د ایران د بهرنیو چارو وزیر، عباس عراقچي ویلي، چې له افغانستان سره د اوبو پر سر تړون تر اوسه نه دی عملي شوی. نوموړي د خپلو سرحدي ولایتونو له چاروکو وغوښتل، چې له افغانستان سره پر اوبو د ګډ کار او همکاریو لپاره خپلې هڅې ګړندۍ کړي.
عباس عراقچي د (کب ۴مه) د شنبې په ورځ خبریالانو ته وویل:« موږ له افغانستان سره د هلمند سېند په اړه تړون لرو؛ خو دغه تړون په سمه توګه نه دی پلی شوی. همداراز، د هریرود سېند چې مشهد ته اړوند دی؛ هېڅ ډول تړون او حقوقي چوکاټ نه لري».
د ایران د بهرنیو چارو وزیر زیاته کړه، چې د پولې بلې غاړې ته د تېلو، انرژۍ او سوداګرۍ په برخو کې بېلابېل ظرفیتونه شته او باور لري؛ که له افغانستان سره پر پوله د پرتو ولایتونو ترمنځ تعامل رامنځته شي، نو ستونزې به حل شي.
عراقچي همداراز وویل، یوازې له پولې راوښتونکې اوبه یې ستونزې نشي حل کولای او باید د کورنیو اوبو د سرچینو مدیریت ته هم لازمه پاملرنه وشي.
نوموړي زیاته کړه: «که وچکالي راشي، دا طبیعي ده چې ګاونډی هېواد به خپلې اوبه ایران ته پرېنږدي».
هغه دا هم وویل، چې په کابل کې یې له طالبانو سره د لیدنې پر مهال د حقابې مسله د بحثونو پر مهال یو له مهمو هغو څخه وه.
تېره میاشت عباس عراقچي د ایران د یو لوړپوړي پلاوي په مشرۍ کابل ته سفر وکړ او هلته یې له طالب چارواکو سره د امنیت، اوبو، ترهګرۍ ضد مبارزې او استخباراتي همکاریو په اړه خبرې وکړې.
دا لومړی ځل نه دی، چې ایراني چارواکي له افغانستان سره د اوبو د تړون د نه پلي کېدو له امله شکایت کوي؛ تر دې وړاندې هم ایراني چارواکو څو ځله له طالبانو د اوبو د نه ورکولو په اړه نیوکې کړې وې.
نږدې ورځو کې د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند هم ویلي و، چې ایران به د اړتیا په صورت کې خپلې اوبه له افغانستان څخه د زور له لارې ترلاسه کړي؛ خو طالبان ټینګار کوي، چې د هلمند د تړون له مخې دوی خپلو اوبو ته ژمن دي.
طالبانو ویلي، چې د وچکالۍ سره، سره یې بیا هم ایران ته اوبه ورپرېښې دي.
له ازبکستاني لوري سره د طالب چارواکو د پلاوي دغه ناسته د ټولنیزو شبکو د یو شمېر کاروونکو غبرګونونه راپارولي او دغه ډله یې د سیاسي بیروکراسي، ډېپلوماټیک عرف او د کاري مجلس له کلیمو سره نابلده ښودلې ده.
د طالبانو د ریاستالوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر په مشرۍ د دې ډلې لوړپوړی پلاوی نن ازبکستان ته تللی او هلته یې له ازبکستاني چارواکو سره لیدنه کړې.
د طالبانو د حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت وايي، چې دغه پلاوي نن له غرمې وروسته د ازبکستان د لومړي وزیر له مرستیال جمشید خواجه یوف سره ولیدل.
د غونډې انځورونو کې ښکاري، چې ازبکستاني چارواکي له قلم او کتابچې سره د طالبانو پلاوي ته مخامخ ناست دي او د غونډې له خبرو اترو یادښت اخلي، خو بل لور ته طالب پلاوی بیا له قلم او د یادښت کتابچي پرته ناست دي او یوازې خبرو اترو ته غوږ دي.
د محمد صافي په نوم د فېسبوک یوه کاروونکي لیکلي: «یوه ډله یې له ځانونه سره ورقې نیولي او نوټ اخلې بل لور بیا داسې ناست دي ته به وایي چې فاتحې یا چکر ته ورغلي دي.»
د اېکس یوه کاروونکي د پوهنتون او مدرسې د توپیر یادونه کړې او ویلې یې دي: «ملایان نوټ ته ضرورت نه لري.»
د انسټاګرام یوه کاروونکي بیا پوښتنې مطرح کړي: «د غونډې یادښتونه څوک اخلي؟ مشترکې پرېکړې او وعدې څوک ثبتوي؟»
د انستاګرام دغه کاروونکي زیاته کړې: «د افغانستان بدبختي دا ده، چې د موسی شفیق او ډاکتر ظاهر پر څوکۍ نن هغه ملا ناست دی، چې د سیاسي بیروکراسي، ډېپلوماټیک عرف او کاري مجلس له کلیمو سره هم نه دي بلد.»
د رحیم الله رحیمي په نوم د فېسبوک یوه بل کاروونکي لیکلي: «دوی حافظان دي په یادو یی یادوي، په ورقو باور نه شته هسی نه ورک شی.»
د ټولنیزو رسنیو یوه بل کاروونکي بیا د کنایې په بڼه لیکلي: «نوټ خو هغه خلک اخلي چې حافظه نه لري, دوی خو نابغه ګان دي.»
د حمید ذاکر په نوم یوه بل کاروونکي لیکلي: «دوی بیا داسی کار کوي، چی کله غونډه خلاصه شی .بیا له هغوی د کتابچو څخه سکرین شاټ اخلي هغه بیا نوټ کوي.»
دې ته ورته په لسګونه نور غبرګونونه هم شته.
پر طالبان اکثراً دغه نیوکه شته، چې په ډېپلوماټیک عرف نه پوهېږي او په دې برخه کې پاتې راغلي دي.