د افغان ښځو لپاره د ملګرو ملتونو په غونډه کې د ټام وېسټ نه ګډون شکونه راپارولي دي

د پوهنتون دغه پخوانۍ استاده او د ولسي جرګې غړې به د عدلیې، پوهنې او کار وزارتونو مشري هم کوي.

د سرېلانکا نوي ولسمشر او لومړۍ وزیرې دواړه د کیڼ اړخه او د ملي خلکو د ځواک ایتلاف برخه ده، چې د هېواد په پارلمان کې له ۲۲۵ څوکۍ یوازې ۳ څوکۍ په واک کې لري.

د سرېلانکا د موقتې کابینې پاتې چوکۍ هم د دغه ګوند د نورو دوو استازو ترمنځ ویشل شوي دي.

د ګوند غړي نامال کاروناراتنه د سې شنبې په ورځ خبریالانو ته وویل: "موږ به د سرېلانکا په تاریخ کې تر ټولو کوچنۍ کابینه ولرو ".

په ورته وخت کې په راتلونکو ورځو کې د احتمالي پارلماني ټاکنو د ترسره کېدو په اړه ګونګوسې هم زور اخیستی دی.

د سرېلانکا ولسمشر لا دمخه اعلان کړی، چې د ټاکل کېدو وروسته به ډیر ژر پارلمان منحل کړي. ځکه د هغه په ​​وینا: "د داسې پارلمان دوام چې د خلکو له هیلو سره سم نه وي، ګټور نه دی."

د اغلې ماراسوري دنده د یوې ټولنیزې فعالې په توګه په ۲۰۱۱ کې پیل شوه؛ کله چې هغې د وړیا زده کړې غوښتنې په لاریونونو کې برخه واخیسته.

هغې د ۲۰۱۹ د ولسمشریزو ټاکنو په کمپاین کې د دیسانایاکه تر څنګ وه ، چې یوازې ۳٪ رایې یې ترلاسه کړې وې.

دا ۵۴ کلنه ښځه اوس د ځوانانو د ودې، د ماشومانو د ملاتړ او د جنډر نابرابرۍ د ملاتړ لپاره پېژندل کیږي.

د هغې څخه مخکې دوه نورې میرمنې، سریماوو بندراناییک او چندریکا بندراناییک کمارتونګا، چې دواړه یې له سیاست سره کورنۍ اړیکې درلودې، لومړۍ وزیرانې وې.

دا په داسې حال کې ده، چې د ۲۰۰۰ کال راهیسې هېڅ ښځې دا رول نه دی ترسره کړی.

ګوتریش خواشینې څرګنده کړه، چې له کلونو خبرو اترو وروسته هم په افغانستان کې جنسیتي نابرابري موجوده ده.

هغه زیاته کړه: "په دغه تالار کې چې موږ یو له لس سلنه څخه لږې ښځې په ویناوالو کې دي او دا د منلو وړ نه ده."

ښاغلي ګوترېش په منځني ختیځ کې د جګړې د پراخېدو خطر ته په اشارې سره د دغې جګړې د بندېدو جدي غوښتنه هم وکړه.

انتونیو ګوتریش وویل: "لبنان د جګړې په درشل کې دی. د لبنان، اسراییل او د نړۍ خلک نه شي کولی لبنان په بله یوې بلې غزې بدل کړي."

همدا راز، ګوتریش وویل، چې د قدرت او اټومي وسلو نمایش پر نړۍ سیوري اچوي.

ګوتریش زیاته کړه، چې حکومتونه نړۍوال قوانین او د ملګرو ملتونو منشور تر پښو لاندې کوي او فکر کوي چې هر څه کولی شي.

په اوکراین، غزې، لبنان او سوډان کې جګړو ته په اشارې سره ښاغلي ګوتریش وویل، چې ځیني حکومتونه او نورې ډلې احساس کوي چې د « ازاد کارت ترلاسه کولو » مستحق دي او هر څه چې یې زړه وغواړي ترسره کولی یې شي.

ګوتریش زیاته کړه، چې د دغه واک مثالونه په منځني ختيځ، اروپا او ټوله نړۍ کې ليدل کيږي. هغه وویل، چې مونږ په غزه کې د "نه ختمیدونکي خوب" شاهدان یوو او خبرداری یې ورکړ، چې لبنان د سقوط په درشل کې دی.

هغه د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې د نړۍ مشرانو ته په خطاب کې وویل: «دوی کولی شي نړۍوال قوانین تر پښو لاندې کړي. دوی کولی شي د ملګرو ملتونو له منشور څخه سرغړونه وکړي. دوی کولی شي په بل هېواد برید وکړي، ټولې ټولنې له منځه یوسي، یا د خپلو خلکو هوساینې ته په بشپړه توګه سترګې پټې کړي او هېڅ به نه پېښیږي.»

د ملګرو ملتونو سرمنشي زیاته کړه، چې په نړۍ کې د مجازاتو څخه د معافیت کچه ​​له سیاسي پلوه د نه منلو وړ او له اخلاقي پلوه د زغم وړ نه ده.

ګوټریش د اوکراین د جګړې په اړه هم وویل: «مرګ ژوبله زیاته شوې او ملکي کسان یې بیه پرې کوي، ژوند او ټولنې له منځه تللي دي.»

د دې سازمان سرمنشي وویل، د ملګرو ملتونو د منشور، نړۍوالو قوانینو او د ملګرو ملتونو د پرېکړه لیکونو پر بنسټ د عادلانه سولې وخت رارسېدلی دی.

ګوترېش په سوډان او د نړۍ په نورو برخو کې د جګړې د پای ته رسولو غوښتنه هم وکړه.

د ملګرو ملتونو سرمنشي همداراز د هېوادونو د اټومي دریځ او د نویو وسلو په اړه وویل، چې دا ګواښونه د راتلونکي لپاره یو تیاره لید وړاندې کوي.

هغه زیاته کړه، چې په افغانستان کې د جګړې پای غمجن و او د لسګونو افغانانو ترڅنګ ۱۳ امریکايي پوځیان هم ووژل شول.

جوبایډن ټینګار کړی، چې د بارک اوباما د مرستیال په توګه یې په عراق کې د امریکايي ځواکونو په کمولو کې مرسته کړې ده.

هغه وويل؛ کله چې دى دامريکا د جمهور رييس په توګه وټاکل شو هغه جګړه يې پاى ته ورسوله، چې دڅلورو ولسمشرانو د واکمنۍ په وخت کې روانه وه .

ښاغلي بایډن زیاته کړه، چې امریکا القاعده کمزورې کړې او د سپټمبر د یوولسمې د تروریستي حملې عاملین یې عدالت ته راوستل.

بایډن ویلي، چې په افغانستان کې د امریکا د ۲۰ کلن حضور په موده کې زرګونه امریکايي سرتېري وژل شوي او تر شلو زرو ډېر سرتېري ټپیان شوي دي.

هغه وويل: "موږ د هغوی قربانۍ ته درناوی کوو."

دا د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ په غونډه کې د امریکا د ولسمشر په توګه د جوبایډن وروستۍ وینا ده.

ښاغلي بایډن وویل، چې په خپل سیاسي ژوند کې نړۍ له منځني ختیځ څخه تر سړې جګړې او ترورېزم پورې له ډېرو ننګونو سره مخامخ وه.

هغه زیاته کړه، چې امریکا اوس راتلونکې ته ګوري او مختلف لومړیتوبونه لري.

هغه د خپل سیاسي ژوند په اوږدو کې سړه جګړه، په جنوبي افریقا کې اپارتاید او نور مسایل د نړۍ د جدي ننګونو په توګه یاد کړل.

هغه دا هم وویل، چې د نړۍ په هر کونچ کې یې د نجونو د تعلیم لپاره کار کړی دی؛ خو هغه د نجونو پر زده کړو د طالبانو د بنديز يادونه یې ونه کړه.

د اوکراین جګړه

بایډن همدا راز د اوکراین د جګړې په اړه وویل، چې امریکا د یوه ازاد هېواد په توګه د دغه هېواد بقا تضمین کړې ده.

د هغه په ​​وینا؛ اوس سیاسي جګړه روانه ده، چې له دې وروسته به په اوکراین کې څه کیږي.

هغه وویل، چې د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلینسکي روانه اونۍ په متحده ایالاتو کې دی ترڅو خپل مهم متحد قانع کړي، چې اوکراین لا هم د ۳۱ میاشتنۍ جګړې د ګټلو وړتیا لري.

بایډن وویل، چې د پوتین جګړه له لاسه وتلې او هغه خپل اصلي هدف نه دی ترلاسه کړی.

د ښاغلي بایډن په وینا؛ د روسیې ولسمشر غوښتل چې اوکراین له منځه یوسي، خو اوکراین لا هم ازاد دی.

بایډن همداراز د ناټو د کمزورې کولو لپاره د پوتین هڅې ته اشاره وکړه او ویې ویل: "هغه غوښتل چې ناټو کمزورې کړي؛ خو ناټو اوس تر بل هر وخت لوی، پیاوړی او متحد ځواک دی او دوه نوي غړي فنلنډ او سوېډن ورسره یوځای شوي دي. "

د غزې جګړه

د غزې د جګړې په اړه چې اوس یو کال کېږي، بایډن وویل، چې په غزه کې ولسي وګړي دا جګړه نه غواړي.

هغه په ​​یو ډول د دې جګړې پړه پر حماس واچوله، چې دا جګړه یې د اکتوبر پر اوومه د اسراییل پر جنوبي سیمو په برید سره پیل شوه او ۱۲۰۰ کسان یې ووژل او یو شمېر نور یې یرغمل کړل.

هغه یو ځل بیا د حماس او اسراییل ترمنځ د اوربند پر پلان او د یرغمل شویو کسانو د خلاصون پر اړتیا ټینګار وکړ.

د غزې په تړانګه کې جګړه چې شاوخوا یو کال وړاندې پیل شوې، تر اوسه تر ۴۱ زرو ډېر فلسطینیان پکې وژل شوي دي.

بایډن یو ځل بیا د دوو اسراییلي او فلسطیني دولتونو د جوړولو د حل غوښتنه وکړه، هغه هدف چې د دواړو خواو د ولسمشرانو لپاره ستونزمن شوی او ورځ تر بلې یې ترلاسه کول ستونزمن ښکاري.

بایډن د ایم پاکس ناروغۍ د پیل یادونه هم وکړه او اعلان یې وکړ، چې متحده ایالات به په افریقا کې د دې وېروس د ډېرېدونکې خپرېدا سره د مبارزې لپاره ۵۰۰ میلیونه ډالر مرسته وکړي او د دې وېروس د مخنیوي لپاره به یو میلیون واکسینونه ورکړي.

د ډونالډ ټرمپ سره په ټاکنیزو مناظرو کې د هغه د فعالیت په اړه له نیوکو وروسته، په ځانګړې توګه د ډېموکراټ ګوند د غړو له خوا هغه د روان کال د نومبر د پنځمې په ټاکنو کې له ګډون څخه د وتلو اعلان وکړ، هغه د خپلې استعفا په اړه وویل: "زه ډېر شیان لرم غواړم چې ویې کړم؛ خو څومره چې زه له خپلې دندې سره مینه لرم، زه له خپل هېواد سره ډېره مینه لرم."

ملک میر نیازی زیاتوي حاجي بهرام موسی ورسره زورواکي کوي.

په خوست کې د الخلیج سیاحتي شرکت رییس ملک میر نیازي نن سې شنبې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دوی په خپله ګناه نه پوهیږي او نه هم ورته د دې چلند د علت په اړه څه ویل شوي دي.

ملک میر نیازی وايي: « تېره ورځ یې د خوست په مرکز کې زما دفتر را وتړلو او زما یو منشي یې هم ځان سره وړی او اوس له دې هم انکار کوي چې زما منشي یې نه دی وړی.»

ملک میر نیازی زیاتوي، چې د خوست امینه قوماندان حافظ عبدالرشید عمري ته څو ځله ورغلی؛ خو داسې ښکاري چې هغه نه شي کولی د هوايي ډګر د مشر مخه ونیسي.

ملک میر نیازي له افغانستان انټرنشنل سره هغه مکتوبونه هم شریک کړل، چې دوی د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني تره او د طالبانو د کډوالو بېرته راستنېدونکو چارو وزیر خلیل حقاني دروازه هم ټکولې ده او د دې ستونزې د حل لپاره ورغلي دي.

هغه مکتوبونه چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلي ملک میر نیازی د سراج الدین حقاني بل تره ابراهیم حقاني دروازې ته هم خپل دا فریاد رسولی او هغه هم د خوست هوايي ډکر رییس حاجي بهرام ته په یو مکتوب کې لیکلي، چې د ستونزو په حل کې دې ورسره "شرعي" او لازمه همکاري وکړي.

دوی همدراز زیاتوي، چې کله هم غواړي د خوست هوايی ډګر رییس حاجي بهرام موسی سره د دې ستونزې د حل په موخه وګوري؛ خو نوموړی نه حاضریږي چې د سیاحتي شرکت د تړلو او موټر وړلو په اړه وضاحت ورکړي.

د را رسېدلو معلوماتو له مخې؛ د خوست ملکي هوايي ډګر رییس نه یوازې دا چې د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني ترور زوی دی؛ بلکې دی د طالبانو د دفاع وزارت مرستیال مالي خان د خور زوی هم دی.

د طالبانو د خوست هوايي ډګر رییس حاجي بهرام موسی دوه کاله وړاندې د دویم واده ناوې له لوکر څخه خوست په چورلکه کې انتقال کړې وه.

دا لومړی ځل نه دی، چې د طالبانو د سیمه ییزو چارواکو په اړه دا ډول راپورونه خپریږي؛ بلکې له دې وړاندې هم د طالبانو د سیمه ییزو چارواکو څخه ورته ګیلې او شکایتونه خپره شوي دي.

د ایران د پارلمان دغه غړي د سې شنبې په ورځ خبرداری ورکړ، چې له افغانانو سره د ایراني ښځو ودونه او بهرنیانو ته د ملکیت حق ورکول به د نفوسو د جوړښت د بدلون لامل شي.

یعقوب رضازاده وویل: «ولې ۱۷ میلیونه افغان کډوال ایران ته راغلل او دلته اوسېږي؟»

دغه ایراني چارواکي په داسې حال کې په دغه هیواد کې د ۱۷ میلیونو افغان کډوالو د موجودیت ادعا کړې ده، چې د ایران د کورنیو چارو پخوانی وزیر احمد وحیدي ویلي، چې په دغه هیواد کې د رسمي او نارسمي کډوالو په ګډون پنځه میلیونه افغان کډوال میشت دي.

ښاغلي رضازاده همداراز له ایراني مېرمنو سره د بهرنیو اتباعو د واده پر قانوني کېدو نیوکه وکړه او ویې ویل، د دې مسلې د توجیه لپاره د «شرعي واده» لقب کارول منطقي نه دي.

د ایران د پارلمان دغه غړي وویل: «موږ په څه اجازې سره بهرنیانو ته د ایراني ملکیتونو حق ورکوو؟ دې ته مهاجرت نه ویل کیږي، بلکې د نفوسو د جوړښت څېړنه او د ایران په خاوره کې د دوهم افغانستان جوړول بلل کیږي.»

د ایران د مدني قانون په ۱۰۶۰ ماده کې راغلي: «د یوې بهرنۍ ښځې سره د یوې ایرانۍ ښځې واده په داسې حالاتو کې، چې کوم شرعي خنډ نه وي، د حکومت په ځانګړې اجازې ځنډول کېږي.»

د دغه قانون له مخې، د یوې ایرانۍ لپاره له یوه نا ایراني سره د واده کولو شرط دا دی، چې دواړه باید مسلمان وي.