یو شمېر افغانو معترضو ښځو، د میرمنو پر وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي د ۱۶ ورځني کمپاین په تړاو د پیغامونو په خپرولو سره، په افغانستان کې د ښځو د کړکېچن وضعیت په اړه د نړۍوالې ټولنې پر بې غورۍ نیوکه کړې ده.
دوی ویلي، چې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو کمپاین یو فرصت دی چې د ښځو پراخو ستونزو ته پام ورواړول شي.
معترضو ښځو د یکشنبې په ورځ د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو د ۱۶ ورځني کمپاین په چوکاټ کې د ویډیوګانو په خپرولو سره په افغانستان کې د جنسیتي توپیر د رسمیت پیژندلو غوښتنه وکړه.
دوی ټینګار کړی، چې د طالبانو د واکمنۍ د هرې ورځې په تېرېدو سره د ښځو وضعیت خراب شوی دی.
معترضو ښځو په ویډیويي پیغامونو کې له نړیوالې ټولنې وغوښتل، چې "خپله چوپتیا ماته کړي او له اوسني وضعیت څخه د افغان میرمنو د ژغورلو لپاره اقدام وکړي."
د معترضو ښځو په وينا، په دې درېيو کلونو کې د افغانستان پر ښځو بې سارې ټولنيزې او رواني ستونزې تپل شوې دي.
د افغانستان د پرمختګ غوښتونکو ښځو غورځنګ په دې مناسبت په یو پیغام کې په افغانستان کې د جنسیتي توپیر په رسمیت پیژندلو غوښتنه کړې ده. دغه غورځنګ پر نړۍوالې ټولنې غږ کړی چې د طالبانو مشران دې د جنګي جرمونو او د بشري حقونو د پراخو سرغړونو په تور محاکمه کړي.
دغه غورځنګ په یوه اعلامیه کې زیاته کړې: “موږ غواړو چې طالبان نړیوالې محکمې ته وړاندې کړو. هغه څه چې طالبانو د افغانستان پر خلکو تحمیل کړي دي؛ د بشریت او انسانیت پر ضد جنایتونه ګڼل کیږي او د دې اوسني کړکیچ او غیر انساني واکمنۍ د قربانیانو په توګه د سیمې او نړۍ له خلکو غوښتنه کوو چې د افغانستان د خلکو او ښځو تر څنګ ودریږي.”
د افغان ښځو د سیاسي مشارکت شبکې هم هیله څرګنده کړې چې دا ورځ به د افغان ښځو ستونزو ته د پاملرنې یو فرصت وي.
د دغې شبکې په اعلامیه کې راغلي: "په وروستیو کلونو کې د ښځو او نجونو وضعیت خورا کړکېچن شوی دی، په تېره بیا د ۲۰۲۱ کال د اګست په میاشت کې د طالبانو له واکمنۍ وروسته."
د دې شبکې په وینا، افغان ښځې اوس له زیاتېدونکي تاوتریخوالي او ټولنیزې بې عدالتیو سره مخ دي. همدارنګه اوسني کړکېچ کورنی تاوتریخوالی زیات کړی او ښځې نه شي کولای چې له قانوني او ټولنیز خوندیتوب پرته ځان خوندي کړي.
د افغان ښځو د سیاسي مشارکت شبکه خبرداری ورکوي چې د ښځو او ځوانو نجونو د ځان وژنې پیښې د اندېښنې وړ کچې ته لوړې شوې دي.
دغه سازمان په افغانستان کې د ښځو او نجونو وضعیت ته د نړیوالې ټولنې د دوامداره پاملرنې او په دې برخه کې د بشري حقونو د سرغړونو د مخنیوي غوښتنه کړې ده.
د افغان ښځو د سیاسي مشارکت شبکې له نړیوالې ټولنې هم غوښتي چې پر طالبانو فشار زیات کړي چې د ښځو او نجونو حقونه په رسمیت وپېژني او د نورو سرغړونو مخه ونیسي.
د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د يکشنبې په ورځ په يوه اعلاميه کې ويلي، چې اميرخان متقي او د افغانستان لپاره د روسیې ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابلوف په کابل کې پر اقتصادي همکاريو، پانګونې، ټرانزيټ او د دوه اړخيزو اړيکو پر زياتېدو خبرې کړې.
طالبانو د ضمير کابلوف له قوله ليکلي چې مسکو په پام کې لري په نږدې راتلونکي کې د روسیې یو لوړپوړی پلاوی کابل ته راشي او د طالبانو له جګپوړو چارواکو سره د لوړې کچې خبرې اترې ولري.
په اعلاميه کې راغلي، چې اميرخان متقي هم د افغانستان او روسيې ترمنځ په لوړه کچه د پلاویو تګ راتګ مهم بللی او د اقتصادي همکاريو او سوداګرۍ پر پراختيا یې ټينګار کړی دی.
پرون شنبه د افغانستان لپاره د چين استازي د پاکستان له سفر وروسته له ملا کبير او ملا یعقوب سره ليدنه کې د افغانستان، پاکستان او چين ترمنځ د اړيکو پر څرنګتیا خبرې وکړې.
د یو شایو یونګ له سفر وروسته پاکستاني رسنیو وویل، چې اسلام اباد له چین سره په افغانستان کې د ترهګرو د شتون په تړاو «قناعت وړ شواهد» شریک کړي.
د افغانستان لپاره د چین او روسیې ځانګړي استازي اسلام اباد ته له سفر وروسته کابل ته راغلي دي.
په ننګرهار کې د طالبانو سرچینو نن یکشنبه «د لیندۍ ۴مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د ننګرهار زندان لپاره د طالبانو ګوښه شوي رییس مولوي مقتدا له یوې ځوانې بندي نجلۍ سره، چې له پاکستان څخه له یوه ځوان سره راتښتېدلې وه، په زور نکاح کړې ده.
سرچینې وايي، مولوي مقتدا نیول شوی ځوان ددې موضوع د غلي کولو لپاره له زندان نه خوشی کړی خو نجلۍ یې ځان ته نکاح کړې او په جلال اباد ښار کې یې یو کور په کرایه ورته نیولی دی.
افغانستان انټرنشنل ته د را رسېدلو معلوماتو له مخې، طالبانو مولوي مقتدا له دې نجلۍ سره په زور د نکاح کولو له امله یوازې له خپلې دندې ګوښه کړی دی.
د نوموړي په اړه کوم رسمي شکایت نه دی شوی، له همدې امله تر دې دمه طالبانو کومې محکمې ته نه دی معرفی کړی.
د طالبانو تر واک لاندې د زندانونو چارو د سمون ادارې نن یکشنبه د لیندۍ پر څلورمه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وویل چې سهیل سعید یې د ننګرهار زندان د نوي رییس په توګه ټاکلی دی.
یادې ادارې د د زندان د ګوښه شوي رییس تېرې کړنې ستایلې دي او د زندان له کارکوونکو یې غوښتنه کړې چې له نوي رییس سره همکاري وکړي.
سرچینې وايي چې طالبانو د ننګرهار زندان ګوښه شوی رییس په کور کښېنولی دی.
د طالبانو د امربالمعروف او نهی عن المنکر وزارت ویاند د روان کال د لړم پر۱۷مه په یوه خپاره شوي غږیز پیغام کې ویلي و، چې خلکو ته یې د «حقوق الله او حقوق العباد» په اړه عامه پوهاوی ورکړی او د جبري نکاح د پنځه زره پېښو مخنیوی یې کړی دی.
د طالبانو د مشر ملاهبت الله له خوا صادر شوي د امربالمعروف قانون کې په زوره نکاح کول جرم بلل شوی او دا کار یې له اسلام سره په ټکر کې بللی دی.
شنونکي پر طالبانو نیوکه کوي چې شریعت او قوانین یوازې پر عامو خلکو پلي کوي خو خپل مجرم غړي نه محاکمه کوي او هڅه کوي جرمونه یې پټ وساتي.
طالبانو تر دې دمه د ننګرهار زندان د ګوښه شوي رییس مولوي مقتدا د نیولو او یا هم د محاکمې په اړه څه نه دي ویلي.