د پوتین مرستیال ته لیک؛ طالبانو د برېکس په سرمشریزه غونډه کې د ګډون غوښتنه کړې

د دوشنبې په ورځ د (تلې دویمه نېټه) ملګرو ملتونو د ملالي یوسفزۍ یو ویډیويي پيغام خپور کړی، چې نوموړې په کې د طالبانو له لوري د افغان نجونو او ښځو د حقونو د تر پښو لاندې کولو په اړه څرګندونې کړې.

ملاله یوسفزۍ وايي، په افغانستان کې د نجونو حقونو ته ګواښ په هر ځای کې د نجونو حقونو ته ګواښ دی.

د سولې د نوبل جایزې ګټونکې ملاله یوسفزۍ وايي، تر هغه وخته پورې به په کراره نه کیني چې د یوې عادلانه ټولنې رامنځته کولو او په ځانګړې توګه د افغان نجونو او ښځو لپاره نړۍ لاس په کار شوې نه وي.

ملالې یوسفزۍ تېره ورځ هم د ملګرو ملتونو ودانۍ مخې ته له یو شمېر نورو ښځينه فعالانو سره په اعتراض کې ویلي و، چې د نړۍ مشران دې د نجونو غوښتنې واوري او د ملګرو ملتونو په راتلونکې ناسته کې دې د دوی غوښتونو ته لومړیتوب ورکړي.

نوموړې ویلي و :«په افغانستان کې نجونې منځنيو ښوونځيو ته له تګه ګرځول شوې. په غزه کې نجونې د دوامداره بمباریو لاندې ژوند کوي. په نایجریا کې نجونې له ناورین او سېلابونو سره مخ دي»

په دې وروستیو کې لوېدیځ مېشتو د بشر او ښځو حقونو فعالانو پر نړۍ فشار ډیر کړی چې په افغانستان کې د بشري حقونو د سرغړونو په اړه نور باید چوپ پاتې نه شي او له طالبانو دې د هغوی د سرغړونو حساب واخیستل شي.

د اسټرالیا د نړۍوالو چارو انسټیټیوټ د یکشنبې په ورځ د تلې په لومړۍ نېټه په نړۍواله ټولنه کې د مخالفینو د غږ د خاموشه کولو لپاره د طالبانو د هڅو په اړه یوه مقاله خپره کړې ده او اعلان یې کړی، چې ملګرو ملتونو ددې هڅو پر دوام له طالبانو سره د دوحې په درېیمه غونډه کې د ښځو د نه ګډون په اړه هوکړه او له اجنډا څخه د جنسیتي توپیر موضوع لرې کړه.

دغه بنسټ وايي؛ طالبانو هڅه کړې چې د افغانستان د ځینو سیاسي استازولیو له لورې خپاره شوي اسناد چې د دوی اطاعت نه کوي، باطل اعلان کړي او ځینو هېوادونو بیا په دې برخه کې له طالبانو ملاتړ کړی دی.

د اسټرالیا د نړۍوالو چارو انسټیټیوټ استدلال کوي، کله چې لوېدیځ هېوادونه طالبان په رسمیت نه پیژني، نو د طالبانو پیغامونه او غوښتنې د دغو هېوادونو لپاره داخلي قانوني اهمیت هم نه لري.

یاد سازمان ټینګار کړی، چې د دغو هېوادونو له خوا د طالبانو د غوښتنو منل د دې ډلې اهمیت زیاتوي.

په همدې حال کې دغه انسټیټیوټ وايي، چې د طالبانو د سیاسي اپوزیسیون د ځپلو او خاموشه کولو له هڅو وروسته د ناروې او برېتانیا هېوادونو په لندن او اوسلو کې د افغانستان سفارتونه تړلي دي.

دغه سازمان ویلي، چې یادو دواړو هېوادونو د افغانستان سفارتونه تړلي، خو د «شرم له مخې» یې په خپلو رسمي پاڼو کې د افغانستان د سفارتونو د تړلو اعلان نه دی کړی.

د اسټرالیا د نړۍوالو چارو انسټیټیوټ هم په ډاګه کړې، چې برېتانیا او ناروې شاید د خپلو داخلي ستونزو له امله د افغانستان سفارت تړلی وي او غواړي، د دغه هېواد د وګړو په شړلو کې له طالبانو سره د همکارۍ په تضمین سره د کډوالو په اړه د خلکو احساسات کنټرول کړي.

د دغه سازمان په خبره؛ د هغو سفارتونو له خوا چې د طالبانو په کنټرول کې نه دي د صادرو شویو اسنادونو نه منل کېدل، د هغه څه په پرتله چې تصور یې کېږي، لږ عملي اهمیت لري.

دغه سازمان ټینګار کړی، چې د واک دعوه کوونکي هیڅ قانوني حق نه لري چې د حکومت په توګه په رسمیت وپېژندل شي او له همدې امله د افغانستان ماموریتونه چې د طالبانو تر واک لاندې نه دي د زمري له ۱۴۰۰ راهیسې په ډېرو هېوادونو کې خپل فعالیت ته دوام ورکړی دی.

ایمل ولي خان د منظور پښتین په مشرۍ د پښتون ژغورنې غورځنګ د یولسم اکټوبر قومي عدالت په اړه وویل، چې جرګه د پښتنو تاریخ دود دی او زیاتره مسایل د جرګو له لارې حل کیږي.

د پوډکاست چلوونکې د یوې پوښتنې په ځواب کې ښاغلي ایمل ولي خان وویل، چې پښتون ژغورنې غورځنګ د «لر او بر یو افغان» دا معنا لري، چې مونږ د قوم او د ژبې له مخې یو خلک یو او اوس هم زمونږ په کډون ټول په پاکستان کې مېشت پښتانه ځانونو ته افغانان وایو او دا یوه تاریخي مساله چې افغانستان د دوی د نیکونو وطن دی.

هغه د یولسم اکټوبر قامي عدالت ته د جرګې نوم ورکړ او په ډاکه یې کړه، چې تمه لري د خپل ملک «پاکستان» پر خلاف په کې څه نه وي.

تر دې وړاندې منظور پښتین د پښتون ژغورنې غورځنګ د مخکښ غړي ګیله‌من وزیر په یاد غونده کې د وینا پرمهال ویلي وو، چې راتلونکي اکټوبر کې به د پښتنو قامي عدالت جوړوي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور احمد پښتین پاکستاني چارواکو ته په خطاب کې ویلي وو: « کوم حالت چې تاسو یې رامنځته کوئ، پښتانه یې نه درسره مني او نه په داسې حالاتو کې درسره مخته ځي.»

هغه د ګيله‌من وزیر د جنازې پرمهال ګډونوالو ته ویلي وو، چې دوی به د اکټوبر په ۱۱مه د پښتنو ولسونو سره په ګډه داسې پرېکړه کوي، چې ورسره به د احمدشاه بابا تاریخ یو ځلې بیا را ژوندی کړي.

هغه په خپلو پلویانو غږ کړی وو، چې حوصلې به نه بایلي، ځکه چې د هغه په وینا، خبرې اوس یو تاریخي پړاو ته داخلې شوې دي.

د طالبانو د دفاع وزارت سر مفتیش لطف‌الله حکیمي د یکشنبې په ورځ د (تلې لومړۍ نېټه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي: «په چاپلوسۍ د مقام ترلاسه کول اوس عام دود شوی.»

د طالبانو د دفاع وزارت دغه چارواکی وایي، په هغه چاپیریال کې چې چاپلوسي عامه وي، کاري فضا ناسالمه کېږي.

نوموړی زیاتوي، چې په داسې ځایونو کې خلک پر خپل کار او حقیقي پرمختګ تمرکز نه کوي، بلکې هڅه کوي چې د چاپلوسۍ او بې ځایه صفتونو له لارې مقام او امتیازونه ترلاسه کړي.

د هغه په خبره دا حالت کاري وړتیا او څرنګوالی پیکه کوي.

له ښاغلي حکیمي څخه وړاندې نورو طالب مشرانو هم ورته څرګدونې کړې وې او ویلي یې وو، چې په یو شمېر ادارو کې د مسلکي او وړ کسانو پر ځای نا مسلکي کسان د چاپلوسۍ او خپلوئ له مخې په دندو ګمارل شوي دي.

د راپورونو له مخې، یو شمېر طالبان د خپلو لوړ پوړو چارواکو د خوشحالولو لپاره پر ټویټر او نورو ټولنیزو رسنیو کې نه منوونکي تبلیغات کوي، چې په دې سره طالب مشرانو ته نږدې شي او په خپله دندو پاتې شي.

د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان تر دې وړاندې هم ویلي و، ټاکل شوې ده، چې د دې سازمان د «ژمي غنمو کمپاین» کې څه باندې یو میلیون ټنه غنم راټول کړي، چې په افغانستان کې به د کابو پنځه میلیونه کسانو اړتیاوې پوره کړي.
یاد سازمان زیاته کړه، چې په افغانستان کې نږدې دوه میلیونه نورو کسانو ته د غنمو د تامین لپاره ۳۰ میلیون ډالرو ته اړتیا لري.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت د یوه راپور په خپرولو سره ویلي، چې سږ کال په هېواد کې د غنمو ۴.۹ میلیون میټریک ټنه حاصلات راټول شوي دي.

د دوی په خبره، د غنمو په حاصلاتو کې ۱۳ سلنه زیاتوالی راغلی دی.
غنم د افغانستان په کرنه کې حیاتي رول لري او د ډېریو کورنیو لپاره د خوړو اصلي سرچینه ده.
د یادولو ده، چې دا محصول د هېواد د کرنیز اقتصاد لویه برخه جوړوي.