چارواکي وايي، دغه نوې هڅه یا ابتکار د دواړو خواوو تر منځ د ګډو کولتوري، تاریخي او قومي اړیکو پراساس رامنځته شوی، چې هدف یې د همکارۍ پیاوړتیا او د امنیتي ستونزو حل دی.
د خیبر پښتونخوا حکومت په خپره شوې طرح کې راغلي، چې هدف یې د پاکستان او طالبانو ترمنځ د اړیکو پیاوړتیا او د دواړو خواو تر منځ د خبرو اترو لپاره زمینه برابرول دي.
د دغه ابتکار خپره شوې محتوا وايي، دوی غواړي دې ته لاره هواره کړي چې ترهګرې ډلې افغان خاوره د پاکستان خلاف ونه کاروي او طالبان د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د وسله والو حرکتونو مخه ونیسي.
په دې ابتکار کې هیله ښودل شوې، چې له طالب چارواکو سره د همکارۍ له لارې د دواړو خواو تر منځ باور او همکاري جوړه کړي.
د رپوټونو له مخې، دا نوې هڅه به په دوه پړاونو کې ترسره شي. لومړی پړاو به د ابتدایي اړیکو لپاره وي، چې یوه کوچنۍ ډله به کابل ته سفر وکړي او له طالب چارواکو سره به لومړني بحثونه وکړي. د دغه سفر هدف دا دی چې د ډیپلوماتیکو بنسټونو جوړولو لپاره زمینه برابره شي او له طالب مشرانو سره د همکارۍ لپاره نقشه جوړه شي. په دغه پړاو کې به د دې نوې هڅې اساسي موخې او پراخ اهداف څرګند شي.
د رپوټونو له مخې، له ابتدایي اړیکو وروسته، دویم پړاو به افغانستان ته د لویې ډلې یا جرګې سفر وي چې له افغان قومي مشرانو او طالب استازو سره خبرې وکړي. په دې پړاو کې به د خبرو اترو موضوعات امنیتي، تجارتي، د کډوالو مسایل او کرښه پورې همکارۍ وي. دغه جرګه هیله لري چې د دواړو خواو ترمنځ د قومي اړیکو پیاوړتیا، د اقتصادي همکارۍ پراختیا او د کرښې اړوند کړکیچونو کمښت ته لاره هوار کړي.
د دې جرګې ترکیب به د خیبر پښتونخوا له هغو قبایلي مشرانو جوړ وي چې قبیلې یې پر ډیورنډ کرښه پرتې دي.
د خیبر پښتونخوا حکومت دا هم څرګنده کړې چې دغه نوې هڅه به د پاکستان له ملي بهرنیو او امنیتي سیاستونو سره سمون ولري. د دې لپاره چې کوم تضاد رامنځته نه شي، د خیبر پښتونخوا حکومت به د دې نوې هڅې په اړه فدرالي حکومت ته رسمي خبر ورکړي او ډاډ به ترلاسه کړي چې هیڅ داسې ژمنې به نه کوي چې د پاکستان له ملي امنیت او دیپلوماتیکو دریځونو سره په ټکر کې وي.
خو دا یوازې حکومتي هڅه نه ده، چې له طالبانو سره د ډیالوګ لارو پر پرانېستلو کار کوي.
د جمعیت العلما په مشرۍ د قبایلي سیمو پښتون فاټا جرګه هم غواړي چې د طالبانو له حکومت سره د خبرو اترو ابتکار دوی په لاس کې واخلي.
په پېښور کې د جمعیت العلما ګوند په مشرۍ د قبایلي سیمو لویې جرګې د چارشنبې په ورځ د یوې اعلامیې په ترڅ کې د پاکستان پر حکومت غږ وکړ، چې کابل ته د مولانا فضل الرحمان د سفر پرمهال د طالبانو له حکومت سره د خبرو اترو مخکینی بهیر باید بېرته پیل شي او د هغه وخت «تنظیم شوی فرمول» نهايي شي.
دغه دواړې جرګې داسې مهال فعالې کیږي، چې پاکستان په دې وروستیو کې د طالبانو حکومت ته څو ډیپلوماتیک وړاندیزونه کړي او په یوه وړاندیز کې د قومي او سیاسي مشرانو دوه اړخیز تګ او راتګ شامل دی.
د شنونکو په باور، پاکستان غواړي له طالبانو سره د رسمي خبرو اترو له پیل وړاندې د خیبر پښتونخوا او فاټا د قومي جرګو له لارې له دې ډلې سره لومړنیو هوکړو او تفاهم ته ورسیږي او وروسته حکومتي او رسمي خبرو اترو ته لاره پرانیزي.
