بشارالاسد: ترهګر یوازې د زور په ژبه پوهېږي او موږ به همدا لار کاروو

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د سمندري ځواکونو ورځې د نمانځنې مراسمو په څنډه کې خبریالانو ته وویل، چې اسلامي جمهوریت په سوریه کې د «اسراییل او تکفیري ترهګرو» ترمنځ هیڅ توپیر نه کوي.

هغه زیاته کړه: «د اسراییل له ماتې وروسته دښمن هڅه کوی د ترهګرو ډلو له لارې د سیمې په بې ثباته کولو خپل هدف ترلاسه کړي.»

دایران د بهرنيو چارو وزير ټینګار وکړ، چې د جګړې ډګر او ډیپلوماسۍ یو بل سره بشپړوي او ډیپلوماتان په دغه ډګر کې د قدرتونو په ملاتړ سره حرکت کوي. هغه همدا راز هیله څرګنده کړه، چې د سوریې پوځ به یو ځل بیا په دغه هېواد کې د مخالفينو پر وړاندې بری ترلاسه کړي.

عباس عراقچي اعتراف کړی، چې د سیمې هېوادونه له نویو دسیسو سره مخ دي او په سوریه کې کړکېچ د همدې دسیسو یوه برخه ده.

هغه وويل، چې « په سوریه کې جهادي ځواکونه د امریکا تر قوماندې لاندې حرکت کوي».

د سوریې د حکومت د مخالفو ځواکونو د بریدونو له پیل سره په دغه هېواد کې کورنۍ جګړه یوه نوي پړاو ته ننوتې ده.

دا بریدونه د چارشنبې په ورځ پیل شوي او راپورونه وايي، چې د حکومت مخالفو ځواکونو د حلب او ادلب ښار ځینې برخې نیوليې دي.

د راپورونو له مخې، د دغو نښتو په لومړیو دریو ورځو کې تر ۲۵۰ډېر کسان وژل شوي او په دې شمېر کې شاوخوا ۱۴۰مخالفان او ۸۷ د سوریې حکومتي سرتېري شامل دي.

ایران په داسې حال کې د سوریې له حکومت او پوځ څخه خپل ملاتړ اعلان کړی، چې ځینو رسنیو د حلب په جګړو کې د ایراني پوځیانو د وژل کېدو خبر ورکړی و.

ایران د خپلو سیمه ییزو ګټو د خونديتابه لپاره د سوریې د حکومت پایښت خورا مهم ګڼي او په همدې خاطر په ۲۰۱۷ کال کې د سوریې په داخلي شخړو کې ایراني ځواکونه د جګړې ډګر ته ننوتل.

په کورمه ولسوالۍ کې یو تن چې دوه زامن یې په حلب کې د زینبیبون په لیکو کې وژل شوي، افغانستان انټرنشنل ته وویل چې « د زینبیون په سلګونو جنګیالي په حلب او شاوخوا سیمو کې دداعش او نورو سني ډلو له ماتې وروسته بېرته کورمې ولسوالۍ او ګلګت بلتستان ته راستانه شول او دې چارې هلته د بشارالاسد د حکومت پوځي لیکې کمزورې کړې».

د توري قبیلې اړوند دغه کس وايي، چې له کورمې ولسوالۍ نه د سوریې لیکو ته اوس جنګیالي نه جذبیږي، ځکه دا سیمه خپله د فرقه یي شخړو شاهده ده.

په حلب او شاوخوا سیمو کې د بشارالاسد د رژیم ملاتړو ځواکونو د شاتګ یو ستر لامل د روسیې د هوايي بریدونو درېدل او په لبنان کې د حزب الله او د ایران د سپاه پاسداران د نورو نیابتي ډلو ښکیلېدل ګڼل کیږي، خو پاکستان ته د سپاه اړوند زینبیون ډلې د غړو ستنېدل هم د جګړې پر جبهو بې اغیزې نه دي.

یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د زینبیون په لیکو کې اکثریت د کورمې ولسوالۍ د توریو او بنګښو و او په ۲۰۲۰ کال کې ددې لوا د ټولو جنګیالیو شمېر ۱۰ زره او ۵۰۰ تنه و، چې یو شمېر یې په جګړو کې ووژل شول او یو شمېر نور یې پاکستان او ځینې په لبنان کې د حزب الله ډلې ملاتړ ته لاړل.

رسمي سرچینو د زینبیون د جنګیالیو شمېر له درې زرو تنو نه تر پنځو زرو تنو پورې اعلان کړی دی.

سرچینه وايي، چې د زینبیون لیکو ته ډېری جنګیالي د جلال بنګښ تر مشرۍ لاندې «انجمن حسینیه» استول، خو اوس پخپله په کورمه ولسوالۍ کې دې جنګیالیو ته اړتیا ده او سوریې ته یې جلب او جذب درېدلی دی.

د سرچینې په وینا، زینبیون لښکر د حلب، نبل، تدمر، حماه او د پلازمینې شاوخوا سیمو په نیولو او امنیت ټینګولو کې ټاکونکی رول درلود او د ایران مذهبي مشر دې ډلې ته د هغوی د سرښندنو له امله ځانګړی درناوی درلود.

ددې ډلې ډېری جنګیالي په قم او عراق کې له زیارتونو جذبېدل او له لنډې روزنې وروسته د جګړې لیکو ته استول کېدل.

یاد کس چې دوه زامن یې د حلب په جګړو کې وژل شوي، افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د کورمې ولسوالۍ په وروستیو شخړو کې د زینبیون یو مهم قوماندان قلندر توری چې په سوریه او عراق کې جنګېدلی و، ووژل شو او بل قوماندان تهران توری چې په کورمه کې د زینبیون د وسله والو مشري کوي، د اوږدو کلونو لپاره په عراق او سوریه کې د داعش پر وړاندې جنګیدلی دی.

د تحریر الشام ډلې وروستۍ ویډیوګانې ښيي چې ددې ډلې په لیکو کې هم د پاکستان، ازبکستان، تاجکستان او د منځنۍ اسیا د نورو هېوادونو جنګیالي راغونډ شوي او په حلب او شاوخوا سیمو کې د یادې ډلې په ملاتړ جنګیږي.

د پاکستان له ترهګرۍ سره د مبارزې ادارې د پنجاب څانګې (سي ټي ډي) د استخباراتي عملياتو پر بنسټ په لاهور کې یوه ۱۱ کسیزه «ترهګرو» ډله نیولې او له هغوی څخه یې د مهمو ځایونو او ودانیو نقشې ترلاسه کړې دي.

دغه اداره وايي، له دغو «ترهګرو» څخه یوه اندازه چاودیدونکي توکي، وسلې او لاسي بمونه هم ترلاسه کړي، او دوی غوښتل په لاهور کې مهمه دولتي ودانۍ په نښه کړي.‏

د دغې ډلې په نیول شویو کسانو کې زبیر، اسلم، ابوبکر، فدا حسین، فهد سلیم، سیف الله، نفیس، اسرار، حاجي شاه، عبدالله او نور شامل دي.

تر اوسه پورې ټي ټي پي او یا نورو وسله والو ډلو په د اړه څه نه دي ویلي.

د پاکستان له ترهګرۍ سره د مبارزې اداره وايي، په روانه میاشت کې له لاهور څخه تر اوسه پورې ۳۴ «ترهګر» نیول شوي دي.

د پاکستان جیونیوز د کورمې د پولیسو په حواله راپور ورکړی، چې له ۱۱ ورځو راهیسې لا هم د خیبرپښتونخوا په دغې ولسوالۍ کې مذهبي وسله والي نښتي دوام لري.

پولیسو ویلي، چې د دغو نښتو په دوام تېره شپه شپږ تنه وژل شوي او اته نور ټپیان شوي دي.

د پولیسو په وینا په تېرو ۱۱ ورځو کې په کورمه ولسوالۍ کې د مذهبي نښتو له امله د وژل شویو کسانو شمېر ۱۳۰ ته رسیدلی او ۱۸۶ نور ټپیان شوي دي.

د یادو نښتو له امله د پاړه چنار او پېښور تولې لویي لارې تړلې او په کورمه ایجنسۍ کې د افغانستان او پاکستان تر منځ د خرلڅیو لاره د هر ډول سوداګرۍ او تګ راتګ پر مخ تړلې ده.

د سیمې خلک وايي د لارې د بندښت له امله د خوراکي توکو، درملو او تېلو له سخت کموالي سره مخامخ دي.

د کورمې د پولیسو مشر جاویدالله محسود وايي، د کورمې په بېلابېلو سیمو کې پولیسو او امنیتي ځواکونه ځای پر ځای شوي دي او په سیمه کې د ډزبندۍ هڅې کوي.

دا په داسې حال کې ده، چې تېره ورځ د خیبرپښتونخوا سر وزیر علي امین ګنډا پور د کورمې پولیسو ته امر کړی، چې د دواړو لوریو د جګړې مرچلې دې ړنګې کړي.

همدارنګه نوموړي امنیتي ځواکونو ته امر کړی، چې د دواړو لوریو څخه دې وسلې راټولې کړي او تر هغه وخته دې یې په مشروط ډول له ځان سره وساتي، چې په سیمه کې امنیت نه وي ټینګ شوی.

سپینې ماڼۍ په سوریه کې په اوسنیو شخړو کې د امریکا رول رد کړ او ویې ویل: «امریکا په سوریه کې د احرار الشام ترهګرې ډلې په مشرۍ په اوسنیو بریدونو کې هیڅ رول نه لري.»

په خبرپاڼه کې راغلي، امريکا له خپلو متحدانو او همغاړو سره په ګډه غواړي تاوتريخوالی کم کړي، د ملکي وګړو او لږکيو ساتنه وکړي او په سوريه کې د کورنۍ جګړې بشپړ پای ته رسولو لپاره يوه معقوله سياسي حل لاره ومومي.

خبرپاڼه زیاتوي چې امریکا د سوریې روان حالات له نږدې څاري او په تېرو ۴۸ ساعتونو کې یې د سیمې له هېوادونو سره اړیکې نیولي دي.