روسیې د اوکراین یو بل ښار نیولی او د پوکروفسک پر لور یې پرمختګ دوام لري

د خوړو نړۍوال پروګرام په خپل اېکس کې لیکلي، چې په افغانستان کې ښځې تر ټولو لږ خواړه ترلاسه کوي او د بشري مرستو په کمېدو سره خوړو ته د ښځو لاسرسی نور هم بدتر شوی دی.
ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې ډېری ښځې مجبوره شوې دي، چې خپل ماشومان سوال کولو ته واستوي او د دوی یوازیني خواړه هغه څه دي، چې ماشومان یې تر لاسه کوي.
دغه سازمان په افغانستان کې اقلیمي ناورین ته هم په اشارې سره ویلي دي، چې په وروستیو میاشتو کې زرګونه کسان د سېلابونو او واورو له امله په بېلابېلو سیمو کې مړه شوي دي.
د خوړو نړۍوال پروګرام زیاته کړې ده، چې ښځې د دې له امله چې ډېر په کور کې پاتې کیږي، له یادو پېښو څخه اغېزمنې کیږي.
د جورج ټاون د انسټیټیوټ او د اسلو د څېړنو د موسسې د شمېرو له مخې، چې د ۲۰۲۳ کال په وروستیو کې خپرې شوې، افغانستان د ۱۷۷ هېوادونو په منځ د ښځو د پرمختګ په برخه کې په وروستي ځای کې دی.

په افغانستان کې د طالبانو دویم ځل واکمنۍ په دغه هېواد کې لومړنیو حقونو ته د ښځو لاسرسی محدود کړ، د زده کړو او کار حق یې تر امر ثاني پورې وځنډول شو او د ښځو مخ او غږ عورت وګرځول شو.

بل خوا؛ د میانمار په راخین ایالت کې د تاوتریخوالي له ډېرېدو وروسته د کډوالو یوه نوې څپه د بنګلدېش په لور روانه شوې ده.

په وروستیو میاشتو کې شاوخوا اته زره روهینګیا مسلمانان له پولې اوښتي او بنګله دېش ته تښتېدلي دي؛ ځکه د میانمار د واکمن جنتا ګوند او د اراکان پوځ تر منځ جګړه روانه ده.

اراکان پوځ یوه ځواکمن توکمیزه ملېشه ډله ده، چې د دغه هېواد د بودایي وګړو جوړه شوې. بودایان د میانمار د نفوس تر ټولو ډېره برخه جوړوي.

نوي روهینګیا کډوال د بنګله دېش د کاکس بازار په ولسوالۍ کې له پخوا مېشت شویو یو میلیون څخه ډېر روهینګیایي کډوالو سره یو ځای شوي.

دغه کډوال په محدودو امکاناتو په کمپونو کې ژوند کوي او ډېری یې په ۲۰۱۷ کې د میانمار د پوځ په مشرۍ د عملیاتو څخه تښتیدلي دي.

دوی په لویه کچه د تابعیت او نورو اساسي حقونو څخه محروم دي.

د بیا مېشتیدنې هڅو ګړندۍ کولو غږ د کډوالو نړۍوال سازمان یا ای او ایم سره د یوې غونډې په مهال شوی، په کومه کې چې د موقت حکومت مشر یونس وویل "د بیا مېشتیدنې پروسه باید اسانه، منظمه او چټکه وي."

په بنګله دېش کې دای او ایم مشر عبدالستور ایسویف وویل، چې درېیمو هېوادونو ته د روهینګیا کډوالو د بیا مېشتیدنې لړۍ د ۱۲ کلنې وقفې وروسته په ۲۰۲۲ کې بیا پیل شوه؛ خو سږکال چټکه شوې ده.

د بنګله دېش د موقت حکومت مشر له دفتر څخه په خبره شوې اعلامیه کې ویل شوي، چې واشنګټن په متحده ایالاتو کې د زرګونو روهینګیا کډوالو د بیا مېشتیدنې په برخه کې خپله ژمنه یو ځل بیا تکرار کړې؛ خو دا بهیر لا ګړندی شوی نه دی.

د روهینګیا پر وړاندې په تاوتریخوالی کې وروستی زیاتوالی د میانمار د پوځ په مشرۍ د ۲۰۱۷ کال راهیسې د روهینګیا تر ټولو بد حالت دی ،چې ملګري ملتونه یې د نسل وژنې په توګه د پېژندلو اراده لري.

د بنګله دېش د بهرنیو چارو وزیر محمد توحید حسین تېره میاشت رویټرز خبري اژانس ته ویلي وو، چې بنګله دېش نور روهینګیا کډوال نه شي منلی او په هند او نورو هېوادونو یې غږ کړی، چې له تاوتریخوالي څخه د پناه اخیستو په لټه کې دغو کډوالو ته مېشت ځایونه برابر کړي.

هغه له نړۍوالې ټولنې هم وغوښتل چې په راخین ایالت کې د روهینګیا مسلمانانو پر وړاندې د بریدونو د بندولو لپاره پر اراکان پوځ ډېر فشار راوړي.

د تهران ټایمز په راپور کې راغلي، چې دغه روغتیايي کارکوونکي په ایران کې خپلو زده کړو ته دوام ورکوي او د طالبانو د روغتیا وزارت ویلي، چې افغانستان ته د دوی له راستنېدو سره به خپلې زده کړې د افغانستان روغتیايي سیسټم ته انتقال کړي.

د طالبانو روغتیا وزارت ویلي، چې د دوی په کور دننه او بهر د روغتیايي کارکوونکو روزنې ته ژمن دي.

دغه وزارت ویلي، چې د دې نوښت موخه دا ده، چې د روغتیايي پاملرنې یو پیاوړی سیستم رامنځته شي او په ټول هېواد کې ټولو ناروغانو ته په لوړ کیفیت روغتیایي خدمتونه وړاندې کړي.

د راپور له مخې؛ افغان روغتیايي کارکوونکي به په ایران کې د روزنې له لارې د روغتیا په برخه کې د دغه هېواد له لاسته راوړنو او تجربو څخه ګټه پورته کړي.

د ایراني رسنیو د راپور له مخې؛ دغه هېواد په روغتیايي برخو کې خوار پرمختګ کړی او خپل د اړتیا وړ ۹۹ سلنه درمل په کور دننه جوړوي.

د دغه هیواد ډېری ناروغان تر ډېره د درملنې لپاره بهرنیو هېوادونو ته د تللو اړتیا نه لري.

پاکستاني رسنیو نن یکشنبه د (وږي ۱۸مه) راپورونه خپاره کړي چې د سوېلي وزیرستان واڼه په کړېکوټ سیمه کې د یوه قومي مشر جمیل په موټر د سړک غاړې ماين چاودلی چې د هغه ځوان زوی په کې وژل شوی او د ده په ګډون یې د کورنۍ درې تنه ټپیان شوي.

ویل کیږي، ټپیان نږدې روغتون ته د درملنې په موخه لیږدول شوي.

د یو بل خبر له مخې د خیبرپښتونخوا په لکي مروت کې دوه وروڼه نا څرګندو وسله والو په مخامخ ډزو وژلي، ویل کیږي دغه کسان د پښتون ژغورنې غورځنګ غړي وو، خو خپله دغه غورځنګ په دې اړه څه نه دي ويلي.

د پېښې په اړه وسله والو ډلو لا څه نه ویلي،

د سوېلي وزیرستان د واڼه بازار په څنډو کې د اسماعیل په نامه یو بل کس هم وسله والو په ډزو وژلی او بریدګر له سیمې تښتېدلي دي.

د دغو ټولو پېښو خبرونه پولیسو تایید کړي او ویلي یې دي چې د دوی څېړنې روانې دي او په سیمه کې په وسله والو پسې د پلټنې عملیات هم روان دي.

په دې وروستیو کې د خیبرپښتونخوا صوبې په بیلابیلو سیمو کې نا امني ورځ تر بلې په ډېرېدو ده او اوسیدونکي یې حکومت د امن په راوستو کې پاتې بولي، خو د پاکستان حکومت وايي، هڅه کوي چې امن ژر ټینګ کړي.

پاکستاني رسنیو د یکشنبې په ورځ د (وږي ۱۸مه) د تحریک انصاف د ګوند د مشر ګوهر علي خان له قوله راپور ورکړی، چې نن یکشنبه به په سنګجاني سیمه کې یاد ګوند لویه غونډه وکړي.

د پاکستان جیونیوز د راپور له مخې، د (پي ټي ای) د نننۍ غونډې له امله د اسلام اباد چارواکو په لارښوونه ټول امنیتي کسانو ته د بیړنې حالت او تیارسۍ امر شوی.

په راپور کې ویل شوي، چې د امنیت ساتلو په موخه د اسلام اباد په بېلابېلو سیمو کې لارې په کانټینرونو تړل شوې دي.

راپور زیاتوي چې د اسلام باد ریډ زون سیمې ټولې لارې هم د تګ راتګ پر مخ تړل شوې دي.

د پاکستان تحریک انصاف ګوند د تېرې اګسټ میاشتې په ورستیو کې هم لاریون رابللی و، چې وروسته د ګوند له چارواکو له لوري د لاریون د نه ترسره کېدو پرېکړه وشوه او د ګوند پلویانو ته وویل شول، چې د سپټمبر په اتمه نېټه به لاریون راوبولي.

د پاکستان حکومت خپله پوره هڅه کوي چې د تحریک انصاف ګوند د نننۍ غونډې ترسره کېدو مخه ونیسي.

پر ټولینزو رسنیو د تحریک انصاف ګوند د پلویانو له لوري داسې ویډیګانې هم خپرې شوې، چې لیدل کیږي موټریز کاروانونه د خیبرپښتونخوا ایالت او د پنجاب ایالت د لاهور ښار څخه د اسلام اباد سنګجاني سیمې ته ور روان دي.

نن سهار د پاکستانیو رسنیو له لوري داسې راپورونه هم خپاره شول، چې په کې ویل شوي وو، د تحریک انصاف د کېدونکي غونډې ځای ته څېرمه د لاسي بمونو ډک یو بکس موندل شوی.