ټولنیزې رسنۍ؛ د نړۍ د خلکو اړیکې، رجحانات او شمېرې

تر ټولو مخکې باید د ځيګر په اهميت پوه شو، ځيګر زهري مواد فلټر کوي، غوړ ميتابوليز کوي او د هاضمې سيستم ته وده ورکوي، ځيګر په بدن کې د وينې د جوړولو مسووليت هم لري.

خو خلکو ته معلومه نه ده، چې موږ هر ورځ داسې څښاک کوو چې ځیګر ته تاوان رسوي.

هغه مشروبات چې ځیګر ته زیان رسوي په لاندې ډول دي:

نوشابې

له یخو نوشابو څخه نیولې تر هر ډول یې، چې د کوچینانو په شمول لویان یې هم مصروفي د ځیګر لپاره ډېر تاوان لري.

د یوې څېړنې له مخې چې د کاناډا اف ګیسټرو اینټرولوجي انډ هیپاټولوجې مجلې له خوا خپره شوې، ښیي چې د نوشابو منظم مصرف په ځیګر کې د غوړو نفوذ سره نږدې تړاو لري.

د سوډا څښاک له څښلو سره په ځیګر کې غوړ راټولیږي، په ځیګر کې د درد لامل کیږي او د ځیګر پر فعالیت اغیزه کوي.

د انرژي څښاک

د انرژی څښاک ځوانان ډېر خوښوي او خورا عام هم دي، مګر دا ستاسو ځیګر ته تاوان رسولی شي.

د متحده ایالاتو د درملو ملي انسټیټیوټ له خوا یوه څېړنه ښیي چې انرژي څښاک کولی شي ځیګر زیانمن کړي.

د دغې څېړنې له مخې، د انرژي مشروباتو ډېر مصرف د ځیګر له منځه وړلو لامل کیدلای شي، کوم چې د ځیګر د پیوند سبب ګرځي.

خوږ څښاک

د مېوو اوبه چې مصنوعي خوند لرونکي څښاک دی، په ټولو کې بوره شته او په دوبي کې د داسې څښاک مصرف ډېر وي.

همدا بوره په ځیګر کې په چټکۍ سره جذب کیږي او بیا په ځیګر باندې بوج راولي، چې کولی شي د ځیګر سیسټم اغیزمن کړي او د ډېرو نورو ناروغیو لامل شي.

ژېړ نوکان

د ډېری خلکو د نوکانو رنګ ژېړیږي چې نه یوازې دا چې لاسونه ورسره بدرنګه ښکاري، بلکې تاسو ته دا هم په ګوته کوي چې د ویني له کمښت سره مخ یاست. مانا دا چې د نوکانو د ژېړوالي لامل ستاسو په بدن کې د وینې کمښت دی.

په نوکانو سپین ټکي

د لویانو په ګډون د ماشومانو پر نوکانو هم سپین ټکي یا هم نښنې ډیری لیدل کیږي چې علت یې په بدن کې د اوسپنې او کلسیم کمښت دی.

ګرد پړسېدلي نوکان

د ډېرو خلکو د نوکانو شکل ګرد او پړسیدلي وي، چې دا ډول نښې د سږو او زړه ناروغۍ خبرداری ورکوي.

نیلي رنګه نوکان

اکثره خلک په وینه کې د اکسیجن د کمښت له امله نیلي نوکان لري، دا ډول نوکان د تنفسي ناروغۍ نښه هم ده.

د کاناډا د طبي ټولنې په مجلې کې خپرې شوې څېړنې موندلي، چې د سرطان یو پر درېیمه برخه ناروغان د تشخیص څخه ۹۰ ورځې مخکې دغه حالات تجربه کوي.

د څیړنې له مخې، ۳۵ سلنه ناروغان د سرطان له تشخیص څخه ۳ ماشتې مخکې د روغتون بیړنۍ څانګې ته تلو ته مجبوره کیږي.

په دغې څېړنه کې له ۲۰۱۴ څخه تر ۲۰۲۱ پورې د انټریو ښار د یو شمیر هغو کسانو معلومات څېړل شوی چې وروسته په هغوی کې سرطان تشخیص شوی دی.

په دغې څېړنه کې د ۶۵۱ زرو څخه د زیاتو ناروغانو طبي اسناد لیدل شوي، له دې اسنادو دا معلومه شوه چې له دې شمېر څخه ۲۲۹ زره او ۶۸۳ ناروغان د سرطان له تشخیص درې میاشتې مخکې د روغتون بیړنۍ څانګې تته مراجعه کړې.

د دې ناروغانو ۵۱ سلنه په روغتون کې بستري شوي، په ځینو کې داسې نښې ښکاره شوې چې وروسته یې د سرطان تشخیص سره تړاو درلود.

څېړونکو وویل، چې هغه ناروغان چې د ځيګر، دماغ او کولمو د سرطان ډولونه لري ډېر احتمال لري چې دا نښې تجربه کړي.

څیړنې دا هم موندلې، چې په هغو کسانو کې چې په کلیوالو یا غریبو سیمو کې ژوند کوي د دې حالت احتمال ډیر دی.

د څیړونکو په وینا، د روغتونونو بیړنۍ څانګه په ډېرو کسانو کې د سرطان په تشخیص کې مهم رول لوبوي.

د سویډن د روغتیا وزارت د اوسنیو شمېرو له مخې، په دغه هېواد کې ۴،۵ سلنه خلک سګرټ کاروي، چې د نړۍوال معیار له ۵ سلنې څخه کم دی، مطلب دا چې له دې شمېر څخه کم سګرټ کاروونکي هېوادونه له سګرټو څخه پاک بلل کیږي.

په اروپا کې د سګرټ څکونکو شمېر ۲۴سلنه دی، چې د سویډن په پرتله ۵چنده زیات دی.

هغه رضاکاران چې د سګرټ کارولو د زیانونو د مخنیوي لپاره کار کوي وايي، چې په سویډن کې د دغه بریالیتوب راز له سګرټ څخه د خلکو د لرې ساتلو په برخه کې د حکومت ښه پالیسي ده.

له سګرټو څخه د سویډن د پاکولو یو لارښود ډیلن هیومن وایي، له سګرټو څخه د سویډن پاکول د عامې روغتیا په برخه کې یو ستر پرمختګ دی، چې په سویډن کې د تمباکو د کنټرول د پالیسیو مثبتې پایلې څرګندوي.

د هغه په وینا، په ۱۹۶۰ لسیزه کې، په سویډن کې تر نیمایي ډېرو نارینوو سګرټ کارول او حکومت د نیکوتین، ویپ او نورو تنباکو محصولاتو د کارولو مخنیوي او د خلکو د روغتیا ساتلو لپاره مقررات رامینځته کړل.

ډیلن هیومن وایي، سویډن له سګرټو څخه پاک د نړۍ لومړنی هېواد شو، دا د ټولې نړۍ لپاره هیله ده او دا یو اغیزمن ثبوت دی چې د عامې روغتیا په برخه کې عملي او روښانه فکر کولی شي ګټورې پایلې ولري او د خلکو ژوند وژغوري.

که څه هم تاسو نه شئ کولئ له دې درده ځان په کامل ډول وژغورئ، خو د ځینو لارو چارو له لارې کولی شی په کافي اندازه له دې درده ځان وساتئ.

لمرینې عینکې وکاروئ

تېزه روښنایي هر چېرته وي او ډېری خلک له دې امله له میګرېن یا نیم سري سره مخامخ کېږي.

که تاسو له روښنایي سره حساسیت لری، نو له طبیعي او مصنوعي روښنایي سره تاسو سر درد کیدلی شئ.

د دې خطر د مخنیوي لپاره تاسو کولی شئ لمرینې عینکې وکاروئ.

دغه عینکې د تیزې رڼا تر څنګ د لمر د نیلي شعاع مخه هم نیسي.

په ځان فشار مه راوړئ

تاسو شاید پوه نه شئ، مګر د ۷۰ سلنې څخه ډېر د میګرېن یا نیم سري قضیې د فشار له امله رامنځته کېږي.

که څه هم له فشار څخه د ځان ساتل امکان نه لري، خو تاسو کولی شئ تر ډېره یې کنټرول کړئ.

ژوره ساه اخیستل، په تازه هوا کې ګرځېدل او نورې ډېرې لارې چارې د فشار د شدت په کمولو کې مرسته کولی شي.

د خپلو کارونو لپاره مهال وېش جوړ کړئ

د هغو خلکو لپاره چې نیم سري لري اړینه ده، چې د خپلو کارونو لپاره منظم مهال وېش ولري.

که چېرې منظم مهال وېش ونه لري نیم سري یې ډېریږي.

د همدې لپاره ورځینۍ چارې باید په منظم ډول ترسره شي.

په یوه مشخص وخت باید ویده شئ او همدارنګه په یوه وخت باید له خوبه ویښ شئ.

د دې ترڅنګ د ورزش او د خوړو وخت هم باید منظم واوسي.

له تېزو بویونو څخه ځان وساتئ

د ځینو خوراکي توکو یا هم عطرونو تېز بوی هم د سر دردۍ لامل کېدلی شي.

که څه هم له ښه بوی څخه ځان ساتنه اسانه نه ده، خو تاسو باید خپل ماحول د خپل ځان د صحت لپاره منظم برابر کړئ.

که امکان یې وي د کافي دانې له ځان سره وساتئ.

د کافي بوی سره د نورو بویونو اغېزه کمېږي.

یعنې د کافي په بویولو سره له نیم سري څخه تر ډېره ځان ساتلی شئ.

سپورټ وکړئ

سپورټ د خپلو ورځینیو چارو یوه برخه وګرځوئ.

سپورټ کولو سره ستاسو بدن څخه یوه کیمیاوي ماده اخراج کېږي، چې له نیم سري سره مبارزه کولی شي.

سپورټ ستاسو د بدن فشار هم کموي، خوب مو ښه کوي چې له دې سره له میګرېن څخه ساتل کیږئ.

خپل د خوب خیال وساتئ

هغه خلک چې لږ خوب کوي ژر په میګرېن اخته کېږي، ښه خوب کول له میګرېن سره ښه مبارزه ده.

د همدې لپاره هره شپه باید له ۷ څخه تر اتو ساعتونو پورې خوب وکړئ.