېدلې، دوی د طالبانو استازیتوب نه کوي او دغه ډلې ته د دوی فعالیتونه د منلو نه دي.

د افغانستان اسلامي جمهوریت د ډیپلوماتیکو او کونسلي چارو د همغږۍ شورا د پنجشنبې په ورځ د وږي په اتمه په یوه خبرپاڼه کې لیکلي: «موږ یو ځل بیا ټینګار کوو چې د دغو ماموریتونو په اوسني وضعیت کې هر ډول بدلون کولی شي ژورې منفي پایلې ولري، د کونسلګرۍ د خدمتونو پای ته رسېدل په اروپا او له هغې بهر د افغان کډوالو د ټولنې د یوې لویې برخې لپاره خورا مهم دي.»

دغې شورا ویلي، چې د طالبانو بهرنیو چارو وزارت له خوا په اروپايي هېوادونو، کاناډا او استرالیا کې د ۱۴ افغان سیاسي استازولیو او کونسلي خدمتونو لغوه کول «بې بنسټه او په قانوني ډول ناسم» دي.

دغه شورا چې د افغان حکومت له پخوانیو ډیپلوماټانو څخه جوړه ده، ویلي چې د طالبانو د تیري کوونکي چلند او د افغانانو بنسټیزو حقونو ته د زیاتې بې غورۍ په پام کې نیولو سره د خلکو پر وړاندې د استبدادي سیاستونو د بدلولو لپاره پر طالبانو د لا زیات فشار راوړلو ته اړتیا ده.

د افغانستان اسلامي جمهوریت ډیپلوماتیکو استازولیو کوربه هیوادونو ته خبرداری ورکړی چې د طالبانو د «ناقانونه» غوښتنو په ځواب کې هر ډول امتیازات به «ناوړه پایلې» ولري او دغه ډله به وکولای شي خپل نورې «ناقانونه» موخې وڅاري.

دغو استازولیو ویلي چې دوی چمتو دي چې د کوربه هیوادونو سره کار وکړي چې د نړۍوالو منل شویو معیارونو او تلنلارو سره سم تخنیکي او کونسلي ننګونو ته عملي حل لارې ومومي.

تر دې مخکې د طالبانو بهرنیو چارو وزارت ویلي وو، چې په اروپايي هېوادونو، کاناډا او استرالیا کې د ۱۴ افغان سیاسي او کونسلي چارې نور ورته د اعتبار وړ نه دي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د زمري په میاشت کې، په اسپانیا، هالنډ، بلغاریا، چک جمهوریت او د جرمني په مونیخ کې خپل همکار سفارتونه معرفي کړل او په اروپا کې میشتو افغانانو څخه یې وغوښتل چې د کونسلي خدمتونو لپاره یادو سفارتونو ته ورشي.

د امریکا هېل ورځپاڼې د چهارشنبې په ورځ د پوهنې برخې د حقونو فعالې پرستو حکیم له خولې لیکلي چې په افغانستان کې په تېرو درېیو کلونو کې چې څه پېښ شوي د ښځو په وړاندې د جنسیتي توپیر یوه بیلګه ده.

دغې رسنۍ د مېرمن حکيم له خولې دا هم ليکلي، چې ښايي د نجونو پر زده کړو د طالبانو بنديزونه تر لومړنيو ښوونځيو هم وغځول شي.

د ښوونې او روزنې د حقونو فعالې وویل چې افغانې مېرمنې بیا په افغانستان کې د طالبانو د واکمنۍ د لومړۍ دورې په څېر د جنسیتي توپیر تر ټولو ناوړه بڼه تجربه کوي.

په همدې حال کې هېل ورځپاڼې د بشري حقونو څار سازمان د ښځو د برخې د مشرې هېدر بار له قوله ویلي چې له افغانستانه د امریکا له وتلو څه باندې ۱۰۰۰ ورځې وروسته افغان نجونو د وضعیت د بدلون هیله له لاسه ورکړې ده.

د بشري حقونو د څار سازمان وايي، د طالبانو تر واکمنۍ لاندې ژوند او د انسان پر رواني روغتیا یې اغېزه تر ټولو سخت زیان دی چې افغانې ښځې او نجونې ورسره مخ دي.

هیدر بار زیاتوي چې افغان مېرمنې له فشارونو او بندیزونو سره سره د طالبانو سره مبارزې او مخالفت ته دوام ورکوي.

هېل ورځپاڼه د طالبانو د امربالمعروف پر قانون او د دغه قانون له مخې پر رامنځته شویو بندیزونو نیوکه کوي، چې له دې مخکې هم ګڼو نړۍوالو بنسټونو، هېوادونو او مشهورو کورنیو او بهرنیو شخصیتونو یې پر وړاندې غبرګون ښودلی دی.

د امریکا د بهرنیو چارو پخوانۍ وزیرې هیلري کلېنټن د چهارشنبې په ورځ د طالبانو له خوا د امربالمعروف قانون پر ضد د نړۍوالو اعتراضونو غوښتنه وکړه.

اغلې کلېنټن دغه قانون له«کرکې ډک» بللی او ویلي یې دي چې د طالبانو له خوا د امربالمعروف قانون د «احمقانه بنسټپالنې» پایله ده.

د طالبانو امربالمعروف نوي قانون خپرېدو پراخ غبرګونونه راپارولي دي. په افغانستان کې د ملګرو ملتونو استازولي وايي، دغه قانون د افغانانو په ځانګړې توګه د ښځو حقونه راکم کړي او په ټولنه کې یې د وېرې فضا رامنځته کړې ده.

یوناما ویلي، نارینه باید د ږیرې او ویښتانو پرې کولو او ښځې له پردي سړي سره د خبرو له امله مجازات نه شي. دغه سازمان دا هم ویلي، چې دغه قانون به نړۍ ته له طالبانو سره اړیکې لا ستونزمنې کړي.

د طالبانو امربالمعروف وزارت د افغان ښځو د لا زور زیاتي په اړه د یوناما نیوکه «بې ځایه اندېښنه او د لوېدیځ د افکارو پر بنسټ» وبلله او دا یې د «دوښمن پروپاګند» وباله.

دغه وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې نوی قانون د شریعت پر بنسټ جوړ شوی او ملګري ملتونه او نور هېوادونه یې باید درناوی وکړي.

یو شمېر هېوادونو او سازمانونو پر طالبانو غږ کړی چې د واکمنې ډلې په توګه د نړۍوالو تړونونو له مخې د افغان حکومت مکلفیتونو ته درناوی وکړي.

په خبرپاڼه کې ويل شوي چې «هر هغه څوک چې پر دغه شرعي قانون نیوکه کوي، په اسلام او شرعي احکامو يې نيوکه کړې او بايد له نيوکې ډډه وکړي.»

تر دې مخکې د طالبانو د امربالمعروف وزیر د نوي قانون په اړه د نړۍوالو نیوکو ته په غبرګون کې ویلي وو چې «نړۍواله ټولنه د افغانستان په اړه د تبصرې کولو حیثیت نه لري.»