د روسیې دوما ته له تور نوملړه د طالبانو د نوم اېستلو لایحه وړاندې شوې

د طالبانو استخباراتو ته نږدې رسنۍ المرصاد نن سې شنبه «د لیندۍ ۶مه» د «په پاکستان کې روانه بد امني د پوځ د ناکامو پالیسيو پایله ده» تر سرلیک لاندې یو مطلپ خپور کړی .

المرصاد په کورمه کې روانو جګړو ته په اشارې سره لیکلي چې د پاکستان د استخباراتي ادرسونو له لوري پر طالبانو دا تور پورې کېږي چې دوی په پاکستان کې فرقه ییز تاوتریخوالي ته وده ورکوي، خوا دا بې بنسټه دی.

په دې مطلب کې ادعا شوې چې طالبانو په روانو حالاتو کې د ډله ییزو اختلافاتو د ختمولو او مذهبي یووالي د ملاتړ لپاره عملي ګامونه پورته کړي دي.

المرصاد لیکلي چې د دې پر ځای چې پاکستان پر نورو تورونه پورې کړي، ورته په کار ده چې له خپلو ناکامو پالیسیو عبرت واخلي او د طالبانو له بریالیو تجربو زده کړه وکړي.

د طالبانو استخباراتو ته نږدې دې رسنۍ لیکلي چې پاکستاني ادارو فرقه ییزې ډلې جوړې کړې او د خپلو ستراتیژیکو ګټو لپاره یې استعمال کړې.

المرصاد په کورمه کې د پاکستان پوځ پر دروازې د زینیبیون بیرغ پورته کېدو په اړه لیکلي، چې« دا څنګه امکان لري د یو بل هېواد نیابتي ډله دې له خپل زېړ بیرغ سره را پورته شي»

المرصاد وایي، دا ډلې دې کورونه، کلي او بازارونه سوځوي، خلک دې وژني او په ښکاره ډول دې د پوځ پوستې نیسي، د پاکستان بیرغ دې را ښکته کوي او هلته خپل بیرغ را ځوړندوي او پوځ دې یوازې ننداره کوي؟

المرصاد وايي، د کورمې روانو شخړو تر شا خپله د پاکستان پوځ لاس دی، کله یوې ډلې ته ملاتړ ور کوي او کله بله ډله د جګړې لپاره هڅوي.

په دې وروستیو کې طالبانو په تکرار سره پاکستان تورن کړی چې د داعش- خراسان سرپرستي کوي، خو پاکستان پر طالبانو تور لګوي چې د پاکستاني طالبانو ملاتړ کوي.

دغه نندارتون د روان کال د لیندي له شپږمې نه تر نهمې نیټې پورې د ترکیې په استانیول ښار کې پرانېستل کیږي او ټاکل شوې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر هم دغه نندارتون ته خبرې وکړي.

د طالبانو صنعت او سوداګرۍ وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې «نور الدین عزیزي به د نندارتون په څنډه کې نورو پروګرامونو کې هم برخه واخلي».

د طالبانو له دغه وزیر سره په سفر کې د افغانستان د خصوصي سکتور ۳۰ تنه استازي ملتیا کوي.
په دغه نندارتون کې د افغانستان د غالیو، ګرانبیه تیږو، وچې مېوې او بانکدارۍ اته غرفې نندارې ته اېښودل کیږي.

د امریکا د کانګرس د بهرنیو اړیکو کمېټې د مشر مایکل مکال په مشرۍ جمهوري غوښتونکو استازو له افغانستان نه د امریکايي ځواکونو د بیړني وتلو مساله جدي نیولې ده.

بلېنکن څو ځله د بهرنیو چارو کمیټې ته له شاهدي ورکولو ډډه کړې وه.

په تېره غويي میاشت کې چې د لومړي ځل لپاره له نوموړي غوښتنه وشوه چې کانګرس ته حاضر شي، هغه ونه منله. د مک کال په مشرۍ د کانګرس د بهرنیو اړیکو کمیټې بلېنکن په درېیم ځل د تلې پر درېیمه د ځینو څېړنو لپاره احضار کړ.

خو د امریکا د بهرنیو چارو د وزارت ویاند ویلي و، چې بلېنکن د خپل بوخت مهالویش له امله د کانګرس په غونډه کې ګډون نه شي کولی.

د کانګرس غونډې ته له حاضرېدو د بلېنکن له انکار وروسته د امریکا د استازو جرګې د بهرنیو اړیکو کمیټې ګواښ وکړ، چې که د بهرنیو چارو وزیر په کانګرس کې له حاضریدو ډډه وکړي، له کانګرس سره به د نه همکارۍ او له حکمونو د سرغړونې له امله "د کانګرس په سپکاوي" تورن شي.

له دې ګواښ وروسته، بلېنکن په پای کې هوکړه وکړه چې د چارشنبې په ورځ،د لیندۍ ۲۱مه کانګرس ته حاضر شي.

مک کال وویل، مخکې له دې چې کانګرس ته په سپکاوي تورن شي، د بهرنیو چارو وزیر موافقه وکړه چې شاهدي ورکړي.

هغه زیاته کړه: " زه د هغه شاهدي ته سترګې پرلار یم او له هغه به مهمې پوښتنې وکړم چې په جرګه کې له جمهوري غوښتونکو سره مرسته وکړي او راتلونکې اداره ډاډ ترلاسه کړي چې بیا به داسې هېڅ نه ترسره کېږي."

مکال په تیرو دریو کلونو کې له افغانستان څخه د امریکايي سرتیرو د وتلو موضوع د خپلو پلانونو په سر کې نیولې وه، خو د جمهوري غوښتونکو د اقلیت له امله یې نه شوای کولای چې په اسانۍ خپلې څیړنې او اړینه څارنه ترسره کړي.

خو کله چې جمهوري غوښتونکو په ولسي جرګه کې اکثریت ترلاسه کړ، دوی وکړای شول چې ډېر څار ولري او د تفتیش بهیر پرمخ یوسي.

د طالبانو امنیتي او تصفیوي کمېسون نن سې شنه «د لیندۍ ۶مه» پر خواله رسنۍ اېکس لیکلي چې په دې نوبتي ناسته کې د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب په مشرۍ د کمېسون زیاتره غړو حضور درلود.

طالبان وايي، امنیتي او تصفیوي کمېسیون ته د بغلان لپاره ددې ډلې والي په شمول یوه پلاوي خپل وړاندېزونه وړاندې کړل.

خبرپاڼه کې راغلي چې د کمېسیون رهبرۍ له بغلان څخه راغلي پلاوي ته د هر ډول همکارۍ ډاډ ورکړ.

د طالبانو له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې نه دي ویل شوي چې دې ناسته کې په کومو موضوعاتو خبرې شوې دي او د بغلان والي په مشرۍ د راغلي پلاوي وړاندیزونه څه وو؟

په دې ناسته کې د امنیتي او تصفیوي کېمسیون د تعقیب او فرامینو لوی رییس چې بامیان ولایت ته په کاري سفر تللی و، خپل رپوټ وړاندې کړی.

طالبان وايي په دې ناسته کې پر مهمو موضوعاتو خبرې شوې خو دوی دغه مهم موضوعات نه دي په ډاګه کړي.

د طالبانو بیا ځل واک ته رسېدو سره ددې ډلې امنیتي او تصفیوي کمېسون د خپلو غړو د تایید لپاره څو ځله شرایط وټاکل خو داسې ښکاري چې تر اوسه د خپلو ټولو وسله والو غړو د ثبت په برخه کې نه دي بریالي شوي.

له دې وړاندې د میدان وردګو یو شمېر طالبانو نیوکه کړې وه، چې د طالبانو امنیتي او تصفیوي کمېسون د کندهاري طالبانو په کنټرول کې دی.

دوی ویلي و چې دغه کندهارۍ ډله د نورو ولایتونو او په ځانګړي توکه د میدان وردګو طالبانو د غړیتوب فورمې نه تاییدوي.

دوی ادعا کړې وه، چې د تصفیې کمېسون دې د ملا فاضل او ملا قیوم ذاکر اړوند د طالبانو تصفیه وکړي، چې دواړو یې په خپلو وسله والو ډلو کې پر طالبانو سربېره نور کسان هم ځای پر ځای کړي دي.

د میدان وردګو یو شمېر طالبانو په ټولنیزو شبکو کې پر کندهاري طالبانو دا نیوکه هم کړې وه، چې جګړه دوی کړې او اوس ټولې مهمې دندې د کندهاري طالبانو په لاس کې دي.

سرګي شویګو د دوشنبې په ورځ د یوه پلاوي په مشرۍ کابل ته راغی او د دې ډلې د رییس الوزرا مرستیالانو، د دفاع او کورنیو چارو د وزیرانو په ګډون یې له لوړپوړو طالب چارواکو سره خبرې وکړې.

شویګو د طالبانو مشرانو ته دا هم ویلي چې مسکو غواړي په افغانستان کې د تلپاتې سولې په راوستلو کې مرسته وکړي.

د روسیې د خبري اژانسونو د رپوټونو پر بنسټ، شویګو طالبانو ته ویلي، "راځئ چې د خپلو هېوادونو ترمنځ د رغنده سیاسي خبرو اترو لپاره خپل چمتووالی تایید کړم، په دې کې به یوه موخه د افغانانو تر منځ د پخلاینې بهیر رامنځته کول وي."

د روسیې د امنیت شورا منشي شویګو ویلي، چې امریکا باید د افغانستان په بیارغونه کې خپل څو کلن حضور ته په پام سره د رهبرۍ رول ولوبوي.

شویګو وویل، «متحده ایالات، چې له شل کلنې مداخلې وروسته یې په بیړني ډول له افغانستان څخه په ۲۰۲۱ کال کې خپل پوځیان ایستلي، باید د دغه هېواد په بیارغونه کې د مرستې مسوولیت پر غاړه واخلي».

د روسیې د امنیت شورا منشي امریکا د افغانستان د شتمنیو په غلا تورنه کړې ده.

هغه زیاته کړه: "موږ دلته د شتمنیو د بیرته راستنولو په اړه خبرې کوو، هغه څه چې په افغانانو پورې اړه لري او داسې ښکاري چې بېرته نه ورکول کیږي، لکه د لیبیا او سوریې په څیر د ډیرو هیوادونو (شتمنۍ)."

دغه لوړپوړي روسي چارواکي ویلي، چې امریکا باید د افغانستان په بیارغونه کې د پانګونې اصلي لوری وي.

د طالبانو د رییس الوزرا مرستیال عبدالغني برادر شویګو ته ویلي چې د طالبانو حکومت د لویدیز د بندیزونو د کمولو لپاره د مسکو مرستې ته اړتیا لري.

د روسي رسنیو د راپور له مخې، عبدالغني برادر ویلي، « موږ هڅه کړې چې د افغاني توکو د صادراتو او بهرنۍ پانګونې د ودې لپاره شرایط برابر کړو».

دغه طالب چارواکي ویلي چې د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته امریکا او لویدیز د افغانستان د شتمنیو په کنګل کولو او د دې ډلې پر مشرانو د سفري بندیزونو له لارې پر طالبانو فشارونه زیات کړي دي.

په افغانستان کې د روسیې د حضور میراث

په اتيايمه لسيزه کې په افغانستان کې د سور پوځ د شتون په ۹ کلنه موده کې په افغانستان کې شاوخوا ۱۵ زره شوروي سرتيري ووژل شول.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت تېره میاشت اعلان وکړ، چې د ترهګرو له نوملړه د طالبانو د ایستلو پرېکړه شوې، خو قانوني کړنلارې باید په پام کې ونیول شي.

شویګو کابل ته په خپل سفر کې د کانونو د استخراج په برخه کې همکاري د دواړو لوریو ترمنځ د اقتصادي همکاریو د روښانه بېلګې په توګه یاده کړه.

د روسیې د لومړي وزیر مرستیال الکسي اورچوک د طالبانو چارواکو ته ویلي چې روسیه غواړي په افغانستان کې د اورګاډي پټلۍ د جوړولو په پروژه کې برخه واخلي.