د جرمونو نړۍوالې محکمې د پنجشنبې په ورځ د اسراییل د لومړي وزیر بنیامین نتنېاهو، د دغه هیواد د پخواني دفاع وزیر او د حماس د چارواکو د نیولو امر وکړ. خو متحده ایالتونو د اسراییل د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو او پخواني دفاع وزیر د نیولو په تړاو د جرمونو د نړیوالې محکمې امر رد کړ.
اسراییل او د حماس چارواکي د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر میاشتې د بريد او د غزې جګړې له کبله په جنګي جرمونو او بشریت ضد جنایتونو تورن شوي دي.
دا محکمه مسوولیت لري، چې «نسل وژنه، جنګي جرمونه، د بشریت ضد جرمونه او د جنسي تېري» مسایل وڅېړي او سرغړوونکو ته سزا وټاکي.
د اسراییل ولسمشر دغه حکم ظالمانه بللی دی.
خو د امريکا په پرتله په کاناډا او اروپا کې د دغه حکم په اړه بېلابېل دريځونه نيول شوي دي.
د کاناډا لومړي وزیر جسټین ټروډو د پنجشنبې په ورځ د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل: "کاناډا به د نړۍوالو محکمو له خوا صادر شوي ټولو قضاوتونو سره موافقت لري."
په اروپا کې د بریتانیا د لومړۍ وزیرې ویاند د نتنیاهو او ګالانت د نیولو د حکم د صادریدو په غبرګون کې وویل، چې بریتانیا د جرمونو د نړۍوالې محکمې خپلواکۍ ته درناوی لري او لا هم په غزه کې د سمدستي اوربند د رامنځ ته کولو په هڅو متمرکزه ده.
د اروپايي ټولنې د بهرنۍ تګلارې مشر جوزف بورل وویل، چې د دې حکمونو پلي کول د اروپايي اتحادیې پر ټولو غړو هېوادونو لازمي ده.
د ناروې د بهرنیو چارو وزیر اسپین بارت اید وویل: «دا مهمه ده چې د هاګ محکمه خپلې دندې په دقیق ډول ترسره کړي. زه ډاډه یم چې دا محکمه به قضیه د عادلانه محاکمې په لوړو معیارونو سره ترسره کړي.»
د ایرلنډ لومړي وزیر سیمون هریس وویل، چې هېواد یې د نړۍوالې جنایي محکمې رول ته درناوی کوي او زیاته یې کړه: "هرڅوک چې کولی شي اوس باید د محکمې د حیاتي دندو په ترسره کولو کې په عاجله توګه مرسته وکړي."
د فرانسې د بهرنیو چارو وزارت ویاند کریسټوف لموین د هاګ د محکمې د حکم پر بنسټ د نتنېاهو د نیولو د احتمال په اړه که چېرې هغه فرانسې ته داخل شي د یوې پوښتنې په ځواب کې له دقیق ځواب ورکولو څخه ډډه وکړه.
هغه وویل: «دا موضوع له قانوني پلوه پیچلې ده او نن به یې په اړه څه نه وایي.»
د هالنډ د بهرنیو چارو وزیر کاسپار ولډکامپ وویل، هېواد یې چمتو دی چې د اړتیا په صورت کې د نتنېاهو پر وړاندې د هاک محکمې د نیولو حکم پلي کړي.
