د امریکا کانګرس غړي یو پلان وړاندې کړ چې په ویانا کې د طالبانو د مخالفانو غونډې ملاتړ کوي

د کندهار په ولسوالیو کې په روغتیایي مرکزونو کې ښځینه روغتیایي کارکوونکو ته د طالبانو له خوا د لګول شويو محدودیتونو له مخې دوی مجبورې دي، چې له ځان سره محرم ولري.

د کندهار څخه سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د چهارشنبې په ورځ وويل، چې امربالمعروف ادارې ښځينه روغتياپالانې مجبورې کړي، چې ولسواليو ته د تګ پرمهال باید «کارکوونکې او محرم» د عامي روغتيا او امربالمعروف ادارو تاييد او امر له ځان سره ولري.

مخکې به د ښځيه روغتايي کارکوونکو د کورنۍ غړو ته د تګ لپاره يوازي د روغتیا ریاست کارډ ورکول کېده.

اوس د ښځينه روغتيايي کارکوونکو کورنۍ وايي، چې د امربالمعروف ادارې څخه د امر اخیستلو پر مهال ورته «سپک الفاظ او له کوره د ښځو د وتلو پېغورنه» ورکول کيږي.

په کندهار کې د یوې ښځینه روغتیایي کارکوونکې محرم، چې نه غواړي نوم یې خپور شي افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وويل، چې د امربالمعروف ادارې څخه د محرم د امر اخیسلو پرمهال د دغې ادارې مشر د پېغور په ډول ورته ويلي: «ولې دې ښځه په کور کې نه شې ساتلای؟ که مېړه نه لري، موږ به مرسته درسره وکړو.»

د نوموړي په خبره، چې د ادارې مشر دا هم ورته ويلي: «پښتون یې، لږه حیا او شرم ولره.»

یو بل کس، چې د خپلې مېرمنې لپاره د محرم په توګه د کارډ اخیستلو لپاره دغه ادارې ته ورغلی وايي، چې د امربالعمروف مشر ورته ويلي: «په بهرنیو موسساتو کې نارینه او ښځینه کالي غورځوي او هر څه چې زړه یې غواړي کوي يې، تاسو خو لږ حیا وکړئ، څنګه دې ډول ماحول ته خپلې ښځې لیږئ؟»

د کندهار په عامي روغتيا رياست کې يوه سرچينه وايي، چې د کندهار د امر بالمعروف ادارې مشر په یوه عام مجلس کې وويل: «دا (چوریانې) تاسو ولې موسساتو ته معرفي کوئ؟»

چوري د پاکستان په کلیوالو سیمو کې نجلۍ ته ویل کېږي.

د دې محدوديتونو سره اندېښنې زياتي شوي، چې ډېری کورنۍ به د خپل کور ښځينه روغتيايي غړي له ښار څخه د باندي په ولسواليو کې له کار کولو را ورګرځوي.

دا کار په ولسواليو کې ښځينه روغتيايي چوپړونه لا محدود کړي او ور سره به د ښځو او ماشومانو روغتيا ته جدي ګواښ پېدا کړي.

دم ګړي د کندهار په اکثره ولسوالیو کې ښځینه روغتیایي کارکوونکي نه شته او ان ډېرې مېرمنې د زيږون لپاره د کندهار مرکزي روغتون ته وړل کیږي.

طالبانو ویلي چې په دې مراسمو کې د ترکمنستان ولسمشر د ویډیو کنفرانس له لارې ګډون کړی و.

د طالبانو ارګ پر اېکس پاڼې لیکلي، چې محمد حسن اخند د ټاپي پروژې د پرانېستې له امله د افغانستان او ترکمنستان خلکو ته مبارکي ویلې او دا ورځ یې یوه تاریخي ورځ بللې ده.

د طالبانو رییس الوزرا وویل: «نوموړي زیاته کړه، د دواړو هیوادونو د دوستانه اړیکو، وروري، برابري او ښه ګاونډیتوب اړیکې د پراختیا په حال کې دي او د دغو مهمو پروژو تطبیق نه یوازې د افغانستان او ترکمنستان د ګټو، بلکې د سیمې لپاره هم ارزښت لري.»

ملا حسن ټینګار وکړ، چې دا پروژې به د افغانستان او ترکمنستان ترمنځ دوستي لا زیاته کړي.

د طالبانو لومړي وزیر د دغې ډلې مسوولینو ته امر کړی، چې د دغو پروژو د بشپړولو لپاره په صداقت، اخلاص او زغم سره هڅې وکړي.

طالبان وایي، چې د ترکمنستان ولسمشر وویل: «نن د دواړو هیوادونو لپاره تاریخي ورځ ده او د دواړو هیوادونو په اړیکو کې نوی څپرکی پرانیستل کېږي.»

نوموړي زیاته کړه، د افغانستان او ترکمنستان اړیکې تاریخي دي.

هغه وویل، د دغو پروژو پلي کېدل نه یوازې د ترکمنستان او افغانستان د ګټو لپاره، بلکې د سیمې په ګټه هم دي.

هغه وویل، له افغانانو سره په اقتصادي، سیاسي او دیپلوماتیکو برخو کې همکاري د ترکمنستان د پالیسۍ مهمه برخه ده.

د ټاپي پایپ لاین چې د ترکمنستان ګاز د افغانستان له لارې پاکستان او هند ته لېږدوي، یوه له سترو سیمه ییزو پروژو څخه ده. دا پروژه ۱۸۲۱کیلومتره اوږدوالی لري او د کلنۍ انتقال ظرفیت یې ۳۳میلیارد متر مکعب دی.

طالبانو ویلي چې د دې پروژې له ترانزیت څخه به د افغانستان کلنی عاید ۴۰۰میلیونه ډالره وي.

په ۱۳۹۶ کال کې د افغانستان پخواني ولسمشر محمد اشرف غني، د ترکمنستان ولسمشر قربانقلي بردي محمدوف، د پاکستان لومړي وزیر شاهد خاقان عباسي او د هند د بهرنیو چارو پخواني وزیر مبشر جاوید اکبر په رسمي ډول دغه پروژه د ترکمنستان په مرو ښار کې پرانیستله.

هغه مهال طالبانو د دې پروژې ملاتړ کړې و او ویلي یې و چې د دې ډلې تر واک لاندې سیمو کې به یې امنیت ټینګ کړي.

له فراه ګمرک څخه يو شمېر کاري اعتصاب کوونکو د چهارشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ويلي، چې د ګمرک مرستیال له کمېشنکارانو سره ناسم چلند کوي او د کار پر مهال بېلابېلي ستونزې ورته جوړوي.

د دوی په خبره، چې د ګمرک مرستیال ژبني، قومي او مذهبي مسايلو ته لمن وهي.

اعتصاب کوونکي وایي، چې طالب مسوولینو د فراه ګمرکي سیسټم په ورځ کې دوه ساعته فعاله وي او د سوداګريزو موټرونو د کارونو ځنډ سوداګر له زياتو ستونزو او زيانونو سره مخ کړي دي.

اعتصاب کوونکي زياتوي، چې د ګمرک مسوولين د جر ايستلو لګښت له یو زر افغانيو څخه ۳ زرو ته پورته کړی.

دغه کمېشنکار اعتصاب کوونکي وايي، چې د فراه د ګمرک کارکوونکي د سوداګريزو موټرو د موادو تشريح په قصدي ډول په ورځو - ورځو ځنډوي او د موټرو په موادو کې د جر ايستلو پر مهال بې غوري هم د دوی سوداګرۍ ته زيان اړولی.

اعتصاب کوونکي د طالب مسوولينو څخه د ستونزو د حل غوښتنه کوي.

په دې اړه افغانستان انټرنښنل ـ پښتو هڅه وکړه، چې د فراه په ګمرک کې د طالب مسولينو او د طالبانو د والي نظر هم واخلی؛ خو هغوی ځواب نه وایه.

له دې وړاندې یو شمېر سوداګرو د ننګرهار ګمرک له طالب مسوولینو څخه ورته شکایت کړی و او زیاته کړې یې وه، چې طالبان یې چارې په ځنډ تر سره کوي.

نوموړی تر دې مخکې هم د طالبانو له کړنو څخه د ناخوښۍ له امله له دې ډلې جلا شوی و.

صلاح الدین ایوبي وروسته له هغه چې پخواني افغان ولسمشر کابل پرېښود، د طالبانو یو له خورا ځواکمنو قوماندانانو څخه و، چې ولسمشرۍ ماڼۍ ته ننوت.

ښاغلي ایوبي په خپل استعفا لیک کې چې یوه کاپي یې افغانستان انټرنشنل ته هم رسېدلې، لیکلي چې د شخصي او کورنیو دلایلو له مخې یې له دندې استعفا کړې ده.

هغه د طالبانو مشر ته لیکلي: «په کور کې د سرپرست د نشتوالي او د پلار د مړینې په شمول د کورني ژوند د ستونزو او ځانګړو شرایطو له امله ما پرېکړه وکړه، چې د افغانستان د اسلامي امارت له دندې څخه استعفا وکړم.»

وروسته له هغه چې طالبان په ۱۴۰۰ کال کې واک ته ورسېدل، نوموړی په پکتیا کې د ۲۰۳ منصوري لېوا د درستیزوال په توګه وټاکل شو.

طالبانو بیا دغه ازبک قوماندان له خپلې دندې کړ.

ښاغلی ایوبي وروسته د کلیو د بیارغونې او پراختیا وزارت د پالیسۍ او پلان مرستیال وټاکل شو. طالبانو هم په ۱۴۰۱ کال کې صلاح الدین ایوبي د زابل ولایت د امنیه قوماندان په توګه وټاکه. صلاح الدین ایوبي له دې مخکې له طالبانو جلا شو او له کابل څخه خپل پلرني ټاټوبي فاریاب ته ستون شو.

هغه وویل، چې شاوخوا ۳۰ زره ازبک جنګیالي د طالبانو په لیکو کې جنګېدلي دي.

طالبانو اعلان کړی، چې د دولتي او خصوصي ښوونځیو ټول شمېر ۱۸ زره ۳۳۷ دی.

دوی وویل، چې د اسلامي زدکړو په مرکزونو کې ۱۶۶۹ديني مدرسې، ۱۲۰۷ دارالحفاظ، ۱۱۵ دارالعلوم او ۳۹ دارالایتام شامل دي.

طالب چارواکو دا ونه ويل، چې دغه دیني مرکزونه په تېرو دریو کلونو کې د دغې ډلې له خوا جوړ شوي او که دا ټول هغه دیني مدرسې دي، چې په تېر حکومت کې جوړي شوې وې.

د طالبانو د پوهنې وزارت چارواکو د چهارشنبې په ورځ (د وږي ۲۱ مه) د دغه وزارت یو کلن راپور وړاندې کړ.

دوی وايي، د اسلامي زدکړو په څانګو کې د سل زره بستونو لپاره د استخدام پروسه روانه ده.

د طالبانو د پوهنې وزارت د هېواد په رسمي او خصوصي تعلیمي مرکزونو کې د زدکوونکو شمېر ۱۰ ميليونه ۹۱۴ زره ۳۸ تنه ښودلی.

دغه زدکوونکي په ۱۸ زره ۳۳۷ دولتي او خصوصي ښوونځیو کې په زدکړو بوخت دي.

طالب چارواکو هم د دغه وزارت د تشکیل شمېر ۳۸۹ زره ۲۰۰ تنه اعلان کړی او ویلي یې دي، چې ۲۴۱ زره ۱۲۱ تنه یې ښوونکي او پاتې نور یې اداري او خدماتي کارکوونکي دي.

دوی وویل، دغه وزارت د کوچیانو لپاره ۱۲۳ښوونځي او ۱۵۹ سیمه ییز ښوونیز مرکزونه جوړ کړي او په دغو مرکزونو کې ۴۱ زره ۸۲۴ کوچي ماشومان په زده کړو پوخت دي .

طالب چارواکو په دې غونډه کې د نجونو د ښوونځیو د تړلو په اړه وضاحت ور نه کړ.