د چینایي وګړو د اتحادیې مشرې له طالب چارواکي سره پټ مخ کتلي

په شیخ ابو نصر فراهي بندر کې د طالبانو کمیسار محمد اسماعیل زاهد پېښه تایید وکړه او ویې ویل، چاودنه په هغه سیمه کې شوې چې خلک د تفریح ​​لپاره ورځي.

د هغه په ​​وينا، په دې چاودنه کې دوه تنه وژل شوي او درې نور ټپيان دي.

د طالبانو چارواکي وویل چې دا چاودنه ممکن د پخواني ماین له امله شوې وي، ځکه چې یوه ورځ مخکې په ورته سیمه کې میاین موندل شوی و.

د قربانیانو او ټپیانو د هویت په اړه جزئیات لا تر اوسه نامعلوم دي او دا هم روښانه نه ده چې ایا ماین نوی ځای پر ځای شوی و یا له ډیرې مودې راهیسې په سیمه کې و.

تر اوسه پورې کومې ډلې د چاودنې مسؤلیت نه دی منلی.

ګریګورییف وویل، « مسکو او دوشنبه پر دې پوهېږي چې له افغانستان څخه را ولاړېدونکي ګډ امنیتي ګواښونه څه دي او د دغو ګواښونو پر وړاندې ګډ اقدامات کوي».

سفیر زیاتوي چې د افغانستان پیچلي وضعیت او په شمالي ولایتونو کې د نړیوالو ترهګرو ډلو د فعالیتونو زیاتوالي ته په کتو، له تاجکستان سره همکاري د منځنۍ اسیا د ثبات لپاره مهمه مساله ده.

د ۲۰۲۴کال په اکتوبر میاشت کې د تاجکستان د بهرنیو چارو مرستیال وزیر صادق امامي وویل چې د تاجکستان-روسیې امنیتي همکاري تر ډېره د افغانستان د امنیتي وضعیت پر موضوع متمرکزه ده.

هغه وویل چې په افغانستان کې روان وضعیت ډېر متضاد دی او د مذهبي افراطیت نظریه د سیمې د امنیتي وضعیت په خرابېدو کې مهم رول لري.

په منځنۍ اسیا کې تاجکستان له افغانستان سره تر ټولو اوږده پوله لري، چې ۱۳۴۴ کیلومترو ته رسېږي.

په ۲۰۲۱کال کې چې امریکا له افغانستان څخه خپل ځواکونه وایستل، طالبانو د افغانستان کنټرول ترلاسه کړ.

د تاجکستاني چارواکو په وینا، د اسلامي دولت - خراسان څانګه، حزب التحریر، د ختیز ترکستان اسلامي غورځنګ (ETIM)، د پاکستان تحریک طالبان او نورې وسله والې ډلې د افغانستان په خاوره کې فعالې دي، چې د سیمې لپاره جدي امنیتي ګواښونه پېښوي.

د روسیې سفیر دا څرګندونې داسې مهال کوي، چې په دغه هېواد کې د داعش خراسان له بریدونو وروسته مسکو د تاجکستاني وګړو پر تګ او راتګ او کار محدودیتونه لګولي دي. تاجکستان ددغو محدودیتونو له امله څه موده وړاندې سفیر ګریګورییف احضار کړی و.

د طالبانو تر واک لاندې د باختر خبري اژانس نن دوشنبې «د سلواغې ۲۲مه» د پکتیا د امنیه قومندانۍ ویاند منیب ځدراڼ په حواله لیکلي چې د دغه ولایت د امنیې قومندانۍ ځواکونو د مرکز ګردېز او ولسوالیو کې د بېلابېلو جرمونو په تړاو ۲۹۰ قضیې ثبت کړي او په تړاو یې ۶۱۲ کسان هم نیولي.

د پکتیا لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ ویاند ویلي چې په دغو قضیو کې ٢٢ د قتل، ٣٣ د مجروحیت، ٧٥ د غلا، ٣ د اختطاف، ٦ د ځانوژنې او پاتې د اخلاقي فساد، انساني قاچاق، د تښتوونې او نورې بېلابېلې قضیې شاملې دي.

هغه زیاتوي چې د بېلابېلو کشفي راپورونو په اساس یې ٩٠ میله غټې او وړې وسلې هم نیولې دي.

په نیول شو وسلو کې کې ٢۰ میله کلاشینکوفونه، یو میل ام شپاړس ټوپک، یو میل ام چلنو پیکا، یو نارنجک، ٢ میله انګریزي ټوپک، یو میل راکټ، یو میل ام فور، ٧ میله تومانچې، ٢٢ د کلاشینکوف شاجورونه، ٤ د شپې دوربینونه او ګڼو نورو غټو او وړو وسلې نیولي دي.

د طالبانو د پکتیا امنیه قومندانۍ ویاند همدراز وايي په تېرو ۷ میاشتو موده کې یې ٥ زره نشه یي ګولۍ، ۲ زره ٥٩٢ کیلو ګرامه شیشه، ١٤٠ زره کیلو ګرامه خام او پاخه چرس نیول شوي دي.

دوی ادعا کړې چې په دغه ولایت کې یې ٢٣ زره ٩٤٥ جریبه ځمکه د نشه یي توکو له کښت څخه پاکه کړې ده.

طالبان وایي چې په پکتیا کې د امنیتي وضعیت د لا ښه والې په موخه نورو ارګانونو سره په ګډې همغږۍ د یاد وخت په جریان کې د ١١٠٠ ملکي او نظامي موټرو تورې ښیښې پاکې (سپینې) کړې دي.

د طالبانو د بیا ځلي راتګ سره دغې ډلې ټینکار کړی، چې په ټول هېواد کې امنیت ښه دی او دوی وضعیت په سمه توګه کنټرول کړی دی خو د پلازمینې په کډون په زیاتره ولایتونو څخه د جنايي او امنیتي پېښو له شتون څخه اندېښنې موجودې دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویاند مرستیال حافظ ضیا احمد نن دوشنبې «د سلواغې ۲۲مه» په اېکسپاڼه کې د خبرپاڼې خبرولو سره لیکلي چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي او د افغانستان لپاره د ناروې شارژدافیر پير البرټ الساس سره په کابل کې لیدلي دی.

په خبرپاڼه کې راغلي چې په دې لیدنه کې دواړو لوریو د سیاسي، اقتصادي او بشري موضوعاتو په اړه خبرې وکړې.

امیر خان متقي:« په افغانستان کې د رامنځته شو فرصتونو د رامنځته کېدو یادونه وکړه او څرگنده یې کړه چې له نړیوالو سره مثبت تعامل او پر متقابل احترام ولاړو اړیکو ته هرکلی وايي، د سیمې او نړۍ هېوادونه دې له افغانانو سره د اقتصادي ودې او پراختیایي چارو په برخه کې ښکېلتیا رامنځ ته کړي.»

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د ناروې شارزدافیر په حواله لیکلي چې نوموړي په خپلو خبرو کې د افغانستان امنیتي وضعیت ښه او له نشه یي توکو سره د افغان حکومت مبارزه مؤثره وبلله، څرگنده یې کړه چې ناروې به له افغانستان سره خپلې ښکېلتیا ته دوام ورکوي او فعالیتونه به یې ادامه پیدا کوي.

د خبرپاڼه په پای کې لیکل شوي چې د ناستې په پای کي د مثبت تعامل پر اړتیا گډ بحث او خبرې وشوې او د دواړو هیوادونو ترمنځ د ډیپلوماتیکو اړیکو لاپراختیا ته هیله مندي وښودل شوه.

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو له واکمنۍ نژدې څلور کاله تېریږي خو ددې ډلې واکمنۍ تر دې دمه کوم هېواد په رسمیت نه پېژني او زیاتره غربي ډېپلوماټان د قطر له پلازمینې دوحې څخه خپلې چارې پرمخ وړي.

په اورګاډي کې بار مخابراتي تجهیزات به، چې د چینايي مخابراتي شرکت (ZTE) تولیدات دي، د افغانستان د مخابراتي شبکو د پراختیا لپاره وکارول شي.

د یاد شرکت یوه کارکوونکي لیو جیانفینګ ژینهوا ته وویل، « د مستقیم باروړونکي اورګاډي له لارې د انتقال موده د مخکینۍ ترانسپورټي لارې په پرتله درې تر پنځو ورځو کمه شوې او تمه ده چې د لوژستیک لګښتونه ۱۵ تر ۲۰ سلنه راکم شي».

د یوژین او (Yuxin'ou) لوژستیکي شرکت اجرایوي رییس شو رونکیو وايي، « له چونګ چینګ څخه افغانستان ته د مستقیم باروړونکي اورګاډي بریالۍ لاره د منځنۍ اسیا له هیوادونو سره زموږ د اقتصادي او تجارتي همکاریو د ژورتیا لپاره یو بل مهم ګام دی».

په وروستیو کلونو کې چونګ چینګ هڅه کړې چې ځان د یوه مهم سوداګریز داخلي مرکز په توګه مطرح کړي.

په دې مرکزي سیمه کې د چین-اروپا باروړونکو اورګاډو او منځنۍ اسیا ته د غځېدلو لارو شمیر ډېر شوی او د لیږدېدونکو توکو حجم هم لوړ شوی.

تر اوسه له ۱۸ زرو ډېر اورګاډي، چې له ۵۰ زیاتو منظمو لارو تېرېږي، د چونګ چینګ له لارې له اروپا او منځنۍ اسیا سره نښلول شوي او له سلو زیاتو مهمو ښارونو او سیمو ته رسیدلي دي.

د ۲۰۱۱ کال په مارچ میاشت کې د چین-اروپا باروړونکي اورګاډي (Yuxin'ou) خدمات له چونګ چینګ څخه د جرمني ډویسبورګ ته پیل شول، چې د چین او اروپا ترمنځ یې یو مستقیم ځمکنی سوداګریز دهلیز رامنځته کړی.