د ازادۍ جبهه: په کابل کې مو دوه طالب جنګیالي وژلي
د ازادۍ جبهې د دوشنبې په ورځ پر اېکس خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي، چې د کابل په شپږمه حوزه کې د چهار قلعهٔ چهار دهي سمیه کې یې د طالبانو پر یوې پوسته او موټر برید کړی او دوه طالبان یې وژلي دي.
د ازادۍ جبهې د دوشنبې په ورځ پر اېکس خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي، چې د کابل په شپږمه حوزه کې د چهار قلعهٔ چهار دهي سمیه کې یې د طالبانو پر یوې پوسته او موټر برید کړی او دوه طالبان یې وژلي دي.
د یادې جبهې په وینا، په دغه چاودنه کې دوه طالب جنګیالي ټپیان شوي هم دي.
دغې جبهې پر اېکس یوه ویډيو هم خپره کړې چې یوه چاودنه ښيي.
طالبانو په دې اړه لا څه نه دي ویلي.
د طالبانو کورنیو چارو وزير په خوست کې د قران کريم د تلاوت په يوه سيالۍ کې ګډونوالو ته وویل، چې دوی د نړۍ له هېوادونو سره تعامل او ښې اړيکې غواړي او په افغانستان کې استعمار ورته د منلو نه دی. سراج الدین حقاني زياته کړه، چې له نړۍ سره یې ګټې او اړتیاوې تړلې دي.
د طالبانو د کورنیو چارو وزير سراج الدين حقاني د دوشنبې په ورځ په خوست کې يوې غونډې ته ويلي، چې خلک دې په افغانستان کې د شته ستونزو په اړه اندېښنه نه کوي.
د نوموړي په وینا، د دوی په نظام کې له نړۍ سره د مشروع تعامل په برخه کې هيڅوک مخالف نه دی.
هغه زياته کړه: «څنګه چی لویه دنیا یو تر بل متقابل تعامل لري، موږ هم د خپلې پاليسۍ له مخې په هغه تعامل کې ځان شریکول غواړو، ځکه زموږ منافع، زموږ ضرورتونه له دنیا سره هم په تجارت او هم په ډېرو مواردو کې تړلي دي.»
د طالبانو کورنیو چارو وزیر وویل، چې دوی د هغو مخالف دی، څوک چې د جنګ په پایله کې دلته راځي او تحمیليږي.
طالب چارواکي له نړيوالو سره د تعامل او اړیکو ساتلو په برخه کې بېلابيل نظرونه لري.
د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده څو ځله په خپلو ويناوو کې ويلي، چې د نړۍ پروا نه ساتي.
هغه د همدې کال د وږي مياشتي په ۲۲ مه نېټه په جوزجان کې يوې ولسي غونډې ته ویلي و، چې دوی د شریعت په لاره کې هېڅ قوت ته نه تسلیمیږي او نه هم معامله کوي.
په جرمني کې د افغانستان سفیر یما یاري اعلان وکړ، چې د کوربه هېواد په غوښتنه یې له خپلې دندې استعفا کړې ده. یاري ویلي دي چې د افغان وګړو او کډوالو د ستونزو د زیاتیدو د مخنیوي په خاطر چې کېدای شي په جرمني کې د افغانستان د سفارت د تړل کیدو لامل شي، خپله دنده پای ته رسوي.
په برلېن کې د افغانستان سفارت نن دوشنبه «د لړم۲۸مه» افغانستان انټرنشنل ته په رالېږل شوې خبرپاڼه کې په برلېن کې د افغانستان سفیر یما یاري په حواله لیکلي، چې د افغان کډوالو د کونسلي چارو د دوام لپاره له خپلې دندې استعفا کوي او د سفارت چارې خپلو همکارانو ته پرېږدي.
دیپلوماتیکو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې عبدالباقي پوپل د یاري پر ځای په جرمني کې د افغانستان د سفارت مسوولیت پر غاړه اخستی دی.
عبدالباقي پوپل تر دې مخکې په برلین کې د افغانستان د سفارت شارژدافیر و. هغه د کندهار ولايت د پنجوايي ولسوالۍ اوسېدونکى دى او د سيمه ييزو ارګانونو د مرستيال په توګه يې کار کړى دى.
ځینو ډېپلوماتیکو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، شونې ده چې له نویو بدلونونو سره په جرمني کې د افغانستان سفارت له طالبانو سره نږدې اړیکې ټینګې کړي.
تر اوسه طالبانو په جرمني کې د افغان سفارت د دغو تغییراتو په اړه څه نه دي ویلي.
تر دې مخکې په بن کې د افغانستان کونسل لطف الله سادات هم اعلان کړی و، چې د کوربه هېواد د محدودیتونو او غوښتنو له امله به خپله دنده پای ته ورسوي.
سرچینو د لړم میاشتې په لومړیو کې افغانستان انټرنشنل ته وویل چې جرمني له افغان ډیپلوماټانو غوښتي چې یا له طالبانو سره تعامل وکړي او یا هم خپل کار پای ته ورسوي.
په هغه خبرپاڼه کې چې د سادات له خوا په بن کې د افغانستان د کونسلګرۍ په رسمي فیسبوک پاڼه خپره شوې، راغلي چې«د شته ستونزو د دوام د مخنیوي او د کوربه هېواد د سیاسي ملحوظاتو او محدودیتونو او غوښتنې په پام کې نیولو سره، زه چې د افغانستان په ډېپلوماتیکه دستګاه کې د ۲۳ کلونو خدمت ویاړ لرم، په جرمني کې د افغانستان اسلامي جمهوریت د جنرال کونسل په توګه له خپلې دندې ګوښه کیږم.»
تر دې مخکې په یو شمېر لویدیزو هېوادونو کې د پخواني افغان حکومت سفیرانو له طالبانو سره د خبرو لپاره د کوربه هېوادونو د فشارونو د زیاتېدو اعلان کړی و.
افغانستان انټرنشنل یوه ځانګړي راپور کې موندلې وه، چې د طالبانو بهرنیو چارو وزارت په جرمني کې د افغانستان له سفارت او بن کونسلګرۍ سره تعامل ددې دوو ډپلوماتیکو استازځایونو د لومړۍ درجه مسوولانو په ګوښه کېدو پورې مشروط کړی.
د یاد وزارت یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل-پښتو ته وویل، چې په برلین کې د افغانستان سفارت او د بن کونسلګرۍ ته کافي وخت ورکړل شوی و، چې د طالبانو د بهرنیو چارو له وزارت سره په تعامل چارې پرمخ بوځي، خو دوی دې چارې ته حاضر نه شول او اوس چې حاضر دي، طالبان یې نه مني.
دا په داسې حال کې ده چې نورو هېوادونو هم په تېره يوه مياشت کې پر افغان سفيرانو فشارونه زيات کړي او پيغامونه يې لېږلي، چې "له طالبانو سره تعامل وکړئ، يا خپل ډېپلوماتيک ماموريت پای ته ورسوئ."
د متحده عربي اماراتو په کوربه توب د یو ورځنیو لوبو د درې اړخیزې لوبلړۍ په دوام نن افغان ۱۹ کلنو کم عمره لوبډلې د ۱۶۹ منډو په لوی توپير متحده عربي اماراتو لوبډلې ته ماته ورکړه. په دې سیالۍ کې محبوب تسکين ۱۴۱ ناسوځيدلې او فیصل ۱۵۶ منډې جوړې کړې او لوبډله يې تر بريا ورسوله.
د افغانستان او متحده عربي اماراتو کرکټ لوبډلو ترمنځ د دوشنبې ورځې د لوبې پچه افغان لوبډلې وګټله او لومړۍ يې د توپوهنې پرېکړه وکړه.
د افغان ۱۹ کلنو کم عمره کرکټ لوبډلې په ۵۰ اورونو کې د خپلو پنځو لوبغاړو په سوځېدو سيالي لوبډلې ته ۳۶۰ منډې هدف وټاکه.
د افغان لوبډلې په توپوهنه کې محبوب تسکين ۱۴۱ ناسوځيدلې منډې وکړې او فیصل، چې د پاکستان په وړاندې يې هم سل منډې جوړې کړې وې په دې لوبه کې يې هم په ۱۰۴ توپونو ۱۵۶ منډې تر لاسه کړې.
د متحده عربي اماراتو د ۱۹ کلنو کم عمره کرکټ لوبډلې په ۴۵،۴ اور کې د خپلو ټولو لوبغاړو په سوځېدو ۱۹۰ منډې جوړې کړې او دغه لوبه یې د ۱۶۹ منډو په توپير وبايلله.
د متحده عربي امارتو په لوبډلې کې ایتن ډي سوزا ۵۵ او اریان سکسینا ۴۰ تر نوور لوبغاړو ډېري منډې وکړې.
د افغان لوبډلې په توپ اچونه کې نصرت نورستاني، خاطر ستانکزي او نظيف الله اميري دوه – دوه لوبغاړي وسوځول.
افغان لوبډلې د یو ورځنیو لوبو د درې اړخیزې لوبلړۍ په لومړۍ سيالۍ کې پاکستان ته د ۱۰۰ منډو په توپير ماته ورکړې وه.
د همدې سياليو د مهالوېش له مخې به افغانستان خپله درېيمه لوبه راتلونکې چارشنبه د پاکستان لوبډلې سره تر سره کړي.
د طالبانو تر واک لاندې د بهرنیو چارو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وویل چې د دې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د روغتیا نړیوال سازمان له سیمه ییزې مشرې سره په لیدنه کې غوښتنه وکړه، چې د افغانستان داخلي روغتیايي سیسیټم تجهیز او تقویه کړي.
د طالبانو تر واک لاندې د بهرنیو چارو وزارت نن دوشنبه «د لړم۲۸مه» پر خواله رسنۍ اېکس خپره شوې خبرپاڼه کې لیکلي چې امیرخان متقي د روغتیا نړیوال سازمان له پلاوي غوښتي چې د درملو په برخه کې دې کورني روغتیايي سکتورونه غښتلی کړي څو د افغانستان صحي مرکزونه تمویل او افغانان له روغتیايي پلوه پرځان بسیا شي.
امیرخان متقي د روغتیا سازمان له پلاوي غوښتي چې د پولیو او نورو ناروغیو د معاینې لابراتوارونه دې په افغانستان کې جوړ او فعاله شي.
د طالبان د بهرنیو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، د روغتیا نړیوال سازمان سیمه ییزې مشرې حنان بلخي دسعودي عربستان په جده کې د «مکروب ضد درملو پر وړاندې د مقاومت» په نوم د وزیرانو څلورمې وروستۍ ناستې په اړه معلومات وړاندې کړل.
د یادې سرچینې په وینا، حنان بلخي ژمنه وکړه چې په افغانستان کې به له داخلي صحي بنسټونو سره له نږدې کار کوي څو هغوی تقویه او تجهیز شي.
د طالبانو بهرنیو چارو وزارت په خبرپاڼه کې راغلي:«د بېل ګېټس بنسټ د نړېوال انکشاف رییس کرېستوفر جې الیس په خپل وار سره وویل بنسټ یې هڅه کوي چې په افغانستان کې د پوليو يا ګوزڼ د ساري او خطرناکې ناروغۍ د لهمنځه وړلو لپاره مؤثر ګامونه پورته کړي.»
په دې خبرپاڼه کې لیکل شوي چې د ناستې په وروستۍ برخه کې د افغانستان لپاره د یونېسیف مسوول هم خبرې وکړې او ویې ویل چې اداره یې د طالبانو له حکومت سره کار کوي څو نړیوال بانک چمتو کړي چې له پنجشیره کابل ته د پاکو اوبو دلیږد پروژه پلې شي.
د روغتيا نړيوال سازمان د دې ليدنې د جزئياتو په اړه تر دې دمه څه نه دي ويلي.
په کور دننه او بهر ډېرو د طالبانو د روغتيايي سیسټم پر ناسم حالت او وضیعت نيوکې کوي، چې پر وخت خلکو ته خدمات نه شي برابرولای.
نړيوالو هم په افغانستان کې د روغتيا پر ناسم سيستم اندېښنه ښودلې.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند وايي، د ایران په زندانونو کې د افغان بندیانو شمېر د پام وړ دی او دغه هېواد ته یې ډېر لګښتونه اړولي دي. اسماعیل بقايي وویل، چې ایران خپل هیواد ته د افغان بندیانو د سپارلو هڅې دوه برابره کړې دي.
د تسنیم ورځپاڼې د یوې ویډیو له مخې، چې د دوشنبې په ورځ یې خپره کړې، بقايي ويلي، چې کابل ته د ایران د یوه پلاوي د وروستي سفر په ترڅ کې خپل هیواد ته د افغان بندیانو د انتقال په اړه «ښه تفاهم» شوی.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند هیله څرګنده کړه چې «موږ به د افغانستان له لوري د دې پروسې د عملي کېدو شاهدان واوسو.»
د بقايي په وینا، د ایران او افغانستان ترمنځ خپل هېواد ته د افغان بندیانو د سپارلو په اړه څه موده وړاندې هوکړه شوې وه.
بقايي وايي، چې د ایران په زندانونو کې د محکومو او بنديانو شمير زيات دى او د دغه هيواد په زياترو ولايتونو کې افغان بنديان شته.
نوموړي د ایران په زندانونو کې د افغان بندیانو شمېر ونه ښود.
د هغه په وینا، افغانان د بېلابېلو جرمونو په تور بنديان شوي، چې تر ټولو ډېر يې د نشه يي توکو اړوند جرمونه دي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند زیاته کړې چې «په تېرو یو یا دوو کلونو کې موږ د افغان بندیانو د لېږدولو لپاره خپلې هڅې دوه چنده کړې، څو هغوی هلته د خپل بند مودې پوره کړي.»
بقايي زیاته کړه، چې کابل ته د ایران د پلاوي د سفر په ترڅ کې ښه تفاهم ته رسیدلي او هیله لري، چې طالبان یې په اغیزناک ډول پلی کړي.
له دې مخکې د ایران د عدلیې وزارت مرستیال ويلي و، چې په راتلونکو دوو میاشتو کې به زر تنه افغان بندیان افغانستان ته ولېږل شي.
ایسنا خبري اژانس د چارشنبې په ورځ (د لړم ۲۳ مه) په يوه رپوټ کې د ایران حکومت د نړیوالو چارو او بشري حقونو د وزیر مرستیال له قوله ويلي، چې د بندیانو د انتقال موافقه په ۱۳۸۵ کال کې له افغانستان سره شوې وه او طالبان هم د دغه رسمي تړون پابند دي.