د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بینیټ هیوادونو ته په یوه پیغام کې ویلي، چې دوی باید داسې یوه لاره ولټوي چې طالبان قانع کړي چې خپلې پالیسۍ بدلې کړي.
هغه زیاته کړه، چې هیوادونه باید یوه هر اړخیزه ستراتیژي غوره کړي چې جرمي عدالت په کې شامل وي.
د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د ۱۶ ورځني نړۍوال کمپاین له پیل سره سم، ریچارډ بینیټ د دوشنبې په ورځ په یو ویډیويي پیغام کې وویل، چې د طالبانو د امربالمعروف نوی قانون «یو ظالمانه اخلاقي قانون دی چې پر ښځو او نجونو ظلمونه تقویه کوي».
په دغه قانون کې پر ښځو د پراخو بندیزونو سربېره د هغوی غږ هم د «عورت» په توګه تعریف شوی دی. همدارنګه له محرم پرته د ښځو ګرځیدل او په عمومي ټرانسپورټ کې له نارینه وو سره د ښځو یو ځای سفر کول هم منع دي.
د بشري حقونو فعالان وايي، له دې قانون سره په عملي توګه ښځې له عمومي فضا څخه لرې کړل شوې دي.
طالبان ادعا کوي، چې دغه قانون د شریعت پر بنسټ جوړ شوی او نور هېوادونه د افغانستان په کورنیو چارو کې د لاسوهنې حق نه لري.
ریچارډ بینیټ وايي، چې طالبان پر ښځو سربېره د ټولنې پر ټولو برخو ظلم کوي، چې په کې لږکي، بېلابېل کلتوري سابقه لرونکي خلک او ان نارینه هم شامل دي.
هغه د افغانستان د راتلونکي لپاره د سولې او پخلاینې اړتیا ته په اشارې سره ټینګار وکړ، چې د طالبانو په مقابل کې "یوې هر اړخیزې ستراتیژۍ ته اړتیا ده چې جرمي عدالت پکې شامل وي".
د بینیټ په وینا، دا ستراتیژي باید د افغانانو په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو په مشوره تنظیم شي.
له اروزګان څخه سرچينو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د دوشنبې په ورځ وويل، چې د دغه ولایت طالب چارواکو په یو ږغيز پيغام کې له مرسته کوونکو ادارو غوښتي، چې محلي ټولګي په مطلق ډول بندي دي او د فعالیت اجازه نه لري.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته سرچينو دغه ږغيز پيغام هم لېږلي، چې په کې د پوهنې چارواکو د دغه ټولګيو بندول د خپلو مشرانو امر بللی.
په پیغام کې د دغه ولایت د بهرنيو موسیسو کارکوونکو ته ویل شوي: «د یونسیف او د موسیساتو همکارانو ته چي د ټولګيو قراردادونه لري، ورته ته وایو، چې د مشرانو د امر له مخي نور هر ډول صنفونه چي د هر چا مربوط دي په مطلق ډول بند دي.»
یونسيف په هغو سيمو کې دغه ټولګي فعاله کړي وو، چې ماشومانو د جنګونو یا نورو ستونزو له امله زده کړو ته لاس رسۍ نه درلود.
په دې پروګرام کې د لومړي ټولګي څخه تر پنځم ټولګۍ پوري د افغانستان د تعليمي نصاب اړوند مضامين تدريسېدل.
دغه ټولګي، چې د اروزګان په ښارونو او ولسواليو کې فعاله وو تر ۵ زره زياتو ماشومانو په کې لومړنۍ زده کړې کولې.
طالبانو تر دې وړاندي په کندهار او هلمند ولایتونو کې هم د یونیسف ادارې له لوري جوړ شوي سلګونه ټولګي بند کړي وو.
طالبان د دغو ټولګيو د تړولو لامل «ارزونه او د اختلافي موضوعاتو حلول» یادوي.
سرچينې وايي، چې طالبانو ځکه په سویلي ولایتونو کې دغه ټولګي بند کړې، چې ماشومانو د مدرسو پر ځای دغو ټولګيو ته د درس لپاره تلل.
د سرچينې په خبره، چې په کندهار او هلمند ولایتونو کې د طالبانو د پوهنې مسولينو د مرسته کوونکو ادارو څخه غوښتي، چې د دغه ټولګيو امکانات دې د دوی ديني مدرسو ته ورکړي که نه د فعاليت اجازه نه ورکوي.
د ترلاسه شوو مالوماتو له مخي، دا مهال د افغانستان په ۳۰ ولایتونو کې نژدې اتلس زره محلي ټولګي شته چې په کې څه باندې ۵۶۶ زره ماشومان چې ډېری یې نجوني دي، لومړنۍ زدکړې کوي.
په کندهار کې د لوړو زده کړو وزارت له لوري د ځانبسياينې زرغون انقلاب نړيوال کنفرانس د طالب جګپوړو چارواکو په ګډون نن پیل شو او درې ورځې به دوام وکړي.
په دغه کنفرانس کې د طالبانو د لوړو زده کړو وزير ندامحمد نديم، د اوبولګونې او مالدارۍ وزير عطاء الله عمري، د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد، کندهار والي ملاشيرين، د اوبو او انرژۍ وزارت تخنيکي سلاکار فاروق اعظم، کورنیو او بهرنيو متخصصانو او نورو طالب چارواکو ګډون کړی.
تر اوسه مالومه نه ده، چې د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده به د کنفرانس په لومړۍ او که په وروستۍ ورځ ګډون وکړي.
دغه کنفرانس د کندهار د کرنیزو علومو او ټکنالوژۍ ملي پوهنتون (انسټو) د غونډو په تالار کې جوړ شوی.
په سيمه کې زيات امنيتي تدابير نیول شوي دي.
یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل چې طالبانو د کنفرانس له ساحې څخه خبريالان ايستلي او هلته يې د انځور، مرکو او غږ اخستلو اجازه نه ورکوله او په توند ډول يې ورته ویلي، چې پر دې هر څه بنديز دی.
د غونډې يو ګډونوال افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ته وویل، چې فاروق اعظم د خپلو خبرو پرمهال ټينګار کړی، چې د کنفرانس د ښه انعکاس لپاره باید رسنيو ته اجازه ورکول شوې وای.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په يوه اعلاميه کې د همدې کنفرانس د لومړيو برخه والو د ويناوو ځينې برخې خپرې کړې دي.
په اعلاميه کې د دې ډلې د لوړو زده کړو د وزير ندامحمد نديم له قوله ويل شوي، چې د تېرو جګړو له امله د هېواد کرنیزه برخه هم زیانمنه شوې او هڅه کوي دغه برخه په پښو ودروي.
د طالبانو د مالوماتو له مخې، د دغه کنفرانس پر مهال به د داخلي او بهرنیو استادانو له لوري شاوخوا ۸۵څېړنیزې مقالې وړاندې شي.
د کنفرانس تر جوړېدو وړاندې د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت ويلي و، چې په دغه کنفرانس کې به د کرنې سکټور اړوند د کاناډا، نایجریا، تایلنډ، هند، پاکستان، قطر، بنګله دېش، مصر، ترکیې او ایران هېوادونو متخصصان، پالیسي جوړوونکي او صنعت کاران ګډون کوي.
