ذبیح‌الله مجاهد: د مخدره توکو قاچاق سره د مبارزې لپاره پراخې بودجې ته اړتیا ده

سرچینه زیاتوي، چې دغو دوو ټپي شویو طالب وسله‌والو د محمد عیسی په نوم یو بل طالب سره د سبحان الله په نوم د یوه هلک د ترلاسه کولو په سر شخړه کړې ده.

د سرچینې په وینا، دغو طالبانو غوښتل چې یاد هلک دې له دوی سره و اوسېږي.

سرچینه وړاندې وایي، دغو طالبانو تر لفظي شخړې وروسته پر یو بل ډزې کړې چې په پایله کې یې دوه تنه طالبان سخت ټپیان شوي دي چې د یوه ټپي روغتیایي حالت نازک ښودل شوی دي.

طالبانو لاتراوسه د دغې پېښې په اړه څه نه دي ویلي.

دا لومړی ځل نه دی، چې د طالبانو ترمنځ د هلکانو پر سر شخړه د مرګ ژوبلې تر بريده رسېږي؛ بلکې تر دې وړاندې هم د هلمند په مارجې ولسوالۍ کې د یوه هلک پر سر د طالب وسله‌والو ترمنځ شخړه کې یو طالب وژل شوی و او ۵ نور ټپیان وو.

په دې اړونده خپاره شوي مکتوب کې د طالبانو د یاد وزارت له بېلابېلو معینیتونو، ریاستونو او ادارو غوښتل شوي، چې د دغه وزارت په بودجه دې د خپلو شخصي موټرو د ترمیم او ورته د تېلو اچولو څخه ډډه وکړي.
همدا راز مکتوب څخه انګېرل کېږي، چې د دغه وزارت یو شمېر غړي دولتي موټر په شخصي توګه کاروي‌ او ان د دولتي موټر چلوونکو پر ځای یې ورته شخصي هغه ګومارلي دي.
په مکتوب کې راغلي، چې د رسمي وخت څخه وروسته که هر کارېدونکی دولتي موټر خرابېږي؛ نو د ترمیم مسوولیت یې د دغه وزارت پر غاړه نه دی.
په مکتوب کې دا هم راغلي، چې له رسمياتو وروسته که د شخصي موټرچلوونکي له لوري دولتي موټر ټکر شي؛ نو دوی یې د جوړېدو مسوولیت نلري او د جوړېدو مسوولیت یې د هماغه چلوونکي او کاروونکي پرغاړه دی.

تېره ورځ هم د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن‌المنکر وزارت ویاند سیف‌الاسلام خیبر د رسنیو هغه راپورونه او ادعاوې بې بنسټه یادې کړې، چې پکې راغلي ویل شوي و چې د دغې ډلې د امر بالمعروف وزارت محتسبینو ته زغروال موټر او وسلې ورکړل شوې دي.
د ښاغلي خیبر په وینا، په مرکز او ولایاتو کې د دغه وزارت هیڅ یو چارواکی زغروال ګاډی او وسله نلري.
هغه زیاته کړې، چې د امر بالمعروف وزارت محتسبین د نورو وزارتونو له کارکوونکو هیڅ ډول لوړوالی نه‌لري او په وړیا ډول په پوځي مرکزونو کې د دوی د وړیا درملنې راپورونه هم بې بنسټه دي.

د کانونو او پټرولیم وزارت په افشا شوي مکتوب کې لیکل شوي، چې دغه هدف یې د خپلو بېلابېلو سرچینو څخه د عوایدو راټولولو په موخه ټاکلی و او اړونده ادارو ته یې لارښوونې کړې وې چې د راټولولو په تړاو یې خپلې هڅې ګړندۍ کړي.

په اړونده مکتوب کې راغلي، چې د کانونو قراردادونه د دغو عوایدو یو تر ټولو مهمه سرچینه ده او باید په دې تړاو په ټولو ولایتونو کې د طالبانو ریاستونه خپل فعالیتونه پراخ کړي.
په یاد راپور کې د طالبانو ولایتي ریاستو ته سپارښتنه شوې، چې په تېرو دوو کلونو کې د ترلاسه شویو عوایدو او قراردادونو اړوند معلومات هم د طالبانو د کانونو له وزارت سره شریک کړي.

په دغه مکتوب کې ویل شوي‌، چې یاده ولسوالي د طالبانو د واکمنۍ دوام لپاره سیاسي ارزښت ورکوي او دوی لا پیاوړي کولای شي.
په مکتوب کې دارنګه راغلي، چې په لغمان کې د طالبانو والي او د سیمې خلکو د یادې ولسوالۍ د جوړېدو په تړاو له ملا هبت الله څخه غوښتنې کړې وې.
په دې تړاو یو بل مکتوب هم شته، چې د طالبانو د لوړو زده‌کړو سختدریځي وزیر ندا محمد ندیم په ګډون د یادې ډلې د یو شمېر نورو وزارتونو د وزیرانو لاسلیک هم پکې شته او له ملا هبت الله څخه یې د یادې ولسوالۍ د منظورۍ غوښتنه کړې ده.

په دغه مکتوب کې راغلي، چې دغه ولسوالي دې د ۱۴۰۴کال په تشکیل کې ونیول شي.
فراشغان تر دې وړاندې د لغمان ولایت د دولت شاه ولسوالۍ اړوند یوه دره وه، چې طالبانو په ولسوالۍ بدله کړه.

د امریکا د سولې انسټیټیوټ یوه څېړونکي ویلي، چې پاکستان د طالبانو په ملاتړ کې ناسمه محاسبه کړې وه.

د پاکستان د پوځ مشر جنرال عاصم منیر تېره میاشت وویل: "دوی زموږ خبره نه اوري." هغه زیاته کړه: "له طالبانو زموږ غوښتنه ساده ده، موږ یوازې له خپل ورور ګاونډي څخه غواړو چې د پولې له هاخوا پاکستان ته د ترهګرۍ د خپرېدو مخه ونیسي."

له دې سره، طالبانو دغه غوښتنې له پامه غورځولي دي.

د تېر ډسمبر په میاشت کې د تحریک طالبان پاکستان له خوا پر ډېورنډ فرضي کرښې برید کې ۱۶ پاکستاني پوځیان ووژل شول.

د دغه برید په غبرګون کې د پاکستان پوځ په افغانستان کې د دغې ډلې پر پناه ځایونو هوایي بریدونه وکړل.

په ځواب کې طالبانو د پاکستان تحریک طالبان خپل "مېلمانه" وبلل او د غچ اخیستو ژمنه یې وکړه.

د پاکستان له برید سمدستي وروسته طالبانو د دغه هېواد پر سرحدي ځواکونو برید وکړ.

برېتانوي اونيزې اکانومېسټ ليکلي، چې پر دغه کړکېچن متحد د پاکستان غوسه د پوهېدو وړ ده.

د پاکستان د سولې د مطالعاتو د انسټیټیوټ د راپور له مخې، په ۲۰۲۴ کال کې په دغه هېواد کې شاوخوا ۵۲۱ ترهګریز بریدونه شوي، چې د تېر کال په پرتله ۷۰ سلنه زیاتوالی ښيي.

په دغو بریدونو کې لږ تر لږه دوه زره کسان وژل شوي او ټپیان شوي دي.

د دغه راپور له مخې، د وسله والو تاوتریخوالی چې له ۲۰۱۴ کال راهیسې په پاکستان کې کم شوی وو، په ۲۰۲۱ کال کې له افغانستانه د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته د هر کال په تېرېدو په افغانستان کې د طالبانو د واکمنۍ پر مهال زیات شوی دی.

تحریک طالبان پاکستان د اکثرو دغو حملو مسولیت منلې ده.

پاکستاني چارواکي اټکل کوي، چې د تحریک طالبان پاکستان شاوخوا لس زره جنګیالي د دواړو هېوادونو ترمنځ د ډېورنډ فرضي کرښې ته نږدې سیمو کې فعال دي.

دغې ډلې تر ډېره پر پاکستاني امنیتي ځواکونو خپل بریدونه ډېر کړي دي.

د امریکا د سولې انسټیټیوټ انډریو وایلډر دې مجلې ته وايي: "پاکستان په دې اړه غلط فکر کاوه چې طالبان به واک ته له راتلو وروسته د باور وړ متحد وي."

اکانومېسټ زیاته کړې، چې د افغان طالبانو له بېلابېلو ډلو سره د پاکستان غیر مساوي اړیکو هم دغه ستونزه زیاته کړې ده.

د پاکستان پوځ د افغانستان په ختیځ کې د حقاني شبکې ته نږدې دی، خو تحریک طالبان پاکستان د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده ته وفادار دی.

دا په داسې حال کې ده، چې اخوندزاده او پاکستاني جنرالانو تر منځ اړیکې سړې شوي.

پر طالبانو د فشار راوړلو لپاره، پاکستان د کډوالو د اېستلو او د ترانزیت د محدودولو په څېر مسایل کارولي دي.

اکانومیسټ لیکي، چې د ۲۰۲۳ کال له سپټمبر راهیسې له پاکستانه شاوخوا ۸۱۵ زره افغانان شړل شوي دي.

ملګري ملتونه اټکل کوي، چې اوس هم شاوخوا درې میلیونه افغانان په پاکستان کې مېشت دي.

د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري هم د پام وړ کمه شوې ده، خو افغان طالبانو په خپل دریځ کې کوم بدلون نه دی ښودلی او پوهېږي چې د پاکستان فشارونه محدودیتونه لري.

دا په داسې حال کې ده، چې تېره میاشت طالبانو په کابل کې د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي کوربه و.

د طالبانو او تهران ترمنځ سوداګریزې او سیاسي اړیکې زیاتې شوي دي.

دغه راز په دوبۍ کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر او د هند د بهرنیو چارو د مرستیال تر منځ له وروستۍ ناستې وروسته د پاکستان اندېښنې نورې هم زیاتې شوې.