په افغانستان کې د ملګرو ملتونو ماموریت له ښځو سره د تاوتریخوالي د مخنیوي نړیوالې ورځې په مناسبت له طالبانوغوښتي، چې د ښځو او نجونو پر وړاندې د تاوتریخوالي د پای ته رسولو لپاره ګامونه واخلي.
یوناما ویلي، طالبان باید د ښځو د حقونو او بنسټیزو ازادیو د کمزوري کولو سیستماتیک بهیر ودروي.
د دوشنبې په ورځ (د ليندۍ ۵ مه ) ددې استازولۍ په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې «افغانستان د ښځو پر وړاندې په لوړه کچه له تاوتریخوالي سره مخ دی او دا وضعیت په ټولو برخو کې له ښځو سره د شته تبعیض له امله خراب شوی دی.»
یوناما ټینګار کوي، چې په افغانستان کې د جنسيتي برابرۍ اړوند جوړښتونو د له منځه تلو له امله، له تاوتریخوالي څخه د پاتې کسانو لپاره هراړخیز او باکیفیته خدمتونو ته لاسرسی خورا محدود شوی.
د یوناما مشرې روزا اوتنبایوا وویل، «موږ په افغانستان کې د ښځو او نجونو له اړخه په یوه حساس پړاو کې یو. موږ د عدالت د تامین او د ښځو او نجونو پر وړاندې د تاوتریخوالي د پای ته رسولو لپاره بیړنیو اقداماتو ته اړتیا لرو.»
په افغانستان کې د ښځو لپاره د ملګرو ملتونو د دفتر ځانګړې استازې الیسون ډیویډیان هم په افغانستان کې د ښځو او نجونو د ملاتړ لپاره د نړیوالو هڅو پر زیاتولو ټینګار وکړ.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د استازي دفتر په داسې حال کې په هېواد کې د ښځو او نجونو د وضعیت په اړه اندېښنه ښودلې، چې افغان معترضو مېرمنو د دغه سازمان پر بې غورۍ نیوکه کړې او وايي، چې نړیوالې ټولنې او یوناما تر اوسه د طالبانو د «بشريت ضد جنايتونو» پر وړاندې کوم جدي او اغېزناک اقدام نه دی کړی.
په کندهار کې د لوړو زده کړو وزارت له لوري د ځانبسياينې زرغون انقلاب نړيوال کنفرانس د طالب جګپوړو چارواکو په ګډون نن پیل شو او درې ورځې به دوام وکړي.
په دغه کنفرانس کې د طالبانو د لوړو زده کړو وزير ندامحمد نديم، د اوبولګونې او مالدارۍ وزير عطاء الله عمري، د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد، کندهار والي ملاشيرين، د اوبو او انرژۍ وزارت تخنيکي سلاکار فاروق اعظم، کورنیو او بهرنيو متخصصانو او نورو طالب چارواکو ګډون کړی.
تر اوسه مالومه نه ده، چې د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده به د کنفرانس په لومړۍ او که په وروستۍ ورځ ګډون وکړي.
دغه کنفرانس د کندهار د کرنیزو علومو او ټکنالوژۍ ملي پوهنتون (انسټو) د غونډو په تالار کې جوړ شوی.
په سيمه کې زيات امنيتي تدابير نیول شوي دي.
یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل چې طالبانو د کنفرانس له ساحې څخه خبريالان ايستلي او هلته يې د انځور، مرکو او غږ اخستلو اجازه نه ورکوله او په توند ډول يې ورته ویلي، چې پر دې هر څه بنديز دی.
د غونډې يو ګډونوال افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ته وویل، چې فاروق اعظم د خپلو خبرو پرمهال ټينګار کړی، چې د کنفرانس د ښه انعکاس لپاره باید رسنيو ته اجازه ورکول شوې وای.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په يوه اعلاميه کې د همدې کنفرانس د لومړيو برخه والو د ويناوو ځينې برخې خپرې کړې دي.
په اعلاميه کې د دې ډلې د لوړو زده کړو د وزير ندامحمد نديم له قوله ويل شوي، چې د تېرو جګړو له امله د هېواد کرنیزه برخه هم زیانمنه شوې او هڅه کوي دغه برخه په پښو ودروي.
د طالبانو د مالوماتو له مخې، د دغه کنفرانس پر مهال به د داخلي او بهرنیو استادانو له لوري شاوخوا ۸۵څېړنیزې مقالې وړاندې شي.
د کنفرانس تر جوړېدو وړاندې د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت ويلي و، چې په دغه کنفرانس کې به د کرنې سکټور اړوند د کاناډا، نایجریا، تایلنډ، هند، پاکستان، قطر، بنګله دېش، مصر، ترکیې او ایران هېوادونو متخصصان، پالیسي جوړوونکي او صنعت کاران ګډون کوي.
د طالبانو د ډلې مرستیال ویاند حمدالله فطرت نن دوشنبه «د لیندۍ ۵مه» وویل چې له روسي پلاوي سره د لیدنې پرمهال د ریاست الوزرا سیاسی مرستیال عبدالکبیر ترڅنګ د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزارت سرپرست ملا نور الله نوري، د استخباراتو ریيس ملا عبدالحق وثیق، د دفاع وزارت لوی درستیز قاري فصیح الدین فطرت، د بهرنیو او کورنیو چارو وزارتونو مرستیالانو ګډون درلود.
طالبانو په دې ناسته کې د روسیې د ملي امنیت شورا منشي سرګي شویګو په حواله لیکلي چې روسیه د مسکو ـ کابل ترمنځ د سوداګریزو او اقتصادي اړیکو پراختیا غواړي. طالبانو د سرګي شویګو په حواله لیکلي، روسیه « چمتو ده، چې په افغانستان کې په بېلابېلو په ځانګړې توګه د ریل پټلۍ، ټرانسپورت، صنعت، کرنې، برېښنا او کانونو په برخو کې بنسټيزې پروژې عملي کړي.»
سرګي شویګو زیاته کړې، په افغانستان کې سیاسي او امنیتي پرمختګونه د دې لامل شوي چې روسي پانګوال په افغانستان کې پانګونې ته لېواله شي.
طالبان وايي، په دې ناسته کې سرګي شویګو ویلي چې د روسیې فدراسیون غواړي افغانستان په شانګهای سازمان کې د ناظر غړي په توګه خپله څوکۍ بېرته ترلاسه کړي.
طالبان وايي، روسي پلاوي د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ پر پراختیا د ټینګار ترڅنګ وویل، چې « مسکو به دغه هېواد ته د افغانستان په صادراتي توکو ګمرکي تعرفه راکمه او یا ختمه کړي».
سرګي شویګو وړاندیز کړی، چې هېواد یې چمتو دی له افغانستان سره د ټرانسپورت په برخه کې د همکاریو هوکړه لیک لاسلیک او ډېر ژر د افغانستان او روسیې ګډ سوداګریز فورم پرانیزي.
په دې ناسته کې د طالبانو د ریاست الوزرا سیاسي مرستیال عبدالکبیر په خپلو خبرو کې د روسیې له مثبت دریځ او په نړیوالو فورمونو کې د افغانستان له دریځ څخه د ملاتړ ستاینه کړې او ویلي یې دي چې افغانستان له روسیې سره په مختلفو برخو کې د اړیکو او تعامل پراخېدو ته لېواله دی.
دغه طالب چارواکي روسي پلاوي ته ډاډ ورکړی چې دغه ډله اجازه نه ورکوي، چې د افغانستان خاوره د چا پر ضد وکارول شي.
عبدالکبیر زیاته کړې چې « په افغانستان کې سرتاسري امنیت تامین دی او داعش ډله ځپل شوې»
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت وايي، چې روسي پلاوي له ملا عبدالغني برادر سره هم لیدلي دي.
ملا عبدالغني برادر په دې لیدنه کې ویلي، چې دوی هڅه کوي سیمې او لرې پرتو هېوادونو ته د افغانستان د صادراتو زمینه برابره کړي. هغه په دې برخه کې یې له روسیې څخه د همکارۍ غوښتنه کړې ده.
طالبانو ویلي چې د روسیې د ملي امنیت شورا منشي په مشرۍ په دغه پلاوي کې د روسیې د لومړي وزیر مرستیال الکسي اویرچوک، د ملي امنیت شورا د منشي مرستیال الکساندر وینیدیکتوف، د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړی استازی ضمیر کابلوف، په کابل کې د روسیې سفیر او یوشمېر نورو مسوولانو ګډون درلود.