طالبانو پنجشېر کې ۶۰۰۹ قیراطه زمرود په څه باندې ۳۰۰ زره امریکايي ډالرو وپلورل

د کابل ـ کندهار لویې لارې ځینو موټر چلوونکو نن سې شنبه «د لړم۲۹مه» وویل چې طالبان د کابل له دروازې پیل تر کندهاره پورې څو ځایه له سوداګریزو او وړو مساپر وړونکو موټرو پیسې اخلي.

دغو موټر چلوونکو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د جمهوریت له پرځېدو وروسته د کابل -کندهار لویې لارې تر منځ اسانتیاوې رامنځته شوې وې او باج اخیستل پای ته رسېدلي وو، خو د طالبانو له یو کلنې واکمنۍ وروسته په لویو لارو کې باج اخیستل یو ځل بیا پیل شوي دي.

د کابل- کندهار لویې لارې یو موټرچلوونکی وايي:« د وردګو، غزني او کندهار په حدودو کې په ساده جامو کې ولاړ وي او وسلې ورسره وي، په زوره له موټر چلوونکو پیسې ټولوي»

ځینې موټر چلوونکي وايی چې د سرک جوړونې، ټرانسپورټ او حق العبور په نامه پیسې یو ځل ورکول کېږی او رسیدونه هم ترلاسه کوي خو په وروستیو کې د میدان وردګو-غزني او غزني -کندهار ترمنځ څو چیک پواینټونه جوړ شوي او له رسیدونو ورکولو پرته پیسې اخلي.

د سوداګریزو توکو بار وړونکو موټرو ځیني ډرېوران وايي، له رسمي ځایونو پرته، چې دوی د رسید په اساس پیسې ورکوي، د میدان وردګ، غزني او کندهار په بېلابېلو سیمو کې وسله وال طالبان له زرو افغانیو نیولې تر درې زره افغانۍ پیسې غواړي.

په کابل کې د کندهار اډې ځینې ټرانسپورټي کمپنۍ وايي، چې یوازې په سوداګریزو توکو بار موټر له دې ستونزې سره مخ نه دي بلکې په دې وروستیو کې واړه مساپر وړونکي موټر هم له ورته وضعیت څخه شکایت کوي.

یو کرولا موټر چلوونکی وايي، چې یو خوا خراب اقتصادي حالت او بل خوا په لویو لارو کې په بېلابېلو نومونو باج اخیستلو د دوی ژوند سخت کړی او دومره ګټي چې بېرته یې په چیک پواینټونو کې ورکړي .

دغه موټرچلوونکی زیاتوي، « موږ د دولت مالیې د ورکړې توان نه لرو او د خپلسري باج له ورکولو ښه ده، چې له دې کاره لاس په سر شو.»

د کابل- کندهار لویې لارې موټرچلوونکي د طالبانو له چارواکو غواړی چې پر دې لاره شته خپلسریو او باج اخیستو مخه ونیسي.

صالح له یوې هندي رسنۍ سره په مرکه کې ویلي، چې هند له افغانستان سره خپله دوستي بایللې ده.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې هند له طالبانو سره د خپلو اړیکو د عادي کولو په حال کې دی.
دغه هېواد په کابل کې د خپل سفارت ځينې برخې بېرته پرانېستې او د ممبۍ په کونسلګرۍ کې يې د طالبانو استازي منلي دي.
په هند کې پخواني افغان ډيپلوماتان د طالبانو د فشار له امله دغه هېواد پرېښی دی.
په همدې حال کې ډیلي په افغانستان کې له خپلو پخوانیو متحدینو سره ټولې اړیکې پرې کړې دي.
ځینې سرچینې وايي، چې نوي ډیلي حتی د ملي مقاومت جبهې غړو او پخوانیو سیاسي مشرانو ته هم ویزې نه دي ورکړي.
امرالله صالح د پرېنټ هندي ورځپاڼې سره په مرکه کې ټینګار کړی، چې هند باید ځان له طالبانو لرې وساتي او که غواړي له دې ډلې سره تعامل وکړي؛ نو باید د افغان ټولنې له بېلابېلو برخو سره یې په اړه سلا مشورې وکړي.
ښاغلي صالح وویل: «طالبان باید هند ته لارښوونه ونه کړي چې له چا سره خبرې وکړي، چېرته پانګونه وکړي او چا ته ویزې ورکړي او که نه.»
نوموړي زیاته کړه:« هند باید هغه انځور وساتي، چې د تېرو ۷۰ کلونو او زرګونو کلونو راهیسې یې د خلکو تر منځ ساتلی دی. هند باید یوازې له طالبانو سره په تعامل کې خپل شهرت او حیثیت له خطر سره مخامخ نه کړي.»
صالح څرګنده کړه، چې له طالبانو سره د نوي ډیلي تعامل به خامخا د پاکستان چلند ته ورته وي.
صالح همداراز وویل، چې هند باید متوازن چلند خپل کړي او د افغانانو په منځ کې د لسګونو کلونو مخکې خپل د ښه نیت انځور ژوندی وساتي.
د افغانستان د پخواني ولسمشر مرستیال زیاته کړه، چې له طالبانو سره د هند د ښکېلتیا تر شا په واقعیت پوهېږي؛ خو له طالبانو سره ښکېلتیا ته باید د تېرو ۷۰ کلونو او یا د طالبانو له ظهور څخه د زرګونو کلونو د دوام په سترګه ونه کتل شي.

هغه وويل:« دا زموږ په تاريخ کې يو ډېر غير معمولي څپرکی دی.»
امرالله صالح په افغانستان کې د خپلې دندې پر مهال له نوي ډیلي سره نږدې اړیکې پاللې.
څومره چې دی هند ته نږدې و، په هم هغه کچه یې پاکستان سره اړیکي خړ پړ و.
خو له طالبانو سره د هند د اړیکو د نږدې والي په اړه د صالح له څرګندونو داسې ښکاري، چې نوموړی په دې اړه اندېښنه لري.
واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته هند افغانانو ته د ویزو ورکول بند کړل؛ خو طالبانو له نوي ډیلي څخه غوښتي، چې د ویزو ورکول بیا له سره پیل کړي.
د هند په بهرنیو چارو وزارت کې د افغانستان، پاکستان او ایران د څانګو مشر جي پي سېنګ په دې وروستیو کې کابل ته سفر کړی او د دغې ډلې د بهرنیو او دفاع وزیرانو په ګډون یې له طالب چارواکو سره کتلي دي.

د طالبانو سترې محکمې د دوشنبې په ورځ په يوې خبرپاڼه کې ويلي، چې د دوی ابتداييه محکمې د پکتيکا د سرروضې ولسوالۍ کې درې کسان د «لواطت په تور» د ۳۰ دورو وهلو ترڅنګ هر یو په ۱۵ – ۱۵ کاله تنفيذي بند محکوم کړي.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت وايي، چې د دوی محتسبانو د کابل ښار په پنځمه امنيتي حوزه کې یوه ښځه او یو نارينه د «ناشروع» یا د واده پرته اړيکې په تور تر نیولو وروسته قضايي ادارو ته سپارلي دي.

طالبانو د دغو کسانو د هویت په اړه څه نه دي ويلي.

د طالبانو محتسبان په ټول هیواد کې د دې ډلې د امربالمعروف قانون پر بنسټ د نارینه او ښځو نیولو ته دوام ورکړی او په بېلابيلو ولایتونو کې يې یو شمېر ښځې او نارينه نیولي او زنداني کړي دي.

د طالبانو امربالمعروف د وزارت له خوا د نیول شویو کسانو لپاره سختې سزاګانې ټاکل شوي.

دغه کسان معمولا په عام محضر کې په دُرو وهلي کيږي او يا د طالبانو زندانونو ته استول کيږي.

که څه هم د طالبانو د امربالمعروف وزارت په دې اړه مشخص جزییات نه ورکوي، چې مجازات څنګه پلي کوي؛ خو د دې ډلې ستره محکمه نږدې هره ورځ خلک د اخلاقي فساد او له واده څخه بهر د اړیکو په تور په عام محضر کې وهي.

د یادې جبهې په وینا، په دغه چاودنه کې دوه طالب جنګیالي ټپیان شوي‌ هم دي.

دغې جبهې پر اېکس یوه ویډيو هم خپره کړې چې یوه چاودنه ښيي.

طالبانو په دې اړه لا څه نه دي ویلي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزير سراج الدين حقاني د دوشنبې په ورځ په خوست کې يوې غونډې ته ويلي، چې خلک دې په افغانستان کې د شته ستونزو په اړه اندېښنه نه کوي.

د نوموړي په وینا، د دوی په نظام کې له نړۍ سره د مشروع تعامل په برخه کې هيڅوک مخالف نه دی.

هغه زياته کړه: «څنګه چی لویه دنیا یو تر بل متقابل تعامل لري، موږ هم د خپلې پاليسۍ له مخې په هغه تعامل کې ځان شریکول غواړو، ځکه زموږ منافع، زموږ ضرورتونه له دنیا سره هم په تجارت او هم په ډېرو مواردو کې تړلي دي.»

د طالبانو کورنیو چارو وزیر وویل، چې دوی د هغو مخالف دی، څوک چې د جنګ په پایله کې دلته راځي او تحمیليږي.

طالب چارواکي له نړيوالو سره د تعامل او اړیکو ساتلو په برخه کې بېلابيل نظرونه لري.

د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده څو ځله په خپلو ويناوو کې ويلي، چې د نړۍ پروا نه ساتي.

هغه د همدې کال د وږي مياشتي په ۲۲ مه نېټه په جوزجان کې يوې ولسي غونډې ته ویلي و، چې دوی د شریعت په لاره کې هېڅ قوت ته نه تسلیمیږي او نه هم معامله کوي.