شریف امریکا ته: د پاکستان اټومي پروګرام د سوله ییزو موخو لپاره دی او جوړ جاړی نه پرې کوو

محمد صادق په دې وروستیو کې د افغانستان لپاره د پاکستان د دوهم ځانګړي استازي په توګه وټاکل شو.

دا له ټاکل کېدو وروسته کابل ته د ده لومړی سفر دی.

محمد صادق کابل ته له رسېدو وروسته د طالبانو د کورنیو چارو له وزیر سره هم وکتل.

هغه وویل چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ستونزو د هواري لپاره د ګډو هڅو ته هوډمن دی.

د پاکستاني طالبانو او په پښتونخوا کې د پراخې ناامنۍ له امله د پاکستان او طالبانو ترمنځ اړيکې ترينګلې شوې دي.

اسلام اباد افغان طالبان په افغانستان کې د ټي ټي پي د جنګیالیو په پټنځیو او له افغانستان څخه د پاکستان په خاوره کې د بریدونو په ترسره کولو تورن کړي دي.

طالبانو دا تور تل رد کړی دی او ټي ټي پي یې د پاکستان داخلي موضوع بللې ده.

دغه شپږ فعالان د ملي امنیت په جرمونو تورن دي او پولیس وایي، چې د نیولو په تړاو یې د معلوماتو په بدل کې یو میلیون هانګ کانګي ډالر (شاوخوا ۱۳۰ زره امریکایي ډالر) ورکوي.

په هانګ کانګ کې سیاسي مخالفت وروسته له هغه کرار شوی چې بیجینګ په ۲۰۲۰ کال کې د ملي امنیت یو پراخ قانون نافذ کړ. دا قانون له هغو لویو او ځینې وخت له تاوتریخوالي ډکو ډیموکراټیکو مظاهرو وروسته نافذ شو چې د ۲۰۱۹ کال په اوږدو کې ترسره شوې.

د ځايي رسنیو د راپورونو له مخې، چارواکو دا هم ویلي چې د هغو اوو نورو کسانو پاسپورټونه به لغو کړي چې مخکې یې د نیولو لپاره انعامونه اعلان شوي وو. په دغو کسانو کې پخواني قانون جوړوونکي ټیډ هوی او ډینس کوک هم شامل دي.

په یادو مظاهرو کې ډېری مخالفان بهر ته وتښتېدل، په داسې حال کې چې نور یې ونیول شول او په کلونو بند محکوم شول.

د فرانسې خبري اژانس د رپوټ له مخې، دا درېیم ځل دی چې چارواکي د ملي امنیت له قوانینو د سرغړونې په تور د شپږو ولسواکي پلوه فعالانو د نیولو لپاره یو میلیون هانګ کانګي ډالره جایزه اعلانوي.

د تېر کال په جولای او ډسمبر کې د ورته انعامونو اعلان د لویدیزو هېوادونو له خوا غندل شوی و، په داسې حال کې چې هانګ کانګ او چین د بهرنیو هېوادونو د لاس وهنې پر وړاندې غبرګون ښودلی و.

دا انعامونه ډېری سمبولیک ګڼل کېږي، ځکه دا پر هغو کسانو اغېز نه کوي، چې په بهرنیو هېوادونو کې اوسيږي.

د سه شنبې په ورځ په نښه شويو شپږو کسانو کې پنځه تنه د بېلتونپالنې په هڅولو او له بهرني هېواد یا بهرنیو ځواکونو سره د همکارۍ په تور، تورن دي.

په دې کسانو کې ۲۹ کلنه کارمین لاو چې اوس په بریتانیا کې ژوند کوي او پخوانی څېړونکی چونګ کیم وا هم شامل دي.

۶۹ کلن یوټیوبر ویکتور هو لیونګ ماو، چې اوس په کاناډا کې مېشت دی، د دسیسې په تور تورن دی.

لاو پر ټولنیزه رسنۍ ایکس ولیکل: « زه اوس پوه شوم چې د هانګ کانګ پولیسو ته مطلوب یم. په ۲۰۱۹ کال کې مې چې له اوښلن ګاز او مرمیو وېره نه درلوده، اوس به د نیولو په امر یا جایزې هم شا ته نه شم».

د چین د بهرنیو چارو وزارت د سه شنبې په ورځ وویل چې د قانون په پلیتابه کې د هانګ کانګ ملاتړ کوي.

د وزارت ویاندې ماو نینګ وویل، « هانګ کانګ د قانون د واک تر سیوري لاندې یوه ټولنه ده او هېڅوک له قانون څخه پورته ځانګړی امتیاز نه لري».

د بشري حقونو څارډلې دغه انعامونه « د وېرې خپرولو یو بزدلانه عمل» بللی.

د چین لپاره د دې ډلې مرستیالې، مایا وانګ وویل: « موږ د برېټانیا او کاناډا له حکومتونو غوښتنه کوو چې سملاسي اقدام وکړي او د هانګ کانګ د حکومت هغو هڅو ته ځواب ورکړي چې غواړي په دغو هېوادونو کې مېشت هانګ کانګي وګړي وګواښي».

سیمه ییزې سرچینې وايي، چې ملک نصیرخان کوکي خېل، ملک سید اغا جان او ملک عبدالظاهر شیر خان خیل د خیبر ولسوالۍ د جمرود د شاه کڅ پولیسو حوزې ته د مذاکراتو لپاره بلل شوي وو، خو هلته پولیسو نیولي او پېښور ته یې لېږدوي.

عیني شاهدان او جرګې ته نږدې سرچینې وايي، دغه قومي مشران د خبرو اترو په نوم حوزې ته بلل شوي وو، خو وروسته د جمرود د پولیسو حوزې قوماندان شاه خالد په امر نیول شوي دي.

د پښتون قومي جرګې پلویانو د دې ګام غندنه کړې او دا یې د باور له منځه وړو او پر جرګه برید بللی دی.

د پښتون قومي جرګې یوه پلوي دا چاره له خیانت سره پرتله کړې او وايي، « د خبرو اترو لپاره بلل او بیا نیول، یوازې غیر اخلاقي نه دي، بلکې زموږ د قبایلي دودونو او اعتماد پر سیستم برید دی».

د ملک نصیر کوکي خېل د نیولو لامل تر اوسه روښانه نه دی، خو د جمرود خلک له ډېر وخت راهیسې د لارې پر سر له حکومت سره په شخړه کې دي.

دې پېښې د ځايي خلکو غوسه راپارولې او د نیول شویو مشرانو د سمدستي خوشي کولو غوښتنه یې کړې ده.

دغه بندیز واڼه ته د پاکستان د پوځ د لوی درستیز له سفر څو ورځې وروسته لګول کیږي.

حکومتي ادارو د واڼه او اعظم ورسک په بازارونو کې اعلانونه خپاره کړي او د وزیرستان له خلکو یې غوښتنه کړې، چې نور له وسلو سره په بازارونو کې ونه ګرځي.

په دې اعلانونو کې ویل شوي، چې « څوک په بازارونو کې له وسلې سره ولیدل شي، هغه به ترهګر او خوارج ګڼل کیږي او په همغه شیبه به وژل کیږي او حکومت به یې مسوول نه وي».

په قبایلي سیمو کې عام خلک د خپل ځان د امنیت په خاطر له اوږدو کلونو راهیسې وسلې ګرځوي او په وروستیو کې وسله یو ډول دود ګرځېدلی، خو د ضرب عضب له عملیاتو وروسته په ګڼو سیمو کې د وسلو ګرځول بند شوي.

واڼه او اعظم ورسک د احمدزي وزیرو سیمې دي، چې د پاکستاني طالبانو د غورځنګ نفوذ پکې تر مسید میشتو سیمو او شمالي وزیرستان کم دی.

د راپورونو له مخې د روسیې حکومتي چارواکي د اسمالاسد پر غوښتنې غور کوي‌ او لا تر اوسه پورې یې ځواب نه دی ورکړی.

اسما دوه تابعیته لري،‌ په لندن کې له سوریایي مور او پلار څخه زېږیدلې ده او د بریټانیا تر څنګ د سوریې تابعیت هم لري.

هغې په ۲۰۰۰ زیږیدیز کال کې سوریې ته کډه وکړه او د ۲۵ کلنۍ په عمر کې یې د سوریې له پخواني واکمن بشارالاسد سره واده وکړ.

د روان زېږدیز کال د ډیسمبر په پیل کې چې د تحریر الشام ډلې په ډراماتیکه توګه د سوریې پلازمېنه دمشق او ځیني لوی ښارونه ونیول اسما الاسد له خپل خاوند مخکې روسیې ته پناه یوړه او بشارالاسد پسې ورغی چې له دې سره پر سوریې د اسد د کورنۍ پنځوس کلنه واکمني هم پای ته ورسیده.

د دې تر څنګ که څه هم روسیې د بشارلاسدد پناه غوښتنه منلې؛ خو هغه تر سختو محدودیتونو لاندې دی او اجازه نه لري چې له مسکو څخه ووځي یا په سیاسي فعالیتونو کې ونډه واخلي.

د اورشلیم پوسټ د راپور له مخې، روسي چارواکي د بشارالاسد شتمنۍ او پیسې، چې ۲۷۰ کیلوګرامه سره زر، ۲ میلیارده ډالره او په مسکو کې ۱۸ اپارتمانونه شامل دي هم کنګل کړي دي.