د فرانسې خبري اژانس په یوه راپور کې ویلي، چې په سوریه کې د شپې کلبونه بېرته پرانیستل شوي. په دمشق کې د بشارالاسد له نسکورېدو او مخالفې ډلې له واکمنېدو وروسته، مېکدې او د شپې کلبونه څلور ورځې تړل شوي وو، خو په دې موده کې د دوی پر ضد کوم ځپونکي ګامونه نه دي اخیستل شوي.
د دغه راپور له مخې، په سوریه کې نوی حکومت به په دغه هیواد کې د ټولو ټولنیزو او مذهبي ډلو زغم ولري.
د تحریر الشام یوه چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط (ای اېف پي) ته وویل، «د شرابو د منع کولو په اړه خبرې سمې نه دي. زموږ لپاره تر دې لویې مسلې شته چې حل یې کړو.»
سوریه د مسیحیانو لوی اقلیت لري چې کرېسمس نمانځي، او په دمشق کې د دې مراسمو لپاره چمتوالي او سینګارونه مخ په زیاتیدو دي.
د عوامي نیشنل ګوند مشر ایمل ولې خان وايي، چې دا مهال د خېبرپښتونخوا نمايي برخه د پاکستان اوسني حکومت له واکه وتلې او د وسله والو لاسته لوېدلې ده. هغه وايي، حکومت هم دغه ایالت ته ډېر پام نه اړوي.
له پاکستاني ټلویزیون جیونیوز سره په تازه مرکه د عوامي نیشنل ګوند مرکزي مشر ایمل ولي خان ويلي، چې دا مهال په خیبرپښتونخوا کې د ترینګلي امنيتي وضعیت له امله د دغه ایالت نیمايي خاوره د پاکستان حکومت له واکه وتلې او لا هم په وتو ده.
هغه وايي، له هغې ورځې چې په افغانستان کې واک طالبانو ته ورکړل شوی، په خیبرپښتونخوا کې امنیتي حالات ورځ تر بلې بدل شوی او حکومتي واک له لاسه په وتو دی.
په ۲۰۲۴ کال کې د پاکستان بلوچستان او خیبرپښتونخوا امنیتي حالت تر پخوا ډېر ترینګلی شوی او له پاکستاني امنیتي ځواکونو سره د وسله والو جګړې تر پخوا څو برابرې زیاتې شوې دي.
ایمل ولي خان وايي، چې خیبرپښتونخوا په مستقیم ډول د افغانستان او سوریې له حالاتو اغېزمنه کیږي او وېره شته چې د دغه ایالت امنیتي وضعیت لا پسې ترینګلی شي.
هغه د پاکستان پر حکومت تور پورې کړ چې د وسله والو په وړاندې کوټلي ګامونه نه اخلي او داسې وېره شته چې د خیبرپښتونخوا ایالت په بشپړ ډول د پاکستان له واکه ووځي.
د عوامي نیشنل ګوند مشر هم د مولانا فضل الرحمان په څېر تور پورې کوي چې د پاکستان پوځ په ۲۰۲۱ کال کې واک د طالبانو له رسېدو وروسته شاوخوا ۴۰ زره وسله وال چې افغانستان ته د ورانکاریو لپاره استول شوي وو، بیرته پاکستان ته راستانه کړل او خیبرپښتونخوا کې یې مېشت کړل.
د پاکستان حکومت لا د ایمل ولي خان خبرو ته غبرګون نه دی ښودلی، خو تر دې وړاندې یې د داسې تورونو په اړه خاموشي کړې ده.
ایمل ولي خان وايي، د خیبرپښتونخوا په ډېریو سیمو کې پولیس له خپلو پوستو بهر نه شي راوتلی او هلته د وسله والو راج دی.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي د شنبې په ورځ (د لېندۍ ۲۴مه) وویل، چې مسکو د روسیې له کرسک سیمې څخه د اوکرایني ځواکونو د ایستلو عملیات پیل کړي او په دې عملیاتو کې د شمالي کوریا پوځیان هم ګډون لري.
اوکرایني ځواکونو د اګست په میاشت کې په کرسک سیمه کنټرول ترلاسه کړ او اوس هم هلته ځینې میشت ځایونه کنټرولوي، دا هغه سیمه ده چې روسیه په کې په دوامداره توګه پرمختګ کوي.
زېلېنسکي د اوکراین ملت ته په خپله وینا کې وویل: «نن هغه لومړني معلومات شته چې روسیې په بریدونو کې د شمالي کوریا له سرتېرو څخه د پام وړ کار اخلي.»
هغه زیاته کړه: "روسیې دوی په متحدو واحدونو کې شامل کړي او د کرسک په سیمه کې یې په عملیاتو کې کاروي. د اوس لپاره، یوازې هلته دی."
زېلېنسکي وویل، چې اوکراین به د شمالي کوریا د پوځیانو په ګډون له ځانه دفاع ته دوام ورکړي.
د اوکراین او سویلي کوریا چارواکو له دې مخکې ویلي وو، چې د شمالي کوریا تر ۱۰ زره ډېر پوځیان په روسیه کې دي.
زېلېنسکي وویل، چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د جګړې د پراخولو او دوام لپاره کار کوي.
هغه د اوکراین له لوېدیځو متحدینو څخه د کییف د ملاتړ د پیاوړي کولو لپاره خپله غوښتنه تازه کړه او ویې ویل، چې راتلونکې اونۍ به په دې اړه له اروپايي شریکانو سره خبرې وکړي.
زېلېنسکي پلان لري، چې د چهارشنبې په ورځ په بروکسل کې د بریتانیا، فرانسې، جرمني، ایټالیا، پولنډ، ناټو او اروپايي ټولنې له مشرانو سره په یوه غونډه کې وګوري.
د بشارالاسد د حکومت له نسکوریدو شاو خوا یوه اونۍ وروسته د حزب الله مشر نعیم قاسم په خپلې لومړۍ وینا کې د شنبې په ورځ وویل، چې د لبنان وسله والې ډلې د سوریې له لارې خپله اکمالاتي لاره له لاسه ورکړې ده.
حزب الله ته له ایران څخه د عراق او سوریې له لارې وسلې راوړل کیدې، خو د ډسمبر په شپږمه د بشار الاسد مخالفو وسله والو له عراق سره پوله ونیوله او دغه اکمالاتي لار یې پرې کړه او دوه ورځې وروسته اسلامپالو وسله والو پلازمېنه دمشق ونیوه.
قاسم د شنبې په ورځ په یوې ټلویزیوني وینا کې د اسد د نوم له اخیستلو پرته وویل: «هو، حزب الله په دې پړاو کې د سوریې له لارې د پوځي اکمالاتو لاره له لاسه ورکړې ده.»
هغه زیاته کړه: «کېدای شي د نوي حکومت په راتلو سره دا لاره بیرته عادي حالت ته راشي او موږ کولای شو نورې لارې ولټوو.»
حزب الله په ۲۰۱۳کال کې په سوریه کې د بشار الاسد په وړاندې د هغو وسله والو سره جګړه پیل کړه چې په هغه وخت کې د نومړي د حکومت د نسکورولو په لټه کې وو.
د بشار الاسد د کورنۍ د ۵۰ کلونو څخه ډیره واکمني اوس پای ته رسیدلې او پر ځای یې انتقالي سرپرست حکومت رامنځته شوی چې د القاعدې سره تړلې پخوانۍ هیئت تحریر الشام له خوا جوړ شوی، چې د وسله والو د عملیاتو مشري یې کوله.
قاسم په سوریه کې له نوي واکمنانو غوښتي چې له اسراییل سره اړیکې عادي نه کړي او هغوی دښمن وګڼي.
قاسم وویل: "موږ دا هیله هم لرو چې دا نوې واکمنه ډله به اسراییل دښمن وګڼي او اړیکې به ورسره عادي نه کړي. دا هغه سرې کرښې دي چې زموږ او سوریې ترمنځ د اړیکو پر ماهیت به اغیز وکړي."
شاوخوا یو کال کیږي چې حزب الله او اسراییل د لبنان په سویلي پولو کې د غزې د جګړې له امله سره په جګړه کې دي.
د فوټبال پخوانی لوبغاړی کاولاشویلي د دغه هېواد د ټاکونکو مجلس له خوا د ولسمشر په توګه وټاکل شو. دا ټاکنې په داسې حال کې وشوې، چې واکمن ګوند « د ګرجستان هیله» خپل کنټرول پیاوړی کړی او مخالف ګوند یې په اروپایی اتحادیه کې د شاملېدو پر هدف یو ګوزار ګڼی.
۵۳ کلن کاولاشویلي یوازینی نوماند و، چې په ټاکنو کې یې حضور درلود او د انتخابوونکو ټولنه کې د «ګرجستان هیله» ګوند د واکمنۍ له امله په اسانۍ سره بریالی شو.
د دې ټولنې غړي د پارلمان، ښاري شوراګانو او سیمه ییزو کمېټو څخه ټاکل کیږي.
میخایل کاولاشویلي، د ګرجستان هیله ګوند غړی دی، چې د انتخاونکو د ټولنې له ۳۰۰ استازو څخه د ۲۲۴ رایو په ترلاسه کولو سره وټاکل شو.
د دغه ګوند مخالفین وايي، چې مسکو په دې پروسه کې لاس درلود او د رای ورکولو بهیر له درغلیو ډک وو.
د ګرجستان اوسني ولسمشر سالوم زورابیشویلي له دغو ټاکنو وروسته د پارلمان له غونډو بایکاټ وکړ او د بیا ټاکنو غوښتنه یې وکړه.
له اوو کلونو وروسته دا لومړی ځل دی، چې د دغه هېواد ولسمشر د خلکو په رایو نه ټاکل کېږي.
تر دې مخکې د ګرجستان ولسمشر سالوم زورابیشویلي له ۲۰۱۸ کال راهیسې له اروپايي ټولنې سره د یوځای کېدو پلوي و.
هغه ویلي، چې د خپلې شپږ کلنې دورې له پای ته رسیدو وروسته به د عمومي او ولسي ټاکنو په ترسره کولو سره د ولسمشر په توګه په خپل مقام پاتې شي.
د ګرجستان د واکمن د پرېکړې له مخي تیره میاشت په اروپایی اتحادیه کې د شاملیدو لپاره د دې هیواد د غوښتنلیک په اړه خبرې اترې وځنډولې او دې کار د اپوزیسیون ګوند غوسه زیاته کړه او پراخ لاریونونه پيل شوي.
د امریکا متحده ایالتونو د عدلیې وزارت اعلان وکړ ، چې یو ۵۹ کلن افغان یې د «طالبانو او حقاني شبکې په ګټه د نشه یي توکو په تروریزم کې د ګډون» په تور په ۳۰ کاله بند محکوم کړی دی. عبدالستار بارکزی نیویارک ته د هیروینو په واردولو او د اسنادو په جعل کولو تورن دی.
ښاغلی بارکزی له دوو اونيو محاکمې وروسته، چې د اګست په میاشت کې پای ته ورسیده مجرم وپیژندل شو.
په محاکمه کې د وړاندي شويو اسنادو او شواهدو له مخې د امریکا د خزانې وزارت د ۲۰۱۲ کال په جون کې پر بارکزي د پیسو د ذخیره کولو او طالبانو ته د لېږدولو بندیز ولګاوه.
د خزانې وزارت اعلان وکړ، چې بارکزی «په افغانستان کې د هغوی د فعالیتونو او د ایتلافي ځواکونو پر وړاندې د جګړې د ملاتړ لپاره طالبانو ته په زرګونو ډالر ورکړي دي.»
د امریکا د عدليې وزارت په یوه اعلامیه کې حقاني شبکه «یوه له سخت دريځو ډلو» څخه یاده کړه او بارکزی يې د دې شبکې په تمويل تورن کړی دی.
د امریکا د عدلیې وزارت د اعلامیې له مخې، بارکزي د ۲۰۱۸ کال له جنورۍ راهیسې هڅه کړې، چې په زیاته اندازه هیرویین امریکا ته وارد کړي.
نوموړي طالبانو ته پیسې ورکړې، چې د هیرویینو د قاچاق ملاتړ یې وکړي او د حقاني شبکې مالی ملاتړ یې کړی چې د طالبانو تر ټولو سخت دریځه ډله ده .
بارکزي له پنځو کسانو سره په مخامخ ناستو، ټلیفونونو او برېښنايي اړیکو کې برخه اخیستې، چې د نشه يي توکو د قاچاق له یو نړیوال سازمان سره تړاو لري.
په افغانستان کې د امریکايي مخفي مامور په مرسته د شواهدو راټولول
د ۲۰۱۸ کال په اګست میاشت کې بارکزي په افغانستان کې د امریکا د نشه يي توکو د مخنیوي ادارې پر یو مخفي مامور ۱۰ کیلوګرامه هیرویین وپلورل.
نوموړي هغه مهال ویلي و، چې دا هیروین به په نیویارک کې د پلور لپاره امریکا ته ورسېږي.
بارکزي د امریکا د حکومت مخفي مامور ته دا هم ویلي، چې د دې هیروینو په تولید او لېږد کې به طالبان لاس ولري.
د عدلیې وزارت د رسمي خبرپاڼې له مخې ښاغلی بارکزی له دغه هېواده بهر نیول شوی او بیا امریکا ته لېږدول شوی دی.
دا معلومه نه ده، چې امریکا هغه په کوم هیواد کې نیولی دی.
د بارکزي له نیول کېدو وروسته هغه په افغانستان کې خپلې کورنۍ ته امر وکړ، چې د خپلو جرمونو شاهدان وتښتوي او یا يې په چوپتیا وګواښي.
د امریکا د عدلیې وزارت د اعلاميې له مخې، د ۲۰۱۹ کال په فبرورۍ او مارچ میاشت کې په ثبت شویو تلیفونونو کې بارکزي له خپلو وروڼو غوښتي، چې شاهد وتښتوي او په مرګ يې وګواښي څو د مالوماتو له ورکولو ډډه وکړي.
بارکزی پر ۳۰ کلونو بند سربېره تر خوشي کېدو وروسته هم د پنځه کاله څارنې سره مخ دی.
د دې تر څنګ، هغه به د مخدره توکو د قاچاق له امله شتمنۍ له لاسه ورکړې.