د اروپا سترې محکمې حکم کړی چې د افغان ښځو پناه غوښتنې باید د جنسیت او ملیت له امله ومنل شي

د فرانسې خبري اژانس په وینا، د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ۲۰۲۳ کال په راپور کې راغلي چې طالبانو په پټه د داعش سره د مبارزې لپاره د استخباراتي او لوژیستیکي ملاتړ ترلاسه کولو غوښتنه کړې.

د دغه راپور له مخې، طالبانو ځانونه د «ترهګرۍ ضد همکار» په توګه معرفي کړي دي.

له افغانستان څخه د امریکا په مشرۍ د بهرنیو ځواکونو له وتلو وروسته طالبانو د امنیت ټینګښت خپل تر ټولو مهم لومړیتوب ګرځولی دی.

سره له دې چې طالبان له امریکا څخه پاتې پوځي تجهیزات په واک کې لري، شنونکي د معلوماتي ټېکنالوژۍ د محدودیتونو له امله د داعش پر وړاندې د طالبانو پر وړتیا شک لري.

هارون زیلین، یو امریکایی شنونکی ټینګار وکړ چې داعش توانیدلی چې د ۲۰۲۳ او ۲۰۲۴ کلونو تر منځ په ۹ هېوادونو کې ۲۱ نړیوال بریدونه پلان کړي، چې دا د تیر کال په پرتله د دې ډلې له خوا د ګواښونو زیاتوالی په ګوته کوي.

داعش په وروستیو میاشتو کې په افغانستان، روسیې او ایران کې د خونړیو بریدونو مسوولیت منلی دی.

په منځني ختیځ کې د امریکايي ځواکونو قومندان جنرال مایکل کوریلا هم خبرداری ورکړی، چې داعش ښايي په افغانستان کې د امریکا او نورو لویدیځو هېوادونو ګټې په نښه کړي.

د طالبانو تر واک لاندې دولتي رسنیو د باختر اژانس د خبر له مخې د جمعې په ورځ «د تلې ۱۳مه» لیکلي دي، چې غصب شوې ځمکې د دغه ولایت په مرکز لښکرګاه ښار او د ګرشک، باغران، نهرسراج، ګرمسیر، مارجه او باباجي په ولسوالیو کې موقعیت لري.

طالبانو دا نه دي ویلي، چې دا ځمکې د کومې ادارې دي او د چا له خوا غصب شوې وې.

خو طالبانو د دولتي ځمکو د غصب د مخنیوي لپاره د کمېسیون تر جوړېدو مخکې په بېلابېلو ولایتونو کې د زرګونه جریبه ځمکې د څېړلو اعلان وکړ.

د طالبانو د عدلیې وزارت د سې شنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د لوګر ولایت په مرکز دشت قلعه وزیر کې یې څه باندې ۱۶ سوه جریبه دولتي ځمکه تصفیه او را ګرځولې ده.

دغه وزارت دا هم ویلي، چې شاوخوا ۱۸۰ کاله وړاندې یو شمېر کسانو د دغو ځمکو ملکیت درلود.

د پنجشنبې په ورځ د تلې په ۱۲مه، د امریکا د سولې انسټیټیوټ په یوه تحلیل کې لیکلي، چې د طالبانو د تش په نامه د امربالمعروف قانون بشپړ عملي کېدل کولای شي اساسي بشري حقونه کمزوري کړي او د طالبانو «جابر رژیم» پیاوړی کړي.

په دې تحلیل کې ویل شوي چې طالبانو د اسلام په اړه د خپلې افراطي مفکورې پر بنسټ یو قانون جوړ کړی، چې د ښځو ټولې ازادۍ محدودوي.

د سرمقالې لیکوال دې ته هم اشاره کړې چې ډېری دیني عالمان، مدني ټولنې، د ښځو د حقونو مدافعین او حتی یو شمېر طالب چارواکي د دین له دې ناسم تفسیر سره مخالفت کوي.

د امریکا د سولې انسټیټیوټ له نړیوالې ټولنې غوښتي چې پر طالبانو د فشار راوړلو او د دغې ډلې پر وړاندې د مقاومت په ملاتړ سره په افغانستان کې د بشري حقونو د کمزورتیا مخه ونیسي.

تر دې مخکې نړیوالو سازمانونو او ځینو هېوادونو د طالبانو پر دغه قانون نیوکې کړې او هغه یې د ښځو د حقونو پر ضد بللی دی.

په دې وروستیو کې د څلورو لوېدیځو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې په غونډه کې خبرداری ورکړ، چې که پر افغان ښځو او نجونو بندیزونه دوام وکړي؛ نو دوی به د عدالت نړیوالې محکمې ته د طالبانو پرضد عریضه وکړي.

دغو هېوادونو ټینګار کړی، چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو له حقونو څخه د سرغړونې مخه باید ونیول شي.

د ملګرو ملتونو عمومي منشي او ۲۶ نورو هېوادونو هم د عدالت په نړیواله محکمه کې د طالبانو د محاکمې ملاتړ کړی دی.

خو د روسیې د بهرنیو چارو وزارت مرستیال اندري رودنکو شاوخوا دوه اوونۍ وړاندې اعلان وکړ، چې د ترهګرو ډلو له لېست د طالبانو د ایستلو بهیر به چټک نه شي.

هغه وويل: د روسيې د تروريستي ډلو له لېست د طالبانو ايستل د دغه هېواد په قوانينو کې بدلون ته اړتيا لري.

د روسیې له دولتي خبري اژانس په مرکه کې انډري رودنکو څرګنده کړه، چې دا بهیر چټک نه دی؛ ځکه چې د روسیې په قوانینو کې بدلون ته اړتیا ده.

د افغانستان په چارو کې د روسیې ځانګړي استازي ضمیر کابلوف د ۱۴۰۳ کال د غبرګولي په میاشت کې اعلان وکړ، چې په روسیه کې د ترهګرو سازمانونو له لېست د طالبانو د نوم د ایستلو وړاندیز د وروستۍ پریکړې لپاره ولادیمیر پوتین ته استول شوی دی.

هغه وویل: چې لا هم له طالبانو سره ستونزې شته او د دغو مسایلو له حل وروسته به په دې اړه پرېکړه وشي.

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین هم د ۱۴۰۳ کال د غبرګولي په اتمه تاشکند ته د خپل سفر په ترڅ کې خبریالانو ته وویل چې له طالبانو سره د اړیکو د ټینګولو څرنګوالی بله پوښتنه ده، خو موږ باید په یو ډول له هغوی سره اړیکې ټینګې کړو.

پوتین همداراز له طالبانو سره د اړیکو په اړه د منځنۍ اسیا هېوادونو په ګډون له سیمه ییزو شریکانو سره مشورې ته اشاره وکړه او ویې ویل: موږ به د خپلو هر شریک او ملګري نظرونه په پام کې ونیسو او په دې برخه کې به همغږي شو.

د روسیې دولتي خبري اژانس ریانووبستي د جمعې په ورځ د تلې په ۱۳مه راپور ورکړ، چې الکساندر بورتنیکوف په بشکیک کې د ګډو ګټو د خپلواکو هېوادونو د امنیتي او استخباراتي ادارو د مشرانو په غونډه کې د افغانستان او طالبانو په اړه خبرې وکړې.

په دې کتنه کې هغه د ګډون کوونکو هېوادونو د امنيتي ارګانونو تر منځ پر همکاريو ټينګار وکړ.

الکساندر بورتنیکوف د مسکو په کراکس هال کې وروستي ترهګریز برید ته په اشارې سره وویل، د داعش خراسان د روسیې او د سیمې د هېوادونو لپاره یو ګواښ دی.

هغه زیاته کړه: "په یقیني توګه معلومه ده، چې د دې ترهګریز برید عاملین د خراسان ولایت غړي وو او دوی په قصدي توګه د انټرنټ له لارې په روسیه کې د تاجک کډوالو په منځ کې فعال وو او په فزیکي توګه په افغانستان کې وو."

دغه روسي امنیتي چارواکي د ګډو ګټو د خپلواکې ټولنې له غړو هېوادونو وغوښتل، چې د "لویدیځوالو تر څارنې لاندې" د ترهګرو جوړښتونو په پېژندلو کې همکاري وکړي.

دغه طالب چارواکي ادعا کړې، چې په افغانستان کې د داعش ډېرې چاودنې بهرني اتباع کوي. هغه د سیمې له هېوادونو وغوښتل چې داعش ته اجازه ور نه کړي چې د سیمې د هېوادونو وګړي استخدام کړي او افغانستان او نورو هېوادونو ته یې د ورانکارو موخو لپاره ولېږي.

طالب چارواکو په وار وار ادعا کړې، چې داعش په افغانستان کې نشته و خو د داعش خراسان څانګه لا هم په افغانستان کې د خونړیو بریدونو پړه پر غاړه اخلي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر د یوه پلاوي په مشرۍ مسکو ته تللی او هلته یې د مسکو فارمټ په شپږمه مشورتي غونډه کې ګډون کړی دی.

که څه هم روسیه طالبان د یوې ترهګرې ډلې په توګه پیژني، خو له طالبانو سره ډیپلوماټیکې اړیکې لري.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر د مسکو فارمټ په مشورتي غونډه کې ویلي، چې تمه لري له روسیې سره د ډیپلوماتیکو اړیکو کچه لوړه شي.

د امیرخان متقي له وینا مخکې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف د مسکو فارمټ د مشورتي فورم په غونډه کې ویلي و چې اوس هم بېلابېلې ترهګرې ډلې په افغانستان کې شته او له دې هېواده بهر بریدونه کوي.

هغه دا هم وویل، چې له ترهګرۍ سره د مبارزې په برخه کې له افغانستان سره مرسته کول غواړي.

په همدې حال کې د روسیې د امنیتي سازمان مشر الکساندر بورتنیکوف د جمعې په ورځ په بشکیک کې د ګډو ګټو د خپلواکو هېوادونو د امنیتي او استخباراتي ادارو د مشرانو په غونډه کې له افغانستان څخه د تروریستي ګواښونو په اړه دا هم وویل چې په افغانستان کې د داعش او په دغه هېواد کې میشتو نورو جهادي ډلو سره د مبارزې لپاره دا غوره ده، چې له طالبانو سره خبرې وشي.

خو ښاغلي متقي په افغانستان کې د ترهګرو ډلو د شتون په اړه د سیمې د هېوادونو د چارواکو ادعاوې "دروغ" وبللې او له هغوی یې وغوښتل، چې افغانستان ته دې د بهرنیانو له عینکو ونه ګوري.