اروپا د اوکراین پر عادلانه سولې او ځمکنۍ بشپړتیا ټینګار وکړ

ټرمپ د چهارشنبې په ورځ (د فېبروۍ ۱۲مه) زیاته کړې، چې اوکراین به ونه شي کړای څو له روسیې سره په جګړه کې خپلې بایللې سیمې بېرته ترلاسه کړي.

هغه د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین او د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي سره د دواړو هېوادونو ترمنځ د جګړې په تړاو ټلیفوني خبرې کړي دي.

دا د ډیپلوماسۍ له لارې د اوکراین او روسیې د جګړې د پای ته رسونې په موخه د ټرمپ لومړنی لوی ګام بلل کېږي.

د امریکا ولسمشر ویلي، چې ښایي په نږدې راتلونکي کې په سعودي عربستان کې له پوتین سره وګوري.

دې سره جوخت، یو شمېر روسي سرچینو هم متحده‌عربي امارات د دواړو هېوادونو د مشرانو د لیدنې لپاره د یوه بل مناسب ځای په توګه یاد کړی دی.

ورته مهال، کرملین خبر ورکړی چې ولادیمیر پوتین د امریکا ولسمشر ته د مسکو سفر بلنه ورکړې او د اوکراین جګړې د حل په ګډون د دوه‌اړخیزو مسایلو په تړاو یې د مذاکرې چمتووالی ښودلی دی.

ټرمپ خبریالانو ته په خبري کنفرانس کې له پوتین سره خپلې خبرې ښې بللي او په وینا یې، دا ټلیفوني اړیکه له یو ساعت څخه ډېره وه.

په همدې حال کې د اوکراین ولسمشر دفتر هم منلې، چې د ټرمپ او زېلېنسکي ترمنځ ټلیفوني خبرواترو شاوخوا یو ساعت دوام وموند.

د یادونې ده، چې روسیې د ۲۰۲۲ کال په فېبرورۍ کې پر اوکراین برید وکړ او د دغه هېواد په ختیځ کې یې د څلورو ولایتونو لویې برخې تر خپل کنټرول لاندې راوستې.

د دې اونۍ په پیل کې حماس اسراییل د اوربند له تړون څخه په سرغړونې تورن کړ او ویې ویل، چې تر بلې خبرتیا پورې به د یرغمل شویو کسانو خوشې کولو مخه ونیسي.

همداراز، بنیامین نتنیاهو پرون د اسراییل له سیاسي-امنیتي کابینې سره تر څلور ساعته غونډې وروسته وویل، چې که حماس د شنبې تر ماسپښین پورې یرغمل شوي کسان خوشې نه کړي، اوربند به پای ته ورسېږي.

نوموړي دغه راز په خپلو خبرو کې خبرداری ورکړ، چې د اسراییلي یرغمل شویو کسانو د نه خوشې کېدو په صورت کې به د حماس تر بشپړې ماتې پورې اسراییلي پوځیان سختو جګړو ته بېرته وګرځي.

هغه زیاته کړه: «وروسته له هغه چې حماس اعلان وکړ، چې د یرغمل شویو بندیانو خوشې کول ځنډول شوی، هغه اسراییلي پوځ ته امر وکړ، چې خپل ځواکونه په غزه او شاوخوا سیمو کې ځای پر ځای کړي.»

بل خوا، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ هم حماس ته خبرداری ورکړی، که چېرې ټول یرغمل شوي کسان د شنبې تر ورځې خوشې نه شي؛ نو د غزې اوربند به پای ته ورسوي.

دغه څرګندونې تر هغه وروسته کېږي، چې حماس د یرغمل شویو کسانو خوشې کول تر نامعلومې مودې وځنډول.

حماس ویلي و، چې د یرغمل شویو کسانو خوشې کول د غزې د اوربند له تړونه د اسراییل د سرغړونو له امله تر نامعلومې مودې پورې ځنډوي.

ټرمپ زیاته کړې، چې د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره یې د اوکراین د جکړو، د منځني ختیځ د کړکېچ، د انرژۍ پالیسیو او د مصنوعي استخباراتو په ګډون یې په یو لړ اړینو موضوعاتو خبرې کړي.

ټرمپ ټینګار وکړ، چې ده او پوتین دواړو په اوکراین کې د جګړې د پای ته رسولو او د نورو تلفاتو د مخنیوي لپاره ګډه هیله څرګنده کړه.

له دې ټلیفوني اړیکې وروسته په یوه بیان کې ټرمپ د اوکراین له ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکې سره د خبرو کولو اعلان کړی، چې په دې مسایلو یې خبر کړي.

دغه خبرې په داسې حال کې کېږي، چې د واشنګټن او مسکو ترمنځ په اړیکو کې ترینګلتیا موجوده ده، چې دواړه خواوې یو بل د حساسو مذاکراتو په ځنډولو تورنوي.

ټرمپ په یوه پوسټ کې لیکلي: "موږ موافقه وکړه چې زموږ ټیمونه به سمدستي خبرې پیل کړي، او موږ به د اوکراین ولسمشر زېلېنسکي ته ټیلیفون وکړو، چې هغه ته زموږ د خبرو اترو په اړه معلومات ورکړو، چې دا کار به زه اوس وکړم."

د روسیې دولتي خبري اژانس تاس تایید کړه، چې په دې خبرو کې د اوکراین، منځني ختیځ او دوه اړخیزو اړیکو په اړه خبرې شوي.

تاس دا هم زیاته کړې، چې پوتین ټرمپ ته مسکو ته د ورتګ بلنه ورکړه او دواړو مشرانو د راتلونکي ناستې په اړه موافقه وکړه.

لکه څنګه چې نړۍوال څارونکي وضعیت له نږدې څاري، د بیا خبرو اترو امکان کولی شي د دواړو قدرتونو ترمنځ د تاوتریخوالي کمولو او ښه اړیکو لپاره لاره هواره کړي.

تر دې مخکې تېره ورځ په ملګرو ملتونو کې د روسیې سفیر واسیلي نیبنزیا ویلي و، چې روسیه له واشنګټن څخه له مسکو سره اړیکو ته سترګې په لاره ده.

واسیلي دا خبرې له روسي رسنۍ سره کړي او زیاته کړې یې ده، چې د ملګرو ملتونو لپاره د واشنګټن له ماموریت څخه د ښو اړیکو تمه لري.

کرملین د چهارشنبې په ورځ (د فېبرورۍ ۱۲مه) په یوې ویناپاڼه کې ویلي، چې پوتین الشرع ته د سوریې له «ننګونو» سره د مبارزې لپاره هغه ته د بریا هیله‌مندي ښودلې او د دواړو هېوادونو ترمنځ یې پر «ملګرتیا او متقابلې همکارۍ» ټینګار کړی دی.

د ویناپاڼې پر بنسټ، دا پر سوریې د احمد الشرع له واکمنېدو وروسته د دواړوو خواوو ترمنځ لومړنۍ خبرې‌اترې بلل کېږي.

په ویناپاڼه کې راغلي، چې د روسیې ولسمشر الشرع ته د بشرپاله مرستو په ګډون د سوریې د ټولنیزو او اقتصادي شرایطو د ښه‌والي په برخه کې د مرستې ډاډ ورکړی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې روسیه د بشارالاسد په مشرۍ د سوریې د مخکېني او پرځېدلي حکومت ملاتړ کوونکې بلل کېده.

د یادونې ده، چې د بشارالاسد حکومت د احمد الشرع په مشرۍ د مخالفو وسله‌والوله خوا د تېر ۲۰۲۴ کال د ډېسمبر په ۸مه وپرځېد او له شاوخوا پنځو لسیزو وروسته د اسد کورنۍ واکمني پای ته ورسېده.

بېنېټ د چهارشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۴مه) د ماشوم سرتېري د مخنیوي له نړۍوالې ورځې سره سم په خپل اېکس‌ کې لیکلي، چې له زده‌کړې او معیشت خوندیتوب، له ماشومانو د خوندیتوب په معنا دی.

نوموړي زیاته کړې، چې پر زده‌کړو بندیز او د ماشومانو کار او اقتصادي ستونزې هغه عوامل دي چې ماشومان په وسله‌وال تاوتریخوالي کې را ایساروي.

دا په داسې حال کې ده، چې څه موده مخکې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ په یو راپور کې ویلي و، چې په نړۍ کې ۷.۲ میلیونه پناه‌غوښتونکي ماشومان له زده‌کړو بې‌برخې دي.

د یاد سازمان د راپور پر بنسټ، د ۱۴.۸ میلیونو پناه‌غوښتونکو ماشومانو نیمايي چې ښوونځي ته د تګ وړ دي، د بې‌وزلۍ، نښتو او اسانتیاوو د نشتوالي له وجې د زده‌کړو له دوام څخه محروم دي.

نوموړی دغه څرګندونې په داسې حال کې کوي، چې اوسمهال د افغانستان زرګونه ماشومان د افغانستان په ګډون د سیمې په هېوادونو کې د تاوتریخوالو، بنسټیزو امکاناتو د نشتون او د کډوالۍ له امله له زده کړو بې برخې دي.

له دې سره، د ماشومانو او وسله والو شخړو په برخه کې د ملګرو ملتونو ځانکړي دفتر په خپل یوه راپور کې ویلي و، چې واک ته د طالبانو تر رسېدو وروسته په افغانستان کې د ماشومانو په وړاندې د جدي سرغړونو ۴۵۱۹ پېښو تر څنګ د طالبانو په لیکو کې د ۲۵۷ تنه ماشومانو د ګومارلو راپور تایید شوی دی.

دغه راپور زیاتوي، چې ۳۲۴۸ تنه وژل شوي او معلول شوي، په ۲۱ تنو جنسي تېري شوي او ۳۳ تنه تښتول شوي دي.